IV SA 4382/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. NR [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 Kpa - decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. nakazał S. Ł. doprowadzenie budynku mieszkalnego wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z prawem. Roboty te zgodnie z w/w decyzją miały polegać na skróceniu połaci dachowej wystającej poza granicę sąsiedniej działki oraz na wymurowaniu ściany szczytowej budynku, stanowiącej ochronę przeciwpożarową. Nałożone obowiązki organ sformułował zgodnie z zasadami bezpieczeństwa pożarowego oraz wymaganiami § 12 i § 235 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek W. P. przeprowadzono czynności kontrolne i ustalono, iż budowa budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. [...] wykonana została na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r., która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z tego powodu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Burmistrza Gminy W.. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2000 r. stwierdził nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r., potwierdzając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, iż pozwolenie na budowę wydane przez Burmistrza Gminy W. zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów § 12 ust. 4 i 6 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. wstrzymał prace budowlane przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] wniósł W. P. Odwołujący podniósł, iż w/w decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ cała ściana szczytowa budynku stoi na granicy jego posesji. Ponadto nigdy nie wyraził zgody na takie usytuowanie budynku na sąsiedniej nieruchomości. W wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ drugo-instancyjny podniósł, iż wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Burmistrza Gminy W.- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postąpił właściwie wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, a następnie wydając decyzję nakładającą na inwestora obowiązek złożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej wraz ze stosownymi opiniami oraz zakresem robót niezbędnych do zakończenia budowy. Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w wyniku zaistniałych nieprawidłowości należy doprowadzić wybudowany budynek mieszkalny do stanu zgodnego z przepisami i dlatego wydał decyzje Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu wskazał, iż zarzuty podnoszone w odwołaniu nie mogą skutkować wydaniem decyzji uchylającej, ponieważ organ pierwszo-instancyjny dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. W. P. wniósł skargę z dnia 22 października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Skarżący podniósł, iż w miejscu starego budynku wykopano i wylano nowe fundamenty, ścianę spornego budynku usytuowano na granicy działki, a sam budynek pobudowano niezgodnie z prawem budowlanym. Zaistniały stan nadto powoduje obniżenie wartości działki, dlatego też skarżący domaga się odsunięcia budynku od granicy o 4 metry. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa inwestycja powstała na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] stycznia 1998 r. Decyzja ta na skutek ponownie przeprowadzonego postępowania została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Wojewodę [...], który decyzją z dnia [...] października 2000 r. stwierdził nieważność decyzji zezwalającej na budowę, ponieważ dopatrzył się rażącego naruszenia prawa. Z samego faktu stwierdzenia nieważności decyzji pozwoleniowej nie wynika jeszcze, by sporna inwestycja powstała jako samowola budowlana. Inwestor dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę na podstawie której mógł legalnie prowadzić budowę do momentu wydania w sprawie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1814/98). W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji wydał decyzję, w której nakazał inwestorowi doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to oparł o treść art. 51 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W niniejszej sprawie przedmiotowa inwestycja powstała na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. Oznacza to, iż nie powstała w warunkach samowoli budowlanej i dlatego organy obu instancji uznały słusznie, iż w niniejszym stanie faktycznym będzie miał zastosowanie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Artykuł ten stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Artykuł 51 ust. 1 prawa budowlanego wprost stwierdza, iż ma zastosowanie w przypadkach gdy inwestycja powstaje nie tylko w warunkach samowoli budowlanej, ale również niezgodnie z przepisami. W takim stanie faktycznym - po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - właściwy organ (w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]) obowiązany jest wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w którym nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Działania podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zmierzały do zalegalizowania przedmiotowej inwestycji. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 20 stycznia 2003 r. o sygn. akt IV SA 1613/02 doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, czyli tzw. legalizacji może dotyczyć wyłącznie tych robót budowlanych, które zostały wykonane, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę podlegała wykonaniu i tylko w zakresie wynikającym z zatwierdzonego projektu. Jedynie roboty wykonane niezgodnie z projektem jak i realizowane wówczas gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie miała już mocy prawnej, podlegają przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie roboty budowlane były prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji i zgodnie z projektem. Dopiero później ustalono, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlatego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2000 r. stwierdził jej nieważność. Na tej podstawie należy stwierdzić, iż żądanie skarżącego o odsunięcie budynku od granicy działki nie znajdują uzasadnienia. Na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego musi ocenić czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]w decyzji z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] nakazał S. Ł. wykonanie robót budowlanych polegających na skróceniu połaci dachowej budynku, wystającej poza granice sąsiedniej nieruchomości oraz wymurowaniu od strony w/w nieruchomości zgodnie z obrysem budynku ściany szczytowej (jako ściany zewnętrznej), która stanowić będzie ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i wyprowadzeniu jej na wysokość min. 30 cm ponad pokrycie dachu zgodnie z zasadami bezpieczeństwa pożarowego oraz wymaganiami § 12 i § 235 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wynika z protokołu oględzin robót budowlanych z dnia 30 grudnia 2003, przeprowadzonych w celu sprawdzenia czy obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. został wykonany, stwierdza się wprost, iż "został wykonany obowiązek nałożony decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r.". Ten stan potwierdza również inwestor w swoim oświadczeniu kierowanym do Sądu z dnia 20 kwietnia 2004 r., iż "obecny stan techniczny budynku spełnia normy zabezpieczeń pożarowych (posiada ścianę ogniową wyprowadzoną ponad połać dachową minimum 30 cm) oraz warunków technicznych jakim powinny podlegać budynki mieszkalne". Zarzuty kierowane przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w skardze dnia 22 października 2003 r. nie znajdują uzasadnienia, ponieważ działania prowadzone przez organy obu instancji zmierzały do doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z akt sprawy działania podjęte przez Wojewodę [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w zaskarżonej decyzji) były zgodne z przepisami. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.