IV SA 4353/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. i K. K. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Burmistrz Gminy W. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił firmie L. S.A. na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie nieruchomości przy ul. [...], nr [...], dz. ewid. [...] obręb [...] oraz drogi dojazdowej na dz. ewid. nr [...] obręb [...] położonej w Gminie W. Odwołanie od tej decyzji wnieśli w dniu 10 lipca 2002 r. J. i K.K. podając, iż są właścicielami działki graniczącej bezpośrednio z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jednakże nie zostali powiadomieni o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ani nie doręczono im decyzji o pozwoleniu na budowę. nie brali też udziału jako strona w toczącym się w tej sprawie postępowaniu administracyjnym. Odwołanie od tej decyzji wniosła także M. S. Nie wyrażają zgody na realizację tak wysokiego budynku na sąsiedniej działce. Odwołanie to zostało złożone w Wydziale Architektury Urzędu Gminy W. W dniu [...] lipca 2002 r. Burmistrz Gminy W. postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 kpa sprostował oczywistą omyłkę – błąd drukarski – w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę w ten sposób, że w wykazie, którym przesyła się decyzję "Do wiadomości" dopisano odwołujących się – J. i K. K. J. i K. K. pismem z dnia 2 sierpnia 2002 r. skierowanym do Wojewody [...] ponownie złożyli odwołanie zarówno od decyzji z dnia [...] maja 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i od decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. o pozwoleniu na budowę. W odwołaniu podnieśli: 1) iż nie zostali uznani przez organ za stronę toczących się postępowań mimo, że ich działka graniczy bezpośrednio z działką nr [...], na której ma być prowadzona inwestycja. Nie otrzymali ani decyzji ustalającej warunku zabudowy i zagospodarowania terenu, ani decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) Projektowany dom w części 6-kondygancyjnej będzie miał wysokość 21m, co spowoduje całkowite zacienienie budynku, który budują na swojej działce. Potwierdza to analiza zacienienia dołączona do projektu przez inwestora. Znaczna wysokość budynku ograniczy też możliwość "przewietrzenia działki"; 3) Projekt sieci kanalizacyjnej oraz odprowadzania wód deszczowych jest niezgodny z przepisami oraz wstępnymi uzgodnieniami z MPWiK, gdyż ma przebiegać zbyt blisko granic działki, co może spowodować naruszenie tej granicy, zniszczenie ogrodzenia, obsunięcie się gruntu oraz grozi zawaleniem się budynku na działce nr [...]. 4) Budowa garaży podziemnych spowoduje znaczny spadek wód gruntowych, co może pozbawić właścicieli działki [...] wody. 5) pobudowanie tak wysokiego budynku pozbawi mieszkańców budynków sąsiednich prywatności a także może stanowić zagrożenie życia oraz spowoduje znaczne uciążliwości związane z budową. Wskazali także, iż przedstawiona przez inwestora dokumentacja nie zawiera koncepcji urbanistyczno-architektonicznej planowanego obiektu, co było jednym z warunków decyzji z dnia [...] maja 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie bowiem z pkt 2 tej decyzji – plan dopuszcza realizację obiektów kubaturowych wyższych niż otaczające przy zastosowaniu "warunków szczególnych realizacji planu nr 5". Warunki te zobowiązują organ do żądania od inwestora przedłożenia koncepcji urbanistyczno-architektonicznej planowanego obiektu z ukazaniem sposobów wkomponowania planowanej inwestycji w otaczającą przestrzeń. Opracowanie to organ wydający decyzję przedstawia do zaopiniowania Radzie Gminy lub upoważnionej przez nią komisji. Procedura ta przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie została zachowana. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż inwestor, firma L. S.A., składając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, przedłożył projekt budowlany wraz z niezbędnymi opiniami w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji – budowa budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym oraz budowa drogi dojazdowej do projektowanego budynku. Projektowana inwestycja jest zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] września 1992 r. przez Radę Miasta oraz spełnia wszystkie warunki i wymagania wynikające z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Także dokumentacja projektowa jest zgodna z wymogami prawa budowlanego oraz przepisami wykonawczymi. W odniesieniu do stawianych zarzutów, organ wyjaśnił, iż nie zachodzi konieczność przedstawienia przez inwestora koncepcji Urbanistyczno-architektonicznej planowanego budynku, bowiem będzie do niego bezpośredni dostęp z istniejącej ulicy [...] – która jest drogą publiczną. Dopiero ewentualna dalsza zabudowa w głąb działki powinna być uwarunkowana opracowaniem koncepcji zagospodarowania przestrzennego terenu. Nie zostały także naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.). W aktach znajduje się bowiem opinia dotycząca zacienienia budynków sąsiednich, z której wynika, że w godz. 8.00-16.00 w dniach równonocy tj. 21.03 i 21.09, budynki zlokalizowane w odległości 4m od granicy działki posiadają wymagane doświetlenie pomieszczeń mieszkalnych. Także pozostałe zarzuty, zdaniem organu, nie zasługują na uwzględnienie, gdyż inwestor przedłożył wszystkie niezbędne uzgodnienia, także dotyczące obsługi technicznej obiektu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. i K. K. Skarżący podnieśli, iż Wojewoda [...] w swoim rozstrzygnięciu pominął całkowicie wskazane przez nich uchybienia formalne, które pozbawiły ich jako stronę, prawa do zaskarżenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na skutek podjętej interwencji Burmistrz Gminy W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ten sposób, że dopisano ich jako stronę w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2002 r., którą w związku z powyższym otrzymali dopiero w dniu 29 lipca 2002 r. Pismem z dnia 2 sierpnia 2002 r. złożyli odwołanie od decyzji z dnia [...] maja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. o pozwoleniu na budowę. Pismo to, w zakresie odwołania od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, Wojewoda [...] winien był przekazać z urzędu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które jest właściwe do jego rozpoznania. Wskazali nadto, iż zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która między innymi określa warunki wynikające z ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego – dopuszcza realizację obiektów Kubaturowych wyższych niż otaczające przy zastosowaniu "warunków szczególnych realizacji planu nr 5", zgodnie z którymi organ właściwy zobowiązany jest zażądać od inwestora przedłożenia koncepcji urbanistyczno-architektonicznej planowanego obiektu z ukazaniem sposobu wkomponowania planowanej inwestycji w otaczającą przestrzeń. Opracowanie to organ wydający decyzję przedstawia do zaopiniowania Radzie Gminy lub upoważnionej przez Radę komisji. Wydając decyzję pozwalającą na budowę Burmistrz Gminy W. pominął całkowicie ten tryb, w związku z czym błędne jest twierdzenie Wojewody [...] o zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niewątpliwe jest bowiem, zdaniem skarżących, iż projektowana zabudowa o wysokości 21m stanowi dominantę w otoczeniu jedno i dwukondygnacyjnej zabudowy, w związku z czym podlega szczególnym rygorom określonym w palnie. Podtrzymali także zarzut dotyczący zacienienia ich budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że wydana ona została z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 10 i 15 kpa. Powołany art. 10 kpa ustanawia zasadę czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu. Strona ma zagwarantowany czynny udział, co wyraża się m.in. tym, że organ zobowiązany jest zawiadomić strony o wszczęciu postępowania, strona ma prawo dostępu do akt sprawy, prawo zgłaszania dowodów, prawo do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. organ zobowiązany jest także zawiadomić stronę o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów. Obowiązkiem organu jest zapewnić stronie możliwość realizacji tych uprawnień. W niniejszej sprawie postępowanie przed organem I instancji zakończone wydaniem przez Burmistrza Gminy W. decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przeprowadzone było z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 10 kpa. Niesporne w sprawie jest, że skarżący J. i K. K. są właścicielami nieruchomości graniczącej bezpośrednio z działką, na której ma być realizowana projektowana inwestycja w związku z czym na podstawie przepisów prawa materialnego przysługiwał im status strony w tym postępowaniu. Organ nie powiadomił skarżących, stosownie do art. 61 § 4 kpa, o wszczęciu postępowania, nie zapoznał ich z zebranym w sprawie materiałem dowodowym –nie doręczył im też decyzji kończącej postępowanie, uniemożliwiając im tym samym realizację swoich uprawnień. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu złożonego w terminie odwołania m.in. J. i K. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygniecie to pozbawiło skarżących jednej instancji, czym naruszono art. 15 kpa ustanawiający ogólną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "... do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem, przez każdy z tych organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.11.1992 r., sygn. akt VSA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Wydanie w warunkach niniejszej sprawy orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, było zatem niedopuszczalne. Wobec wykazanych wyżej wad postępowania, Sąd nie poddał zaskarżonej decyzji ocenie w pozostałym zakresie. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoli na wydanie decyzji mogącej być przedmiotem oceny Sądu. Uwzględniając przytoczone wyżej uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w pkt 2 i 3 sentencji wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy.