IV SA 4495/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej (kiosku handlowego) jest zasadna, gdy obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i znajduje się nad czynnym rurociągiem gazowym średniego ciśnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając za zasadne stanowisko organów o nakazie rozbiórki kiosku. Kluczowe było stwierdzenie, że obiekt został wybudowany w 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło samowolę budowlaną. Dodatkowo, lokalizacja kiosku nad czynnym rurociągiem gazowym stwarzała zagrożenie dla ludzi i mienia, co uzasadniało zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i wyłączało możliwość legalizacji samowoli na podstawie art. 40 tej ustawy.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości złożyli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę drewnianego kiosku handlowego. Kiosk został wybudowany w 1989 r. bez pozwolenia na budowę, na działce należącej do skarżących, nad czynnym rurociągiem gazowym średniego ciśnienia. Organy uznały, że obiekt stanowi samowolę budowlaną stwarzającą zagrożenie i nakazały jego rozbiórkę. Skarżący podnosili, że nie byli informowani o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wadliwy przebieg gazociągu jest przyczyną zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i A. D. oraz U. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianego kiosku oddala skargi
J. i A. małżonkowie D. oraz U. i A. małżonkowie B. złożyli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę drewnianego kiosku handlowego należącego do A. B.
Organ I instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nałożył na inwestora A. B. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki drewnianego kiosku handlowego położonego na działce nr ew. [...] w S. przy ul. N. należącej do J. i A. D.. Organ ten ustalił na podstawie wizji w dniu 16 listopada 2000 r. , że przedmiotowy kiosk został posadowiony w roku 1989 r. bez pozwolenia na budowę . Kiosk nie ma fundamentów i posadowiony jest na betonowych bloczkach . Jego wymiary wynoszą 4,8 m na 3,5 m. Zlokalizowany jest w odległości 0,7 m od ulicy . Pod kioskiem przebiega czynny rurociąg gazowy średniego ciśnienia . Organ uznał , iż takie jego posadowienie stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia.
W związku z wydaniem decyzji właściciele nieruchomości złożyli do M. Zakładów Gazowniczych pismo w który zażądali usunięcia gazociągu z ich działki skoro stwarza on niebezpieczeństwo mimo , że wcześniej zgodzili się na położenie gazociągu w ich działce .
Odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę złożyli małżonkowie B. i D. Podnieśli w nim , że przy posadowieniu kiosku w roku 1989 nikt nie żądał od nich pozwolenia na budowę . Mieli pozwolenie na prowadzenie działalności handlowej oraz zgodę Sanepidu . Potwierdzili , że kiosk posadowiony jest na linii gazociągu średniego ciśnienia przebiegającego w granicach działek , ale wskutek wadliwego przebiegu samego gazociągu .
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji , że w sprawie należało zastosować art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane wobec czego nie było konieczności rozważania możliwości legalizacji samowoli z art. 40 tej ustawy . Co do zarzutów zawartych w odwołaniu to organ stwierdził , że uzyskanie pozwolenia na prowadzenie działalności handlowej nie zwalniało inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę . Podtrzymał argument o zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi .
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący małżonkowie D. i B. podnoszą , że kiosk jest to tymczasowy obiekt budowlany posadowiony na słupkach betonowych . Wskazali nadto na złożony przez nich wniosek o zmianę przeznaczenia działki z budowlanej na budowlano- handlową i wniosek o usuniecie gazociągu z ich działki .
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podniósł , że skoro kiosk został zrealizowany w 1989 roku jako samowola budowlana na czynnym przewodzie gazowym to należało orzec o rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w prawa budowlanego .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje
Skargi nie zasługują na uwzględnienie .
Niekwestionowany jest stan faktyczny sprawy tj. wybudowanie przedmiotowego kiosku w roku 1989 bez wymaganego pozwolenia budowlanego , na czynnej linii gazowej średniego ciśnienia. Organy jako materialnoprawną przesłankę niniejszego rozstrzygnięcia uznały art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.).
Stanowisko takie w ocenie sądu jest w pełni zasadne .Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Fakt , iż przedmiotowy kiosk nie posiada stałych , związanych z gruntem fundamentów nie decyduje o niemożności uznania go za obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 ust 1 w/w prawa budowlanego . Z kolei stosowanie przepisów ustawy prawo budowlane z 1974 r. uzasadnione jest treścią art. 103 ust 2 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. gdyż kiosk powstał pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy.
W protokole oględzin z dnia 16 listopada 2000 r. zostało stwierdzone, że kiosk posadowiony jest na czynnej linii gazowej średniego ciśnienia i ta okoliczność nie jest kwestionowana przez inwestorów i właścicieli działki . Twierdzą oni jednak , że przebieg linii gazowej jest wadliwy z przyczyn istniejących po stronie jej realizatora. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie może mieć znaczenia przy orzekaniu nakazu rozbiórki zwłaszcza, że na taki przebieg linii wyrazili zgodę właściciele nieruchomości . Nie ulega wątpliwości, że kiosk zbudowany został później niż linia gazowa oraz , że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę . Również twierdzenie inwestorów o niezawinionym braku świadomości co do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę kiosku nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji .
W niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. pozwalający na nakazanie wykonania czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem ( legalizacja samowoli ) . Zachodziły bowiem okoliczności z art. 37 ust 1 pkt 2 , a wtedy właśnie zgodnie z treścią przepisu art. 40 nie stosuje się.
Przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja w stosunku do istniejącego gazociągu nie jest sporna i powoduje wypływające z natury takiej lokalizacji niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, dlatego Sąd podziela stanowisko organu o nakazie rozbiórki tego kiosku
Zarzuty podniesione zarówno w odwołaniu jak i w skardze w świetle wykazanej przez organ samowoli budowlanej powodującej niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa budowlanego.
Skoro nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo to skargi jako nieuzasadnione należało oddalić stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło