IV SA 4358/02
WyrokWSA w Warszawie2004-07-09
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło z powodu braku zgody właściciela działki, a dalsze postępowanie miało być prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu braku zgody właściciela działki nie mogło być usunięte poprzez postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, co czyniło decyzję organu odwoławczego wadliwą.Stan faktyczny
Zakład Energetyczny skarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie naruszenia przepisów prawa budowlanego przy budowie linii energetycznej. Organ odwoławczy uznał, że po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor powinien przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił, że decyzja Głównego Inspektora dotyczyła innych przepisów, a decyzja umarzająca postępowanie zachowała aktualność.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu Energetycznego [...] Rejon Energetyczny [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wrzenia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchylona zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] (znak [...]) z dnia [...] września 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania T. i K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2001 r. (znak [...]) umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów prawa budowlanego przy budowie linii energetycznej SN 15kV na działce nr ewid. [...] w S. przy ul. [...] – uchylił zaskarżona decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podał, że linia energetyczna SN 15kV na działce nr [...] wybudowana została w latach 1987-1988 na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1987 r. wydanej przez Urząd Wojewódzki w S. dla Zakładu Energetycznego [...] Rejon Energetyczny [...].
Oceniając projekt linii z naniesioną trasą organ I instancji stwierdził, że usytuowanie linii energetycznej w obrębie działki nr [...] jest zgodne z projektem.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1987 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na realizację robót polegających na budowie linii energetycznej SN 15 kV SP – [...] oraz modernizację urządzeń energetycznych w [...].
W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane w stosunku do wykonanych robót i w zależności od poczynionych ustaleń nakazać wykonanie określonych czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, bądź jeżeli nie jest to możliwe nakazać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego rozbiórkę obiektu.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Zakład Energetyczny [...] podnosząc, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. dotyczy naruszenia przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zaś decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2001 r. umarza postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów Prawa budowlanego, przy budowie linii energetycznej na działce nr [...]
Decyzja ta w ocenie skarżącego "zachowuje nadal swoją aktualność" i nie powinna być uchylona.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustosunkował do swojej decyzji z dnia [...] września 2002 r. nr [...], która nie była zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego i dotyczy budowy linii energetycznej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione, które Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu.
Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, który zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy wyraził w niej jedynie pogląd, iż na skutek stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności decyzji z dnia [...] września 1987 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę linii energetycznej organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić "postępowanie naprawcze" w stosunku do wykonanych robót na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Ze sformułowania zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że nieprawidłowości stwierdzone w postępowaniu nieważnościowym winny być zbadane przez organ I instancji w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Wskazać jednak trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej nastąpiło jedynie z powodu nie wyrażenia przez właściciela K. S. zgody na budowę tej linii na jego działce, zaś znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie wskazują by wydane zostały orzeczenia administracyjne umożliwiające wejście na grunt bez zgody właściciela.
Wada ta nie może być usunięta poprzez czynności organu podjęte w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Nie wiadomo więc co miał na myśli organ odwoławczy nakazując przeprowadzenie takiego postępowania, w jakim zakresie postępowanie to miałoby być przeprowadzone i jakich ustaleń powinien dokonać organ I instancji aby móc merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.
Z tych względów w ocenie Sądu, uchylenie decyzji organ I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego zobowiązujących organ II instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji.
Zważywszy na powyższe, uznając naruszenie przepisów kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło