IV SA 4368/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia [...] lipca 2003 roku D. M. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 roku. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że zdaje sobie sprawę, że budowy ogrodzenia dokonała bez wymaganego zgłoszenia. Dokonała jednak tego nieświadomie, gdyż uważała, że dokonuje jedynie remontu i modernizacji istniejącego ogrodzenia. Nadto stwierdziła, że poniosła również duże koszty związane z realizacją ogrodzenia i postawienie nowego narazi ją na ogromne straty materialne. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną co do której Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę możliwe jest jedynie wówczas, gdy po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki wznowienia, o których mowa w art.145 kpa. Tymczasem wnioskodawczyni nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę wznowienia. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. M. podnosząc zarzut, iż odmowa wznowienia postępowania nie bierze pod uwagę nowych okoliczności stanowiących podstawę wznowienia. Wydana decyzja rozbiórkowa kwalifikowała rozbiórkę ogrodzenia jako budowę obiektu budowlanego, o którym mowa w art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Tymczasem w rzeczywistości była to odbudowa z zastosowaniem nowych materiałów, gdyż wcześniejsze ogrodzenie stanowiło zagrożenie dla użytkowników chodnika i kwalifikowało się do rozbiórki. Odbudowa lub przebudowa istniejącego obiektu nie podlega sankcjom przewidzianym w art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nie uwzględniono także interpretacji przepisów, która funkcjonuje obecnie, że do samowoli polegającej na odbudowie lub przebudowie istniejącego ogrodzenia art.48 wymienionej ustawy nie ma zastosowania. W dacie wydawania poprzednich decyzji zdaniem D. M. spełniała ona wszystkie wymogi niezbędne do dokonania legalizacji samowoli. W trakcie budowy dokonała zgłoszenia i przedstawiła projekt ogrodzenia. Samo ogrodzenie jest bezpieczne i estetyczne oraz chroni jej działkę od sąsiadującej z nią jezdni. O nowej interpretacji przepisu dowiedziała się już po decyzji oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła D. M. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Zdaniem skarżącej o błędnej interpretacji przepisów prawa świadczy również nowelizacja Prawa budowlanego obowiązująca od dnia [...] lipca 2003 roku. Ponieważ właściwy organ nie wykazał należytej staranności w uzyskaniu właściwej interpretacji i przyjął swoją złą interpretację jej zdaniem odwołanie i skarga są prawnie uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa, art.77§1 kpa i art.149§3 kpa. Wznowienie postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić jedynie powodów enumeratywnie wymienionych w art.145 kpa i art.145a kpa. Zasady wszczęcia postępowania wznowieniowego są odmienne od zasad określających wszczęcie postępowania zwykłego. Zwykłe postępowanie zgodnie z treścią art. 61§1 kpa wszczynane jest automatycznie na żądanie strony z chwilą złożenia przez nią wniosku. Nie jest wymagane wydanie odrębnego rozstrzygnięcia, które warunkowałoby jego wszczęcie. Jeżeli postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku złożonego przez osobę nie będącą stroną to organ administracji wydaje wówczas decyzję o umorzeniu wobec jego bezprzedmiotowości z powodów podmiotowych. Inaczej jest w wypadku postępowania wznowieniowego. Zgodnie z treścią art.149§1 kpa organ administracji publicznej musi wydać odrębne postanowienie o wznowieniu postępowania. Następuje to wówczas gdy zostanie wstępnie stwierdzone, że wniosek pochodzi o od strony postępowania, został złożony w terminie oraz, że strona powołuje się na podstawy wznowienia wymienione w art.145 kpa i 145a kpa. Jeżeli natomiast zostanie ustalone, iż brak jest jednego z tych elementów organ administracji winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Jeżeli wniosek wznowienie postępowania jest nieprecyzyjny organ administracji winien na podstawie art.64§1 kpa wezwać składającego wniosek do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie w oparciu o którą z przesłanek wznowieniowych określonych w art.145 kpa i art.145a kpa wnosi o wznowienie. Jeżeli strona wezwana do uzupełnienia braków pisma nie uzupełni braków pismo zawierające wniosek winno być pozostawione bez rozpoznania. Jeżeli strona w uzupełnieniu pisma nie powoła się na przesłanki wznowieniowe wówczas zaistnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jeśli natomiast powoła się na przesłanki wznowieniowe to merytoryczna ocena ich zasadności może nastąpić już po wznowieniu postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania twierdząc, iż sądziła, że dokonuje remontu i modernizacji ogrodzenia. Może to sugerować, iż skarżąca mogła mieć na myśli, że wyszły na jaw jakieś nowe okoliczności uzasadniające przyjęcie, że wykonana przez nią inwestycja była jedynie remontem lub modernizacją istniejącego ogrodzenia. Bez sprecyzowania tego pisma nie sposób jest jednak jednoznacznie stwierdzić co jest przedmiotem jej wniosku. Nadto zauważyć należy, iż pierwotnym warunkiem dopuszczalności wznowienia postępowania jest zachowanie przez stronę terminu do złożenia wniosku określonego w art.148§1 i §2 kpa. Również co do tego warunku dopuszczalności wznowienia postępowania niezbędne jest poczynienie przez organy administracji publicznej stosownych ustaleń. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1pkt.1 c, art.135, art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.