IV SA 4373/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-12

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Żak, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa dzierżawy, która przewiduje możliwość wykorzystania nieruchomości na cele handlowo-usługowe i zawiera zapis uzależniający wznoszenie budynków od zgody wydzierżawiającego, stanowi wystarczający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego z 1994 r. i czy brak wyraźnej zgody na budowę, ale potwierdzenie wiedzy o zamierzeniach inwestycyjnych i uzgodnienie elewacji, jest wystarczające do uznania braku rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa dzierżawy, która przewiduje możliwość wykorzystania nieruchomości na cele handlowo-usługowe i zawiera zapis o konieczności uzyskania zgody wydzierżawiającego na wznoszenie budynków, może stanowić wystarczający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli z materiału dowodowego wynika, że wydzierżawiający wyraził zgodę na budowę konkretnego obiektu, nawet jeśli nie była ona udzielona wprost, a wynikała z potwierdzenia wiedzy o zamierzeniach inwestycyjnych i uzgodnienia elewacji. W takiej sytuacji nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Skarżąca D.K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla J.R. na podstawie umowy dzierżawy. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że umowa dzierżawy wraz z późniejszą zgodą wydzierżawiającego na budowę stanowiła wystarczający tytuł prawny. Skarżąca zarzuciła, że umowa dzierżawy nie dawała inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgoda na budowę została skutecznie wyrażona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002r. po rozpatrzeniu odwołania D.K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J.R. pozwolenia na budowę budynku usługowego z częścią mieszkalną na działce nr [...] przy ul. L. w M. - na podst. art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że D. K. wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. R. pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Wojewody [...] odmawiające stwierdzenia nieważności tej decyzji jest prawidłowe. Z analizy umowy dzierżawy z dnia [...] marca 1996r., która została uznana przez organ wojewódzki za wystarczający tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynika iż dzierżawione mienie komunalne może być wykorzystane na cele lokalizacji obiektu handlowo- usługowego / par.2 umowy dzierżawy/. W paragrafie 4 tej umowy znajduje się zapis uzależniający możliwość wznoszenia przez dzierżawcę budynków i innych obiektów od zgody wydzierżawiającego tj. Gminy [...]. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy / pismo GINB do Urzędu Gminy w [...] z dnia 20 sierpnia 2002r/ zarzut skarżącej o rażącym naruszeniu prawa przy badaniu przez organ wydający pozwolenie na budowę tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie znajduje podstaw /odpowiedź Wójta Gminy [...] z dnia 9 września 2002r./. W świetle powyższego nie można uznać, że decyzja o pozwoleniu na budowę obarczona jest wadą rażącego naruszenia art.32 ust.4 pkt.2 Prawa budowlanego z 1994r. ani inną wadą wskazaną w art.156 par.1 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję D.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzajacej decyzji organu I instancji oraz stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzuciła powołując się na przepisy kodeksu cywilnego , iż inwestor korzysta z działki jako dzierżawca, a uprawnienia jak i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy nie sprowadzają się do wykonywania robót budowlanych na dzierżawionym gruncie. Ze stosunku zobowiązaniowego łączącego strony musi wynikać wyraźne uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że wydzierżawiający w odpowiedzi na pismo GINB potwierdził wiedzę o zamierzeniach inwestycyjnych dzierżawcy i załączył dowód dokonanego uzgodnienia elewacji budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i nie budzące żadnych wątpliwości. O rażącym naruszeniu prawa/ art.156 par.1 pkt.2 kpa/ mówić można natomiast wtedy, gdy mamy do czynienia z oczywistą sprzecznością pomiędzy normą prawną a treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej. Treść decyzji pozostawać musi w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Przekroczenie prawa musi mieć charakter jasny i niedwuznaczny. Ponadto rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego. Istotnie znaczenie ma też zawsze ocena skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga. Organy orzekające prawidłowo uznały, iż w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. R. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Nie można się zgodzić z zarzutem odwołania powtórzonym w skardze, iż inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem dysponował tylko umową dzierżawy nie uzasadniającą wykonywania robót budowlanych na dzierżawionym gruncie. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego z 1994r. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć m.in. tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Stosunek zobowiązaniowy jest pojęciem cywilnoprawnym, przez który rozumie się stosunek prawny między co najmniej dwoma podmiotami, z których jeden - wierzyciel uprawniony jest do żądania od drugiego - dłużnika określonego świadczenia (działania, zaniechania). Świadczenie może polegać np. na takim działaniu, jak wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością przez wierzyciela na cele budowlane (art. 353 in fine K.c.). Jak wynika z akt sprawy inwestor zawarł z Gminą [...] w dniu [...] marca 1996r. umowę dzierżawy działki nr. [...] ze wskazaniem w par.2 tej umowy, iż dzierżawione mienie będzie wykorzystywane na cele lokalizacji obiektu handlowo- usługowego. Równocześnie w par.4 zastrzeżono, ze dzierżawca nie może bez zgody wydzierżawiającego wznosić na dzierżawionych gruntach budynków i innych obiektów. Ponieważ z materiału dowodowego nie wynikało, iż taka zgoda przez Gminę [...] została udzielona, organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego pismem z dnia 20 sierpnia 2002r. zwrócił się do wydzierżawiającego o wyjaśnienie, czy wyrażał zgodę dzierżawcy na wzniesienie spornego budynku. W odpowiedzi Wójt Gminy [...] poinformował, że uzgodniono elewacje przedmiotowego budynku usługowo- handlowego z częścią mieszkalną zgodnie z zapisem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu / pismo Wójta Gminy [...] z datą wpływu do organu- 16 września 2002r./. Tym samym choć wyjaśnienie to nie odpowiada precyzyjnie na zapytanie organu odwoławczego, to w ocenie Sądu nie ma żadnych wątpliwości, co do tego, iż wydzierżawiający wyraził zgodę na wybudowanie określonego w umowie dzierżawy obiektu budowlanego. Jak podkreślono w odpowiedzi na skargę i z czym należy się zgodzić wydzierżawiający miał wiedzę o zamierzeniach inwestycyjnych, uzgodnił z inwestorem elewację budynku, co świadczy wprost o istnieniu zgody na budowę przedmiotowego pawilonu. W tej sytuacji nie jest trafny zarzut skargi sprowadzający się do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane / Dz.U nr 106 z 2000r poz. 1126 ze zm./. Odnosząc się do żądania skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornego budynku, to przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwiania spraw leżących w kompetencji organów administracji publicznej. Kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje badanie legalności zaskarżonych do niego aktów i czynności wraz z oceną wyłącznie poprzedzającego je postępowania. Biorąc powyższe pod uwage Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153 oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło