IV SA 4367/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSa Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany ogrodowej skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 48, art. 52 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora M. i J. M. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki altany ogrodowej o wymiarach w rzucie 3,10m x 3,60m, samowolnie wybudowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...], położonej w W. przy ul. K. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach, działkach o powierzchni zabudowy do 25m w miastach i 35m poza granicami miast oraz wysokości 5m przy dachach stromych i 4m przy dachach płaskich. Na budowę altan na działkach innych, aniżeli stanowiące pracownicze ogrody działkowe, inwestor winien uzyskać decyzję pozwalającą na budowę. Działka M. i J. M. nie stanowi pracowniczego ogrodu działkowego, a zatem winni oni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Zgodnie zatem z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. i J. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowy obiekt nazywany altaną należy potraktować jako obiekt architektury ogrodowej, na który zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymagane jest zgłoszenie do odpowiedniego organu administracyjnego architektoniczno-budowlanego. Inwestorzy nie spełnili tego wymogu tzn. nie zgłosili zamiaru budowy, tak więc przedmiotowy budynek został pobudowany samowolnie. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej organ jest zobligowany do wydania decyzji na rozbiórkę. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli M. i J. M. Skarżący wyjaśnili, że budowę kompleksu ogrodowego, w tym przedmiotowego obiektu, rozpoczęli w 1994 r., a zakończyli w 2000 r., wszystkie prace wykonywali samodzielnie. Nałożony na nich obowiązek rozbiórki altany nie służyłby żadnej stronie, gdyż obiekt jest użytkowany sezonowo i nie jest uciążliwy dla otoczenia i praktycznie niewidoczny od strony sąsiadów. Nie dochowanie przez nich zgłoszenia, planowanej realizacji obiektu architektury ogrodowej nie wynikało z chęci naruszenia jakiegokolwiek prawa lub obowiązku. Natomiast nakaz rozbiórki obiektu, który nie narusza ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też nie jest uciążliwy dla gruntów sąsiednich, powoduje naruszenie zasad słuszności oraz zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna. Zaskarżonej, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzji nie można zasadnie postawić zarzutu naruszenia prawa. Zgodnie z treścią przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Pojęcie "obiektu budowlanego", o którym mowa w tym przepisie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 i zgodnie z nim obiektem budowlanym może być budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi albo budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, lub obiekt małej architektury. Będący przedmiotem niniejszej sprawy obiekt słusznie został przez organ uznany za obiekt małej architektury, przez który zgodnie z art. 3 pkt 4 należy rozumieć niewielkie obiekty np.: obiekty architektury ogrodowej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury, jednak na mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy budowa takiego obiektu wymaga zgłoszenia do odpowiedniego organu administracyjnego architektoniczno-budowlanego. Bezspornym w sprawie jest, a przyznają to również w skardze inwestorzy M. i J. M., że nie zgłosili zamiaru budowy a zatem przedmiotowa altana została pobudowana samowolnie. Zatem prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o jego rozbiórce, podjęte w oparciu o art. 48 ustawy. Zastosowanie tego przepisu nie jest zależne od tego, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia samowoli budowlanej. Ujawnienie samowoli budowlanej nie tylko upoważniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki, lecz wręcz je do tego obligowało. Podnoszony w skardze zarzut przedawnienia z art. 49 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest bezzasadny. Skarżący konsekwentnie podają, zarówno w protokole z oględzin z dnia 9 sierpnia 2001 r., jak i w samej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2004 r., że ukończyli budowę altany w 2000 r. dokonując położenia dachu. Kolejny zarzut M. i J. M. naruszenia zasad współżycia społecznego jest zupełnie bezprzedmiotowy, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepisy Prawa budowlanego nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 1984 r. (sygn. akt SA/Po 1028/84) podaje, że podstawą zaskarżenia decyzji administracyjnych nie może być zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego. Artykuły 6 i 7 kpa wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego. Podnieść należy, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności publicznej, badając legalność wydanych decyzji. Na ocenę zgodności decyzji z przepisami prawa nie mają wpływu względy celowości ani słuszności, czy też poczucie krzywdy skarżących. Prawo budowlane w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. "samowoli budowlanej" i wymaga bezwzględnie w wypadku jej stwierdzenia usunięcia skutków działań sprzecznych z prawem budowlanym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), skargę jako bezzasadną należało oddalić.