IV SA 4420/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-09
Skład orzekający: Barbara Gorczycka-Muszyńska, Wanda Zielińska - Baran, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a.) stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu administracyjnym, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca D. G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. ustalającą warunki zabudowy dla budowy stacji paliw gazowych. Skarżąca podnosiła, że inwestycja jest niebezpieczna i sprzeczna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu, a także wątpliwości co do ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] wrzenia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz D.G. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. - po rozpatrzeniu wniosku M. D. i E. P. - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw gazu płynnego dla samochodów na działkach nr [...], [...], [...] położonych w L. przy ul. [...].
Decyzję wydano na podstawie art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./ oraz w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] września 1991r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji tej odwołanie wniosła D. G., właścicielka sąsiedniej działki nr [...], która podniosła, że nie wyraża zgody na planowaną inwestycję, ponieważ przez działkę, na której ma być realizowana budowa stacji tankowania gazem przebiegają linie energetyczne i jakiekolwiek iskrzenie tych linii może spowodować wybuch gazu.
Planowana inwestycja jest zatem niebezpieczna dla okolicznych mieszkańców a wokół takiej inwestycji powinna być ustanowiona strefa ochronna.
Podniesiono, że inwestycji tej sprzeciwiają się wszyscy okoliczni mieszkańcy.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] września 2003r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrz Miasta i Gminy P. z dnia [...] lipca 2003r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w takiej sytuacji nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu podano także, że stacja paliw gazowych jest obiektem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko jednak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] .07.2003r. odstąpił od konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji.
Zdaniem Kolegium Odwoławczego Burmistrz Gminy P. prawidłowo przeprowadził postępowanie w tym również dot. oddziaływania inwestycji na środowisko.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła D. G.
W skardze podniesiono, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa - konkretnie art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ planowana inwestycja sprzeczna jest z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 24.09.2002r. stacja paliw gazowych jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a oddziaływanie to ma dla środowiska negatywny charakter.
Skoro więc plan zagospodarowania dopuszcza na terenach zabudowy mieszkaniowej lokalizowanie wszystkich rodzajów usług i produkcji nieuciążliwych dla otoczenia to do takich usług nieuciążliwych nie można zaliczyć stacji paliw gazowych, która może znacząco oddziaływać na środowisko.
Wobec tego skarżąca twierdzi, że inwestycja będzie uciążliwa dla otoczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji dodając, że skoro Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko to można uznać inwestycję za nieuciążliwą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności z prawem materialnym, jak również z przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest nie tylko podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.
Wskazać trzeba przede wszystkim, iż jednym z najistotniejszych aspektów zasady ogólnej kpa czynnego udziału strony w postępowaniu przed organami administracji państwowej - jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie (art. 61 § 4 kpa).
Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Także w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne podmioty. Organ wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie podmioty będące zgodnie z art. 28, stronami w sprawie. Gwarancją realizacji tego prawa ' strony jest sankcja wzruszania decyzji w trybie wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego" - Komentarz Wyd. C.H. BECK - W-wa 1996 r. str. 314).
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy D. G. nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw gazu płynnego dla samochodów na sąsiednich działkach nr [...], [...], [...] położonych w L. przy ul. [...]- co stanowi obrazę art. 61 § 4 kpa.
Sąd stwierdził, iż wbrew przepisom art. 10 § 1 kpa – D. G. nie brała udziału w toczącym się postępowaniu przed organem I instancji. Nie została również zapoznana przed wydaniem decyzji I instancji z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wykazane wyżej naruszenia przepisów art. 61 § 4 i art. 10 § 1 kpa stanowią przesłankę do wznowienia postępowania stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Okoliczność ta nie została jednak wzięta pod uwagę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., które rozpoznawało sprawę w trybie odwoławczym, co powoduje konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co właśnie miało miejsce w niniejszej sprawie.
W zakończeniu dodatkowo jedynie należy wskazać, że orzekające w sprawie organy obu instancji nie wykazały, że miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego gminy P. (na podstawie którego ustalono warunki zabudowy), zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] września 1991r. obowiązywał w 2003 roku kiedy wydana została zaskarżona decyzja.
Art. 67 ust. 1 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./ - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego - stanowił, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie tj. od dnia 1 stycznia 1995r.
Ustęp la art. 67 ww. ustawy stanowił jednak, że jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1, rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan zachowuje ważność, w granicach objętych uchwałą, do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
W przekazanych Sądowi aktach sprawy nie ma żadnych informacji odnośnie tego, czy Rada Miejska w P. uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany w ustawowym terminie.
Gdyby stosowne uchwały nie zostały podjęte w ustawowym terminie, to w niniejszej sprawie mogłoby to mieć ten skutek, że wobec utraty mocy obowiązującej przez dotychczasowy plan zagospodarowania przestrzennego, konieczne było zastosowanie
procedury przewidzianej w art. 44 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./.
Powyższa kwestia wymaga zatem wyjaśnienia przez organy administracji w toku ponownego postępowania.
Z uwagi na powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło