IV SA 4494/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-18

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji. Ocena prawna wyrażona przez sąd w poprzednich orzeczeniach, dotycząca daty powstania obiektu i wpływu zmiany planu, wiąże sąd i organy administracyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego. Skarżący podnosili, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę powinna stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a także kwestionowali datę powstania obiektu i stosowanie przepisów Prawa budowlanego. Organy administracji oraz sąd uznały, że zmiana planu nie jest podstawą do wznowienia postępowania, a wcześniejsze orzeczenia sądowe wiążą w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: 7/IV SA 4494 – 4495 /03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. K., J. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki skargę oddala. 7/IV S.A. 4494 – 4495/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. i B. K. oraz A. i J. P. o wznowienie postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 150 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1997 r. nakazującej wnioskodawcom rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w 2000 r. nie może stanowić żadnych istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Ponadto przy orzeczeniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., przesłanka wystarczającą jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, przy czym nie ma znaczenia przeznaczenie terenu, na którym usytuowany jest obiekt. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. skarżący, / którymi byli wnioskodawcy / wskazali, że budowę obiektu rozpoczęli w 1996 r., zatem twierdzenie teraz, że obiekt ten wybudowany był w 1994 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 28 marca 2000 r. sygn. akt II S.A./GD 85/98, wiąże organ, którego działanie było przedmiotem rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. i B. K. oraz A. i J. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, wznowienie postępowania może nastąpić, jeżeli spełniona zostanie którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz podanie o wznowienie zostanie wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Ponieważ we wniosku wskazano jako przesłankę wznowienia postępowania zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 2000 r. nie może być ona uznana jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 co powinno skutkować zdaniem organu odwoławczego odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. a nie odmową uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2003 r. sygn. akt IV S.A. 3982-3983/01 po rozpatrzeniu skargi M. i B. K. oraz A. i J. P. uchylił w/w decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż argumentacja organu odwoławczego jest nieprawidłowa. Skarżący wskazali we wniosku jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i zachowali również termin z art. 148 § 1 k.p.a., nie ulega także wątpliwości, iż są stroną przedmiotowego postępowania. Dlatego też organ I instancji miał obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania / art. 149 § 1 k.p.a. / a następnie dopiero mógł przystąpić do badania przyczyn wznowienia postępowania i w zależności od ich oceny wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 151 k.p.a. co też prawidłowo uczynił organ I instancji. Ponadto wskazano, iż zmiana planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Także ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 28 marca 2000 r., co do daty powstania obiektu w 1996 r. wiąże Sąd i organy administracyjne dopóki wyrok nie zostanie zmieniony bądź uchylony. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu odwołań M. i B. K. oraz A. i J. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano w ślad za w/w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w 2000 r. nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. i potwierdza to prawidłowość decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli M. i B. K. oraz A. i J. P. zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych art. art. 6,7,8,9,10,28, 148 § 1 pkt 5, 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący podnoszą argumenty przedstawiane w dotychczasowym postępowaniu a mianowicie, iż w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], teren gdzie znajduje się wybudowany obiekt budowlany ma funkcję mieszkalno- letniskową, nie jest, więc sprzeczny z planem i nie może być uznany za samowolę budowlaną. Podnoszą również, iż budowę ukończono w 1994 r. i powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ponieważ od ukończenia budowy upłynęło 5 lat nie wydaje się nakazu rozbiórki. Bezwzględne stosowanie zdaniem skarżących art. 48 Prawa budowlanego może doprowadzić do sytuacji, w której po rozebraniu budowli zostanie postawiona identyczna, z tą różnicą, iż na podstawie formalnego pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. / ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd, oraz organ, którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podobna zasada była wyrażona w nieobowiązującym już od 1 stycznia 2004 r. art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. /. W przedmiotowym postępowaniu skarżący podnoszą okoliczności, co, do których już dwukrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 marca 2000 r. oraz z dnia 15 lipca 2003 r. Według oceny prawnej przedstawionej w w/w wyrokach jako datę wybudowania obiektu przyjęto rok 1996 r., dlatego też nie można teraz uznać, iż budowa została zakończona w 1994 r. i stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Również w wyroku z dnia 15 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął kwestię wpływu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na decyzję z dnia [...] października 1997 r., iż nie może być ona przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Trudno zresztą polemizować z takim stanowiskiem sądu, gdyż treść powołanego artykułu jest jednoznaczna i nie może nasuwać żadnych wątpliwości: okoliczności faktyczne lub nowe dowody musza istnieć w dniu wydania decyzji. Z jednym stanowiskiem skarżących przedstawionym w skardze można się zgodzić a mianowicie z faktem, iż należy rozebrać istniejący obiekt budowlany, który powstał w ramach samowoli budowlanej a następnie podjąć odpowiednie kroki zgodne z prawem do realizacji nowego obiektu budowlanego nawet gdyby miał być to tożsamy obiekt z rozebranym. Takie zachowanie obywateli świadczyć mogłoby o pełnej realizacji zasady wymienionej w art. 8 k.p.a., iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W przedmiotowej sprawie zrozumienie przez skarżących niezgodności z prawem podjętych działań świadczy o tym, iż organy publiczne w praworządnym państwie powinny działać wyłącznie w obrębie obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło