IV SA 4496/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-26
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, nie wyjaśniając w sposób dostateczny daty jego powstania, co miało wpływ na zastosowanie właściwych przepisów prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 i 138 KPA. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób bezsporny daty budowy pawilonu handlowego, co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego (art. 48 lub 49) i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ odwoławczy uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Organ I instancji nakazał rozbiórkę pawilonu handlowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, argumentując, że pawilon nie jest trwale związany z gruntem. Sąd administracyjny stwierdził, że organy nie ustaliły w sposób dostateczny daty budowy obiektu, co miało wpływ na zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchylona zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięciu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. , działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane nakazał J. K. dokonanie całkowitej rozbiórki pawilonu handlowego nr 8 konstrukcji szkieletowej obudowanego blachą falistą ocieploną o wymiarach 8,30x5,10 i wysokości 3,20 m postawionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na nieruchomości położonej w W. przy ulicy B.
Organ w toku postępowania organ ustalił, iż pawilon został wybudowany w 1997r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w związku z czym zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. K. wskazała, iż pawilon handlowy nie jest trwale związany z gruntem i w związku z tym nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto organ nie ustalił w jakim okresie powstał pawilon.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2002r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, iż art. 48 Prawa budowlanego nakazuje organom administracji orzeczenie rozbiórki obiektu w przypadku, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Organ nie może uchylić się od zastosowania tego przepisu gdy stwierdzi istnienie przesłanek w nim wymienionych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na to, że jej pawilon nie jest połączony z gruntem , w związku z czym nie wymaga pozwolenia na budowę i nie stosuje się do niego sankcji określonych w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Wnosiła uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy- art. 7 i 77 oraz art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 kpa miał obowiązek nie tylko dokonania oceny decyzji organu I instancji i przeprowadzonego przez ten organ postępowania lecz wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie jaki uznał za niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzając samowolę budowlaną organy nadzoru budowlanego winne były w pierwszej kolejności ustalić datę budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. Miało to bowiem wpływ nie tylko na możliwość zastosowania właściwej ustawy lecz również konkretnych przepisów prawa.
Niewątpliwie, wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze, na postawienie tego typu obiektu budowlanego, jakim jest pawilon handlowy konieczne jest pozwolenie na budowę. Zatem, w przypadku potwierdzenia faktu, iż obiekt został wybudowany samowolnie po 1995 roku, zastosowanie w sprawie miałby art. 48 lub, w przypadku spełnienia przesłanek w nim określonych, art. 49 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia, który z ww. przepisów prawa należy zastosować niezbędne jest jednakże ustalenie w jakiej dacie obiekt budowlany powstał. Organy nadzoru budowlanego, w ocenie Sądu, kwestii tej w sposób bezsporny nie wyjaśniły. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie protokół sporządzony przez organ I instancji z oględzin przedmiotowego pawilonu, w którym zostało stwierdzone, iż został on wybudowany w maju 1997r., jednakże zapisy protokołu nie spełniają wymagań określonych w art. 68 § 1 kpa, nie wskazują na jakiej podstawie i w jaki sposób dokonano ustalenia, iż pawilon został wybudowany w tej dacie. Wątpliwości , jak wynika z akt sprawy , w tym zakresie miał również organ II instancji, nakazał bowiem organowi I instancji w trybie art. 136 kpa uzupełnienie postępowania.
Organ odwoławczy, mimo ,iż organ I instancji nie ustalił daty budowy obiektu, uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, i w oparciu o zgromadzony przez organ I instancji niekompletny materiał dowodowy , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, czym w ocenie Sądu naruszył art. 138 kpa.
W tej sytuacji w ocenie Sądu nie można mówić o wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy. Należy wskazać , iż zgodnie z zasadami procedury administracyjnej to na organie administracji ciąży obowiązek zebrania całego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy organ ma możliwości zbadania sprawy, wynikające chociażby z posiadania informacji o osobie, która obiekt budowała. Naruszenie zaś art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, z którymi wiąże się niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, mających wpływ na rozstrzygnięcie, zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło