IV SA 448/03

Dnia 22 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie: SNSA Andrzej Gliniecki As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant: Marcin Gruszczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2000 roku. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nakazał W. K. zamieszkałej przy ul. [...] w W. dokonać rozbiórki części obiektu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] stwierdził, że do budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w W. właścicielka tego budynku dobudowała samowolnie część obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej z dachem jednospadowym krytym papą. Dobudowy dokonano w 1998 roku. W tej sytuacji spełnione zostały przesłanki określone w art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) do nakazania rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. K. podnosząc zarzut, że samowolnej dobudowy dokonał jej mąż J. K., który zmarł [...] marca 1999 roku. W tym stanie rzeczy decyzja nakazująca rozbiórkę nie powinna obejmować wyłącznie jej z pominięciem pozostałych spadkobierców. Krąg osób powołanych do dziedziczenia spadku według twierdzeń W. K. miał dopiero zostać ustalony przez sąd. Nadto podniosła zarzut, że nakaz rozbiórki nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego ani funkcjonalnego oraz, że z powodu swego stanu zdrowia i braku środków materialnych nie jest w stanie wykonać rozbiórki. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] podzielając zawarte w niej argumenty. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła W.K. podnosząc zarzut, iż osobami zobowiązanymi do dokonania rozbiórki winni być wszyscy współwłaściciele działki. Podniosła również, że organy administracji nie odniosły się do jej argumentu, iż z powodu swego wieku, stanu zdrowia i możliwości majątkowych nie jest w stanie dokonać rozbiórki oraz argumentu o niecelowości dokonywania rozbiórki ze względów społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa, art.77 kpa. 107 kpa. Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego winien być skierowany w pierwszej kolejności do inwestora, a gdy jego ustalenie jest niemożliwe do właściciela lub zarządcy obiektu. W niniejszej sprawie z zebranego przez organy administracji publicznej materiału dowodowego wynika, że inwestorem samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego był J.K., który zmarł [...] marca 1999 roku. W przypadku gdy nie można ustalić inwestora, lub gdy inwestor nie żyje obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nakładany jest na właściciela tego obiektu lub zarządcę. Jeżeli jednak nieruchomość jest własnością kilku osób to nakaz rozbiórki musi być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich. Zgodnie z treścią art.207 kc wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną ponoszą wszyscy współwłaściciele w stosunku do wielkości należących do nich udziałów. Już w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji wiadomym było, że J.K. nie żyje. Zachodziła więc konieczność ustalenia jego następców prawnych. Z treści art. 1027 kc jednoznacznie wynika, że względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku. Z kolei w wyroku z dnia 16 stycznia 2002 roku Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I SA 1421/00 ONSA 2003/2/64) stwierdził, że "następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 k.p.a. w związku z art. 1025 § 2 k.c.)". Jeżeli spadek nie został przez spadkobierców objęty to zgodnie z treścią art.30§6 kpa jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Z treści skargi złożonej przez W. K. wynika, ze sprawy spadkowe zostały już uregulowane i współwłaścicielami nieruchomości na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt są W. K., J.K., L.K.. B.S., K. B., M.G. i A. W.. Zostali oni wpisani do księgi wieczystej jako współwłaściciele. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej winny dokonać ustalenia wszystkich osób zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego. W tym celu należy dołączyć do akt niezbędne dokumenty takie jak postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz aktualny wypis z księgi wieczystej, które pozwolą stwierdzić, kto jest właścicielem nieruchomości na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany. Nie można natomiast podzielić zarzutu skarżącej, że ograny administracji publicznej nie odniósł) się do jej argumentów o niecelowości rozbiórki ze względów społecznych jak też do argumentu, iż nie posiada ona środków materialnych niezbędnych do dokonania rozbiórki. Przesłanką wydania nakazu rozbiórki było stwierdzenie przez organy nadzoru budów lanego, że obiekt zbudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Żaden przepis prawa w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę nie przewidywał dodatkowych wymogów niezbędnych do wydania takiego nakazu jak np. względy społeczne czy możliwości finansowe osoby zobowiązanej do dokonania rozbiórki. Z powyższych względów na podstawie art. 145§ pkt.c, art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku.