IV SA 4505/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-07
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Joanna Kabat - Rembelska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący przeznaczenia działki stanowiącej wysypisko odpadów komunalnych, jest zgodna z prawem, jeśli jej uzasadnienie nie odnosi się do podniesionych zastrzeżeń i nie uwzględnia przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz obszaru chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wadliwa, jeśli jej uzasadnienie nie nawiązuje do zastrzeżeń skarżącego i nie wykazuje racjonalności przyjętych rozwiązań. Rada jest zobowiązana do uwzględnienia przepisów szczególnych, takich jak wymogi ochrony środowiska i zasady dotyczące obszarów chronionych krajobrazu, przy ustalaniu przeznaczenia terenów, nawet jeśli nie jest związana ustaleniami poprzedniego planu. Naruszenie tych przepisów przy odrzucaniu zarzutu skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T., kwestionując przeznaczenie sąsiedniej działki (będącej wysypiskiem odpadów komunalnych) na cele produkcyjno-usługowe. Rada Miejska w T. odrzuciła zarzut uchwałą, uznając, że zapis planu nie narusza prawa. Skarżący zarzucił wadliwość uchwały, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego jako właściciela sąsiedniej działki sadowniczej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów o ochronie środowiska i obszarze chronionego krajobrazu. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w T., zasądził od Rady na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Danuta Gorzelak - Maciak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) zasądza od Rady Miejskiej w T. na rzecz skarżącego J. G. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
J. G. wniósł zarzut do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. kwestionując zapis tego projektu w zakresie przeznaczenia w planie działki [...] położonej we wsi J. oznaczonej na rysunku planu symbolem [...] - funkcja produkcyjno -usługowa i wnosząc o zmianę przeznaczenia tej działki na rolną, leśną bądź rekreacyjną. Nadto domagał się by plan ustalił konieczność rekultywacji tej działki, która stanowi dotychczas wysypisko odpadów komunalnych. Rozpoznając ten zarzut Rada Miejska w T. uchwałą z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut w całości odrzuciła. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że ustalenia projektu planu w odniesieniu do działki [...] nie wykraczają poza granice przyznanego gminie prawa wynikającego z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Kwestionowane ustalenie planu, który zlikwidowane i zrekultywowane wysypisko śmieci na działce [...] stanowiącej własność gminy przeznacza na cele produkcyjno- usługowe, których potrzeba wyniknie z działalności władz komunalnych dla dobra wspólnego, nie wykracza poza granice określone tym przepisem.
W skardze na uchwalę J. G. zarzuca, że ustalenia projektu planu dotyczące działki [...] naruszają jego interes prawny jako właściciela sąsiedniej działki [...] a jednocześnie obiektywny porządek prawny (normy prawa materialnego).
Część jego gospodarstwa sadowniczego graniczy bezpośrednio z działką [...] na której dotychczas znajdowało się wysypisko odpadów komunalnych, a którą projekt planu przeznacza na działalność produkcyjno- usługową. Zarówno dotychczasowa funkcja działki jak i projektowana naruszają jego uprawnienia właścicielskie. Sąsiedztwo z działką o projektowanej funkcji będzie powodować niższe plony, gorszą ich jakość a przez to straty materialne. Uniemożliwi też staranie o otrzymanie stosownych atestów na produkowaną żywność. Nadto podnosi, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu uchwały zarówno, w części prawnej jak i merytorycznej nie odnosi się do zastrzeżeń jakie podniósł w zarzucie do zapisu projektu planu. Takie uzasadnienie uchwały powoduje jej wadliwość, a zawarte w niej stwierdzenie, że "potrzeby i celowość które wynikną z działalności władz" zadecydują o rodzaju działalności na działce jest wyrazem przekroczenia granic swobody organu przy regulowaniu w planie sposobu zagospodarowania terenu i nie przestrzegania ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych. W ocenie skarżącego Rada nie uwzględniła w ustaleniach projektu planu dotyczących działki [...] szczególnych warunków jej zagospodarowania o jakich mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 i nie wykonała obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie uwzględniła nakazów wynikających z art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Wojewody [...] dotyczącego obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]. W konkluzji skarżący stwierdza, że przyjęte w projekcie planu ustalenie narusza jego interes prawny, a jednocześnie normy prawa materialnego zawarte we wskazanych wyżej przepisach. Rada odrzucając zarzut działała niezgodnie z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, że żadne przepisy prawa nie zabraniają w obszarze chronionego krajobrazu przeznaczenia terenu na cele produkcyjno- usługowe, zaś nakaz zawarty w załączniku Wojewody [...] z dnia [...].08.2000 r. do rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].08.1997 r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] dotyczy rekultywacji terenów a nie dokonywania konkretnych zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia w obowiązującym dotychczas planie (ustala się konieczność rekultywacji istniejącego wysypiska S. po zaprzestaniu jego eksploatacji) nie obligują rady do ich powielenia w nowym projekcie planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1264) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem.
Działając na podstawie tego przepisu Sąd w rozpoznawanej sprawie ocenia wyłącznie legalność uchwały kontrolując, czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu. Zarzut jako środek zaskarżenia projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu może wnieść wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie naruszają zapisy projektu planu. Pismo skarżącego kwestionujące zapis w projekcie planu w zakresie przeznaczenia w tym planie działki [...] na działalność produkcyjno-usługową Rada zakwalifikowała jako zarzut, tym samym uznała, że zapis planu narusza jego interes prawny. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia zarzucającego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego Rada nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych w obszarze gminy. Jeżeli zatem interes prawny skarżącego został naruszony kwestionowanym zapisem, to Rada Gminy była zobligowana rozpatrzyć zgłoszone uwagi a odrzucając zarzut w uzasadnieniu uchwały odnieść się do kwestionowanego zapisu planu poprzez wykazanie, że zapis jest racjonalny i że postulowane rozwiązania nie mogą być zrealizowane . Przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r . o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że uchwała o odrzuceniu zarzutu zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie nawiązuje do zastrzeżeń zawartych w zarzucie i w zasadzie nie przytacza żadnych argumentów które Rada miała na względzie ustalając funkcję kwestionowanej działki i nie akceptując postulowanych rozwiązań. Słusznie więc skarżący podnosi, że uchwała jest wadliwa. Niezależnie od wadliwości uzasadnienia wymaga oceny, zapadłe rozstrzygnięcie o odrzuceniu zarzutu pod kątem jego zgodności z prawem. Przytoczona w skardze krytyczna ocena kwestionowanego zapisu planu jest w pełni uzasadniona. Działka [...] graniczy bezpośrednio z działką skarżącego na której prowadzi on gospodarstwo sadownicze i znajduje się w granicach obszaru chronionego krajobrazu ustanowionego na podstawie rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie ustanowienia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]. Oba te fakty nakładały na Radę obowiązek respektowania nakazów i zakazów w zakresie ochrony przyrody dotyczących tego obszaru oraz uwzględnienia funkcji działki sąsiedniej. Zapis w projekcie planu przeznacza działkę [...] na działalność produkcyjno -usługową bez żadnych ograniczeń co oznacza , że plan dopuszcza każdą działalność produkcyjno - usługową. Z uzasadnienia uchwały wynika, że potrzeby i celowość wynikające z działalności władz, a nie zapis planu rozstrzygną o charakterze działalności na działce.
W przypadku realizacji tego zapisu po uchwaleniu planu mogłoby się okazać, że funkcja działki [...] koliduje z funkcją działki skarżącego. Zatem słusznie skarżący zarzuca, że przeznaczenie w projekcie planu działki [...] na cele produkcyjno-usługowe mogłoby negatywnie oddziaływać na jego działkę ograniczając realizację jego prawa własności.
Uchwała Rady Gminy T. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T. została podjęta w dniu [...].07.2002 r. tj. po wejściu w życie w dniu 1.10.2001 r. ustawy z dnia 27.04.2001 r. prawo ochrony środowiska Dział VII ustawy dotyczy ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji. Według art. 71 ust. 2 cyt. ustawy znajdującego się w tym dziale w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego określa się rozwiązania niezbędne do przywrócenia środowiska do właściwego stanu. Działka [...] stanowiła dotychczas wysypisko odpadów komunalnych, które jest zamknięte ale nie zostało dotychczas zrekultywowane. Rada była więc zobligowana do respektowania powyższego wymogu. Zawarty w odpowiedzi na skargę argument, że gmina nie jest związana ustaleniami dotychczas obowiązującego planu ( plan ten ustalał konieczność rekultywacji istniejącego wysypiska) jest co do zasady słuszny, ale to nie oznacza, że w miejscowym planie może nie uwzględniać wymogów i ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych. Powyższy wymóg ustawowy pozostaje w związku z nakazem rekultywacji terenów na obszarze chronionego krajobrazu wynikającym z rozporządzenia wojewody. Nie można więc zaakceptować stanowiska Rady, że te wymogi nie obligowały do dokonania zapisu w projekcie planu ustalającego konieczność rekultywacji działki [...] i że Rada ustalając funkcję działki działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Tak więc w rozpoznawanej sprawie Rada odrzuciła zarzut z naruszeniem prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02.153, 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło