IV SA 4455/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 i art.51 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nałożył na A. G. zamieszkałą w [...] przy ul. [...] m [...] obowiązek dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku garażowego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...]w terminie dwóch miesięcy od daty kiedy decyzja stanie się ostateczna przy czym dokumentacja ta winna zawierać: • inwentaryzację budowlana budynku garażowego murowanego o wymiarach 7,00 m x 5,60 m i wysokości 2,90 m wraz z orzeczeniem technicznym; • odbitkę mapy zasadniczej uwzględniającą budynek garażowy Decyzją z dnia [...] października 2002 roku, Nr Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.51 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nakazał A. G. dokonanie rozbiórki części budynku garażowego obejmującego więźbę dachową i ściany budynku wybudowane w 2000 roku w warunkach samowoli budowlanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że wobec niewykonania przez A. G. obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] stycznia 2002 roku zachodzi przesłanka do wydania nakazu rozbiórki określona w art. 51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. G. podnosząc zarzut, że nie mogła wywiązać się z nałożonych na nią obowiązków gdyż przez okres sześciu tygodni była wraz z córką w sanatorium. Nadto nie posiadała środków finansowych na sporządzenie dokumentacji, gdyż wszelkie środki finansowe jakie posiadała przeznaczyła na leczenie córki. Wniosła również o przywrócenie terminu do wykonania wszelkich formalności związanych z legalizacją garażu. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. G. podnosząc zarzut, iż działanie podjęte przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego opiera się na suchym i bezdusznym interpretowaniu przepisów prawa budowlanego w jego wersji przed nowelizacją. Nadto podniosła, że sporządziła żądaną dokumentację ponosząc z tego tytułu duże koszty. Podniosła też, że remontu garażu dokonała bez pozwolenia na budowę, gdyż wynikało to ze stanu wyższej konieczności. Dach garażu był bowiem w takim stanie, że groził zawaleniem. Stwierdziła także, iż jej zdaniem w świetle znowelizowanego prawa budowlanego na roboty, które ona wykonała nie jest już wymagane pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. 107§1 kpa. Z kolei decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 roku, Nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem art.51 ust.1 pkt.2 i art.51 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią art.107§1 kpa decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie o uprawnieniach lub obowiązkach strony do której jest kierowana. Obowiązek nakładany na stronę winien być sformułowany jasno i precyzyjnie. W wyroku z dnia 02 września 1999 roku, sygn. akt IV SA 1418/97 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei w wyroku z dnia 08 kwietnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1966/96 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przy ogólnikowo sformułowanej sentencji decyzji nie można zidentyfikować przedmiotu rozbiórki co w istocie może prowadzić do niemożności prawidłowego jej wykonania w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki części obiektu budowlanego określony został w sposób nieprecyzyjny. Jak wynika z decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 roku na skarżącą nałożono obowiązek rozbiórki części budynku garażowego obejmującego więźbę dachową i ścianą budynku wybudowaną w warunkach samowoli budowlanej w 2000 roku. Tak sformułowane rozstrzygnięcie w ocenie Sądu jest niejasne i nieprecyzyjne. Nie sposób bowiem bez dokonania dodatkowych ustaleń określić przedmiotu rozbiórki jakim jest "ściana budynku wybudowana w 2000 roku w warunkach samowoli budowlanej". To nieprecyzyjne rozstrzygnięcie zostało zaaprobowane przez organ II instancji. Z kolei decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 roku, Nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem art.51 ust.1 pkt.2 i art.51 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). W wyroku z dnia 11 maja 1994 roku, sygn. akt III SA 1705/93 (Wspólnota 1994/42/16) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności". Przepis art.51 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji nie może być podstawą do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentacji. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że może on być podstawą do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności. Nie ulega wątpliwości, iż chodzi o czynności faktyczne np. zamurowanie okna. Podstawą do nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentacji jest natomiast art. 81 c ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nawet po zmianie brzmienia przepisu art.51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz.718) na mocy tego przepisu można jedynie nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego. Kolejna nowelizacja tego przepisu ograniczyła możliwość nałożenia tego typu obowiązku do przypadku istotnego odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny – jeśli uważają za konieczne uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia w przedmiocie samowoli budowlanej – zastosować procedurę określoną w art.81c ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz formułować rozstrzygnięcia wydawanych decyzji w sposób jasny i precyzyjny. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 a i c, art.135 oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.