IV SA 4383/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Anna Żak, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg I. W. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 4383 i 4384/03 Uzasadnienie [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...], działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku usługowego o pomieszczenia mieszkalne na działce nr ew. [...] w obr. ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji podniósł, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku I. W. i T. W. zam. przy ul. [...] w [...], w którym wnioskodawczynie wystąpiły z prośbą o kontrolę realizowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2003 r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzono, że na przedmiotowej działce inwestor B. S. realizuje rozbudowę istniejącego budynku usługowego na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2001 r. znak [...]. Ponadto nie stwierdzono aby inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę a podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące wykonanego otworu drzwiowego organ uważa za bezzasadne, gdyż w/w otwór drzwiowy znajduje się w ścianie oddalonej 4 m od granicy działki I. W. i T. W. i wykonany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwraca uwagę na fakt, iż organ administracji architektoniczno - budowlanej umożliwił stronie skarżącej udział w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku, która wówczas nie wnosiła jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń dotyczących merytorycznych rozstrzygnięć a on sam tj. organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do weryfikacji wydanych przez organ administracji architektoniczno - budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły T. W. i I. W. wnosząc jednocześnie o dokładne sprawdzenie decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. o warunkach zabudowy, decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2001 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz wizji prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia: [...] kwietnia 2002 r., [...] maja 2002 r., [...] października 2002r., [...] stycznia 2003r. – [...]. W uzasadnieniu odwołania T. W. i I. W. podniosły, iż po ich interwencjach założono luksfery w otworach okiennych od strony działki skarżących, ale pozostał największy otwór w ścianie 3 metry od granicy spornych działek (a nie 4 metry jak twierdzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego), który jest wyjściem z budynku. Nadto stwierdziły, iż miała to być rozbudowa o pomieszczenia mieszkalne, natomiast nad budynkiem usługowym powstał budynek o takim samym charakterze. Po rozpoznaniu odwołania T. W. i I. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie a argumenty podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą są bezprzedmiotowe (wypełniają przesłanki art. 105§l k.p.a.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że obiekt na nieruchomości inwestora – B. S. wybudowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki i projektem budowlanym. Poza tym organ II instancji na poparcie swych twierdzeń przywoływał te same argumenty co organ I instancji w swym uzasadnieniu dotyczącym decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. między innymi powołując się na § 12 ust. 4 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140). Skargi na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły: I. W. i T. W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżące podniosły, że według ich wiedzy wybudowany obiekt nie jest zgodny z przepisami prawa a otwór drzwiowy znajduje się w odległości 3 metrów od ich działki, czego obie instancje nie widzą albo nie chcą widzieć. Zaskarżonej decyzji zarzuciły, iż jej wydanie polegało na przeglądzie pism, które potwierdzają, że wszystko jest zgodne z prawem - co zdaniem skarżących jest nieprawdą. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Rozpoznając skargi I. W. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie, są zasadne. Zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie stanowi art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, na mocy którego właściwy organ w przypadku gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie organu nadzoru budowlanego w tej sprawie wszczęte zostało na wniosek T. W. i I. W. które wskazywały nieprawidłowości co do usytuowania budynku na nieruchomości B. S. na działce nr ew. [...] w obr. ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...] przy granicy z ich posesją. Ponadto powoływały się na zacienienie ich nieruchomości oraz istnienie otworu drzwiowego w odległości 3 m od granicy spornych działek. W toku postępowania organ przeprowadził oględziny i ustalił, że na działce B. S. istnieje budynek usługowo - mieszkalny, który został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 2001 r.. obecnie trwają ostatnie prace wykończeniowe a inwestor w najbliższym czasie zamierza wystąpić do właściwego organu o pozwolenie na użytkowanie. Budynek został usytuowany zgodnie z zatwierdzonym projektem. Dokonując kontroli niniejszej decyzji trzeba przede wszystkim zauważyć, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dotknięte było wadą braku należytego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a decyzja wydana w oparciu o treść art. 105 k.p.a. jest co najmniej przedwczesna. Z przepisów art. 7 i 77 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności (prawdy obiektywnej), co oznacza, że organ administracyjny jest zobowiązany z urzędu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tymczasem oględziny przeprowadzone przez organ I instancji, które powinny dokładnie wyjaśniać stan faktyczny zostały wykonane pobieżnie co dokumentuje protokół oględzin z dnia [...] lutego 2003 r. (na który powołuje się organ). Przede wszystkim nie sporządzono dokumentacji graficznej (szkicu), która wskazywałaby na usytuowanie budynku, jego kształtu oraz odległości od granicy z nieruchomością strony skarżącej. Organ I instancji poprzestał na ustaleniu, że budynek został rozbudowany zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś otwór drzwiowy znajdujący się w ścianie osłonowej od strony działki strony skarżącej znajduje się w odległości 4 m od granicy. W aktach brak jest zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast w aktach sprawy tutejszego sądu 7/IV SA 5238 - 5239/03 znajduje się niekompletny projekt budowlany z którego nie można odczytać w/w ustaleń poczynionych przez organ obydwu instancji. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie wydane w trybie art. 61 § 4 k.p.a. stanowiło ostatnią czynność przed wydaniem decyzji, niewiadomo zatem na jakiej zasadzie przed wszczęciem postępowania odbyły się dwukrotnie oględziny. Miało to chyba wyłącznie na celu formalne skrócenie czasu postępowania, które przed organem I instancji toczyło się prawie 15 miesięcy a więc z przekroczeniem wszelkich terminów przewidzianych dla załatwienia sprawy przez organ administracyjny w art. 35 § 3 k.p.a. Skoro strona skarżąca uważa, że sporny otwór drzwiowy znajduje się w odległości 3 m od granicy, to organ powinien w myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. działać w taki sposób, aby zebrany przez niego materiał dowodowy nie budził wątpliwości żadnej ze stron postępowania, nawet gdyby wyjaśnienie dotyczące odległości spornych drzwi wymagało zasięgnięcia opinii geodety, to było to obowiązkiem organu, wynikającym z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ma obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organu Państwa, co wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, a nie prowadzenia działania "odwrotnego". Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury (art. 7 k.p.a.), a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000r.; sygn. akt VSA 1609/99; ONSA 2001/3/121). Wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na mocy art. 105 k.p.a., zaś ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania złożonego we wniosku T. i I. W. dotyczący kontroli decyzji o warunkach zabudowy oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego nie czynił prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznaczał jedynie bezzasadność tych żądań (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1988r.; sygn. akt SA/Wr 957/88; ONS 1999 Nr 1, poz. 44). Należy zauważyć, iż fakt brania udziału przez stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od wnikliwego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie posiadanych uprawnień. Dlatego gołosłowne stwierdzenie organu, że "nie stwierdzono aby inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego" jest niewystarczające. W tej sytuacji wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § pkt. 1 lit. c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu 1 instancji. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II wyroku.