IV SA 4502/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia WSA Wojciech Mazur Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi [...] Komendanta Wojewódzkiej Policji w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury w części dotyczącej stwierdzenia orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.; II. Zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] Komendanta Wojewódzkiej Policji w [...] kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. ([...]) Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dn. [...].12.2002 r. (znak [...]) w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dn. [...].02.1968 r. Nr [...], wydanego w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej własność "B." Towarzystwo Akcyjne w P. Minister stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...].12.2002 r. w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w P. przy ul. [...]. Jak wynika z KW nr [...], nieruchomość oznaczona nr [...] w dacie wydawania decyzji tj. [...].12.2002 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, zaś Komenda Wojewódzka w [...] użytkowała ten teren bez tytułu prawnego. Zdaniem zatem Ministra podmiot ten nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, a fakt, iż został potraktowany jako strona w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dn. [...].02.1968 r. nie czyni "automatycznie" z niego strony w tym postępowaniu. O tym bowiem, czy dana osoba jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa nie decyduje dopuszczenie jej przez organ do udziału w sprawie, ale czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes tej osoby jako interes prawny. Wskutek wniesionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy wydaną uprzednio decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.2002 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący dysponuje działką nr [...] o pow. 3237 m², uregulowaną w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, bez tytułu prawnego. Fakt, iż Komenda poczyniła nakłady na tę nieruchomość w postaci wybudowania obiektów oraz przystosowania już istniejących dla potrzeb Policji, nie czyni jej stroną postępowania i jest jedynie zdarzeniem faktycznym, nie zaś prawnym. Również fakt wieloletniego władania dający podstawę do zasiedzenia nie ma żadnego znaczenia dla uznania Komendy jako strony postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, [...] Komendant Wojewódzkiej Policji w [...] wniósł o uchylenie obydwu decyzji Ministra Infrastruktury zarzucając naruszenie art. 28, 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, art. 156 § 2 kpa oraz art. 67 § 1 kc. Zdaniem skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z [...].02.1968 r. w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] złożyła osoba nieuprawniona. Osobą tą był kurator "B." S.A. w P., zaś zakres uprawnień tej osoby został określony w zaświadczeniu sądu z dn. [...].04.2003 r. Obejmował on jedynie podjęcie czynności zmierzających do powołania organów spółki, w razie potrzeby do podjęcia czynności w zakresie jej rozwiązania lub likwidacji. Takie określenie zakresu czynności, zdaniem skarżącego, czyni niemożliwym występowanie kuratora z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejściu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wszczęcie i prowadzenie postępowania z wniosku osoby nieuprawnionej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Również skierowanie decyzji z dn. [...].12.2002 r. do kuratora spółki powoduje, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Skarżący władając działką nr [...] od 1968 r. poniósł nakłady finansowe i nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Skarżący celem uzyskania tytułu prawnego do działki wystąpił z wnioskiem w dn. 5.04.2000 r. o ustanowienie trwałego zarządu, jednakże wskutek wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji z dn. [...].12.2002 r., postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone. W uzupełnieniu skargi pismem z dn. 19.01.2004 r. skarżący podniósł, iż jest posiadaczem w dobrej wierze przedmiotowej nieruchomości od 1983 r. i jako posiadacz korzysta z ochrony posiadania na podstawie art. 344 kc. Z tego tytułu jest stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek podstawę jej uwzględnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniach obydwu decyzji, iż w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dn. [...].02.1968 r. w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie miał przymiotu strony. Nie można bowiem uznać, iż istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby konkretne prawa i obowiązki skarżącego, pozostające w związku z rozstrzygnięciem. Komenda bowiem władała działką nr [...] bez żadnego tytułu prawnego, a złożony wniosek o ustanowienie trwałego zarządu w trybie ustawy z dn. 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie został merytorycznie rozpoznany, bowiem organ umorzył postępowanie. Tym samym nie jest możliwe przyjęcie, iż Komendantowi przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...].02.1968 r. Ponieważ jednak decyzja Ministra Infrastruktury z [...].12.2002 r. została doręczona Komendzie Wojewódzkiej Policji, procesowo zastała ona uznana za podmiot zainteresowany w sprawie i z tego powodu Komendant złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z [...].12.2002 r. w części działki [...]. We wniosku tym zostały podniesione okoliczności takie jak: - przekroczenie uprawnień przez kuratora "B." S.A., albowiem zgodnie z zawiadomieniem Sądu z dnia 16 kwietnia 2003 r. osoba ta mogła wyłącznie podejmować czynności zmierzające do powołania organów spółki, a w razie potrzeby do podjęcia działań mających na celu rozwiązanie spółki i jej likwidację, - decyzja została skierowana do kuratora, nie zaś do spółki. Zarzuty te zatem miały tak ważkie znaczenie dla bytu decyzji, której dotyczyły, iż Minister winien rozważyć możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 kpa postępowanie takie może być wszczęte również z urzędu, jeżeli organ poweźmie informację odnośnie istnienia ewentualnych podstaw do stwierdzenia nieważności. We wniosku zaś o stwierdzenie nieważności, złożonym przez skarżącego, wskazano konkretne zarzuty, które powinny być rozważone przez Ministra Infrastruktury, jako ewentualna podstawa do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu i wydania decyzji, rozstrzygającej w sprawie stwierdzenia nieważności, w oparciu o art. 158 § 1 kpa. Minister natomiast, wbrew normie art. 157 § 2 kpa, rozważył jedynie zdolność skarżącego jako strony do wystąpienia z takim wnioskiem, naruszając tym przede wszystkim zasadę wymienioną w art. 7 kpa i 77 § 1 kpa. Obowiązkiem zaś organu jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec podniesionych zatem zarzutów, które mogłyby mieć istotny wpływ na byt decyzji, Minister winien wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie nieważności. To uchybienie przepisom postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dn. [...].07.2003 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. oraz art. 135 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która ma zastosowanie w sprawie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dni. 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając charakter zaskarżonej decyzji, która kończy postępowanie jedynie procesowo, Sąd zaniechał wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 ww. ustawy.