IV SA 4494/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, która powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę i zlokalizowana jest w niebezpiecznym miejscu (w pobliżu czynnego rurociągu gazowego średniego ciśnienia), może zostać utrzymana w mocy, mimo że inwestorzy podnoszą argumenty dotyczące wadliwego przebiegu gazociągu lub braku świadomości obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej jest zasadna, ponieważ kiosk został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i jego lokalizacja w pobliżu czynnego rurociągu gazowego stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. Okoliczności podnoszone przez skarżących, takie jak wadliwy przebieg gazociągu czy brak świadomości obowiązku uzyskania pozwolenia, nie mają znaczenia przy orzekaniu o rozbiórce w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę drewnianego kiosku handlowego, który został wybudowany w 1989 r. bez pozwolenia na budowę. Kiosk posadowiony był na betonowych bloczkach, w odległości 0,7 m od ulicy, a pod nim przebiegał czynny rurociąg gazowy średniego ciśnienia. Organy uznały, że taka lokalizacja stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. Skarżący podnosili, że nie byli informowani o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, a wadliwy przebieg gazociągu leży po stronie jego realizatora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i A. D. oraz U. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianego kiosku oddala skargi J. i A. małżonkowie D. oraz U. i A. małżonkowie B. złożyli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę drewnianego kiosku handlowego należącego do A.B. Organ I instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nałożył na inwestora A. B. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki drewnianego kiosku handlowego położonego na działce nr ew. [...] w S. przy ul. N. należącej do J. i A. D. Organ ten ustalił na podstawie wizji w dniu 16 listopada 2000 r. , że przedmiotowy kiosk został posadowiony w roku 1989 r. bez pozwolenia na budowę . Kiosk nie ma fundamentów i posadowiony jest na betonowych bloczkach . Jego wymiary wynoszą 4,8 m na 3,5 m. Zlokalizowany jest w odległości 0,7 m od ulicy . Pod kioskiem przebiega czynny rurociąg gazowy średniego ciśnienia . Organ uznał , iż takie jego posadowienie stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. W związku z wydaniem decyzji właściciele nieruchomości złożyli do [...] Zakładów Gazowniczych pismo w który zażądali usunięcia gazociągu z ich działki skoro stwarza on niebezpieczeństwo mimo , że wcześniej zgodzili się na położenie gazociągu w ich działce . Odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę złożyli małżonkowie B. i D. Podnieśli w nim , że przy posadowieniu kiosku w roku 1989 nikt nie żądał od nich pozwolenia na budowę . Mieli pozwolenie na prowadzenie działalności handlowej oraz zgodę Sanepidu . Potwierdzili , że kiosk posadowiony jest na linii gazociągu średniego ciśnienia przebiegającego w granicach działek , ale wskutek wadliwego przebiegu samego gazociągu . Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]września 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji , że w sprawie należało zastosować art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane wobec czego nie było konieczności rozważania możliwości legalizacji samowoli z art. 40 tej ustawy . Co do zarzutów zawartych w odwołaniu to organ stwierdził , że uzyskanie pozwolenia na prowadzenie działalności handlowej nie zwalniało inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę . Podtrzymał argument o zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący małżonkowie D. i B. podnoszą , że kiosk jest to tymczasowy obiekt budowlany posadowiony na słupkach betonowych . Wskazali nadto na złożony przez nich wniosek o zmianę przeznaczenia działki z budowlanej na budowlano- handlową i wniosek o usuniecie gazociągu z ich działki . W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podniósł , że skoro kiosk został zrealizowany w 1989 roku jako samowola budowlana na czynnym przewodzie gazowym to należało orzec o rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w prawa budowlanego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje Skargi nie zasługują na uwzględnienie . Niekwestionowany jest stan faktyczny sprawy tj. wybudowanie przedmiotowego kiosku w roku 1989 bez wymaganego pozwolenia budowlanego , na czynnej linii gazowej średniego ciśnienia. Organy jako materialnoprawną przesłankę niniejszego rozstrzygnięcia uznały art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.). Stanowisko takie w ocenie sądu jest w pełni zasadne .Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Fakt , iż przedmiotowy kiosk nie posiada stałych , związanych z gruntem fundamentów nie decyduje o niemożności uznania go za obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 ust 1 w/w prawa budowlanego . Z kolei stosowanie przepisów ustawy prawo budowlane z 1974 r. uzasadnione jest treścią art. 103 ust 2 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. gdyż kiosk powstał pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. W protokole oględzin z dnia 16 listopada 2000 r. zostało stwierdzone, że kiosk posadowiony jest na czynnej linii gazowej średniego ciśnienia i ta okoliczność nie jest kwestionowana przez inwestorów i właścicieli działki . Twierdzą oni jednak , że przebieg linii gazowej jest wadliwy z przyczyn istniejących po stronie jej realizatora. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie może mieć znaczenia przy orzekaniu nakazu rozbiórki zwłaszcza, że na taki przebieg linii wyrazili zgodę właściciele nieruchomości . Nie ulega wątpliwości, że kiosk zbudowany został później niż linia gazowa oraz , że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę . Również twierdzenie inwestorów o niezawinionym braku świadomości co do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę kiosku nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji . W niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. pozwalający na nakazanie wykonania czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem ( legalizacja samowoli ) . Zachodziły bowiem okoliczności z art. 37 ust 1 pkt 2 , a wtedy właśnie zgodnie z treścią przepisu art. 40 nie stosuje się. Przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja w stosunku do istniejącego gazociągu nie jest sporna i powoduje wypływające z natury takiej lokalizacji niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, dlatego Sąd podziela stanowisko organu o nakazie rozbiórki tego kiosku Zarzuty podniesione zarówno w odwołaniu jak i w skardze w świetle wykazanej przez organ samowoli budowlanej powodującej niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa budowlanego. Skoro nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo to skargi jako nieuzasadnione należało oddalić stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło