IV SA 4403/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-14
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bożena Walentynowicz, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego w sprawie nakazu remontu komina, może rozstrzygać spory cywilnoprawne dotyczące prawa własności i korzystania z przewodów kominowych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, może nakazać usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego, w tym komina. Jednakże, organ ten nie może wkraczać w kwestie dotyczące realizacji uprawnień właścicielskich lub innych wynikających ze stosunków prawa cywilnego, takich jak nakazywanie udostępnienia przewodu dymowego określonym osobom. Rozstrzygnięcie sporu o korzystanie z przewodów kominowych należy do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. R. wykonanie remontu komina portkowego oraz otwarcie zatkanego przewodu dymowego. Odwołanie M. R. zostało częściowo uwzględnione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zmienił termin wykonania obowiązku. M. R. złożył skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych oraz przekroczenie kompetencji poprzez rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania remontu komina I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IV S A 4403/03
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. wydaną na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane nakazał M. R. wykonanie remontu komina portkowego w części poddaszowej oraz nad dachem łącznie z otwarciem zatkanego przewodu dymowego odprowadzającego spaliny , znajdującego się w części budynku mieszkalnego należącego do H. S. w terminie do 15 sierpnia 2003 r. Nadto z nakazu wynikało , że remont kominka należy wykonać w oparciu o uzgodniony z Konserwatorem Zabytków projekt zatwierdzony pozwoleniem na budowę .
W uzasadnieniu organ wskazał , że Kierownik Zakładu Usług Kominiarskich w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzonych nieprawidłowościach występujących w urządzeniach kominowych budynku mieszkalnego przy ulicy K. w [...] polegających na :
- uszkodzeniu ław kominiarskich
- uszkodzeniu komina na strychu
- uszkodzeniu drzwiczek wycierowych na strychu
- zatkaniu przewodu dymowego
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i przedstawiciel Komendy Straży Pożarnej łącznie z zainteresowanymi stronami uczestniczyli w wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2003 r. W toku wizji organ stwierdził , że stan komina jest zły łącznie z zatkaniem przewodu kominowego z którego korzystała właścicielka sąsiedniej nieruchomości H. S. Organ ustalił zakres użytkowania poddasza przez M. R. do istniejącej starej ściany działowej odgradzającej sąsiadujące poddasze. W obrębie tego poddasza znajduje się w całości sporny komin .
Organ stwierdził, że obowiązkiem M. R. jest także udostępnienie H. S. dwóch przewodów od strony zachodniej w istniejącym kominie portowym ze względu na ich usytuowanie w części parterowej we wspólnej murowanej ścianie rozdzielającej budynek między właścicieli . Przewody te zawsze służyły kolejnym właścicielom tej części budynku mieszkalnego , która aktualnie jest własnością H. S.
Odwołanie od tej decyzji złożył M. R. Podniósł w nim, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał mu jako właścicielowi budynku przy ulicy [...] naprawę urządzeń kominowych znajdujących się w budynku przy ulicy [...], którego nie jest on właścicielem . Komin znajdujący się w budynku przy ulicy [...] jest jego wyłączną własnością i nie jest prawda , iż wcześniej korzystali z niego właściciele budynku przy [...]. Poprzedni właściciel tego budynku A. Z. nigdy nie korzystał z kanału komina znajdującego się w domu M. R. Dopiero gdy w 2001 r. właścicielką budynku przy ulicy [...] stała się H. S. wykonała jego generalny remont i wybudowała kominek który podłączyła do komina znajdującego się w budynku [...] nie informując o tym skarżącego .
M. R. wskazał na § 145 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi , że paleniska otwarte o wielkości otworu paleniskowego do 0,25 m 2 mogą być przyłączone wyłącznie do własnego samodzielnego przewodu dymowego posiadającego co najmniej wymiary 14 x 14 cm .
Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął się ustalaniem prawa własności do czego nie miał kompetencji . Budynek przy ul. [...] jest niezamieszkały a znajdujący się w nim komin służy jedynie celom wentylacyjnym. Jego stan techniczny nie powoduje zagrożenia katastrofą budowlaną i nie będzie on naprawiany . Nadto podniósł , że jedyna droga dojazdowa prowadzącą do działki przy ulicy [...] została zamknięta przez właścicielkę nieruchomości przy ulicy [...], co uniemożliwia mu wykonanie jakichkolwiek prac w budynku .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 kpt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzje w części dotyczącej oznaczenia terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 15 listopada 2003 r. a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy .
W uzasadnieniu podniósł , że faktem jest , iż przedmiotowy komin portkowy znajduje się w obrębie poddasza użytkowanego przez M. R. tj. w budynku nr [...], a jego przewody dymowe znajdują się we wspólnej ścianie rozdzielającej budynki nr [...] i [...] . Ze względu na niewłaściwy stan techniczny komina oraz zatkanie jednego z jego przewodów dymowych z którego korzystała H. S. organ I instancji zasadnie nakazał skarżącemu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego naprawę i udrożnienie zatkanego przewodu dymowego .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. R. Zarzucił , że narusza ona § 145 ust 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez przyjęcie,że skarżący ma obowiązek udostępnić komin portowy znajdujący się w jego części nieruchomości H. S, która ma swój odrębny przewód kominkowy. Nadto decyzja nakłada na niego obowiązek wyremontowania przewodu dymowego odprowadzającego spaliny z kominka znajdującego się w budynku należącym do H. S. oraz uzgodnienia remontu z Konserwatorem Zabytków. Poza tym skarżący twierdzi , iż komin należący do niego znajduje się w dobrym stanie technicznym a nakazanie wyremontowania kominka należącego do H. S. jest bezpodstawne .
Skarżący potwierdził, że przewody swojego kominka uczynił niedrożnymi , gdyż z niego nie korzysta i nie będzie korzystał . Zobowiązanie go do udostępnienia jego komina właścicielowi innej posesji , który posiada swój niezależny komin oraz nakazanie wyremontowania przewodu dymowego odprowadzającego spaliny z odrębnego komina należącego do H. S. uznał za pozbawione podstaw prawnych .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga jest częściowo zasadna . Rozstrzygniecie organu oparte zostało na przepisie art. 66 Prawa budowlanego i w związku z tym decyzja ta w swojej osnowie powinna być adekwatna do regulacji wynikającej z tego przepisu .
Przeprowadzone przez organ oględziny nie pozostawiają wątpliwości co do tego , że stan techniczny komina portowego biegnący w części poddasza należącego do M. R. jest zły . Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny komina portkowego upoważniał organ do wydania stosownej decyzji, gdyż art. 66 Prawa budowlanego ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie , odpowiadającym jego funkcjom .
Wprawdzie przepis ten nie określa bliżej treści decyzji wydawanych w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości ale musi ona nakazywać dokonanie takich prac i robót aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie obiektu lub jego części . Normy prawa budowlanego dotyczą utrzymania w odpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego lub jego części , a więc jedynie naruszenie tych przepisów lub przepisów wykonawczych stanowi podstawę do podjęcia przez organ stosownych działań i czynności .
W niniejszej sprawie nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku to jest komina portowego , mógł dotyczyć wyłącznie samego stanu komina . Wydając przedmiotową decyzję organ nie mógł wkraczać w kwestie dotyczące realizacji uprawnień właścicielskich bądź innych wynikających ze stosunków prawa cywilnego i nakazywać udostępnienie przewodu dymowego określonym osobom .
Tok postępowania i zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że między M. R. a H. S. istnieje spór w zakresie korzystanie z przewodów dymowych komina który przechodzi poddaszem a następnie ponad dachem w części budynku należącego do M. R.
Takie ustalenia obligowały organ do szczególnej dbałości o to aby jego rozstrzygniecie jako organu nadzoru budowlanego nie wkraczało w materię zarezerwowaną do innych dziedzin prawa niż budowlanego, objętych kognicją sądów powszechnych .
Organ nadzoru mógł uznać za nieodpowiedni stan techniczny komina gdyż ujawniony stan tej części obiektu naruszał wymagania wynikające z obowiązujących przepisów . Stosownie do § 140 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U . 2002 Nr 75 , poz. 690 ze zm. ) przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów.
Już choćby z tego przepisu o charakterze technicznym wynika że przewody kominowe powinny mieć odpowiedni ciąg , który nie sposób zapewnić gdy ściany komina są uszkodzone a same przewody pozatykane .
Tym niemniej sama osnowa decyzji jak i wywody zawarte w uzasadnieniu wskazują , iż organ z przekroczeniem własnych kompetencji zajął się ustaleniami któremu z właścicieli sąsiednich budynków przypisać korzystanie z konkretnych przewodów kominowych . Rozstrzygniecie w tym zakresie narusza przepis będący podstawą wydania decyzji organu I instancji czyli art. 66 Prawa budowlanego . Skoro zatem decyzja organu odwoławczego utrzymywała w mocy takie rozstrzygniecie to także jest wadliwa .
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji .
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło