IV SA 4518/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-21
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu eksploatacji budynku jako niezgodnego z jego przeznaczeniem może być wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 Prawa budowlanego, jeśli nie toczą się żadne roboty budowlane?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają prawo materialne przez jego niewłaściwe zastosowanie. Organ nie miał podstaw do zastosowania art. 50 Prawa budowlanego, który dotyczy wstrzymania robót budowlanych, skoro żadne roboty się nie toczyły, a jedynie stwierdzono zmianę sposobu użytkowania obiektu. W związku z tym, oba postanowienia zostały uchylone.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził zmianę sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, polegającą na wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania i zabudowaniu tarasu. Na tej podstawie wydał postanowienie o wstrzymaniu eksploatacji budynku, powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił organom działania niezgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W oparciu o pismo Urzędu Gminy P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 23 maja 2003 r. przeprowadził wizję lokalną w sprawie prawidłowości sposobu użytkowania budynku letniskowego (rekreacji indywidualnej), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], we wsi D., gm. P., będącej współwłasnością H. i A. małż. W., a także H. W. i M. W.. Stwierdzono, iż budynek ten powstał jako zabudowa samowolna, jednakże na skutek czynności legalizacyjnych współwłaściciele uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie jako budynku letniskowego, na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Nr [...] z dnia [...] września 1997 r. W obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym dnia 7 czerwca 1989 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 8, poz. 255) działka nr [...] przeznaczona była w części pod zabudowę letniskową, w pozostałej pod użytki rolne. Z ustaleń planu wynikało, iż "...przedmiotowa nieruchomość usytuowana jest w kompleksie urbanistycznym z przeznaczeniem na cele rekreacyjne". Z załącznika do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, inwentaryzacji technicznej budynku, wynikało, iż obiekt przystosowany jest do "użytkowania w okresie lata i wczesnej jesieni". Wyposażony był bowiem w ogrzewanie akumulacyjne i kominek.
W toku kontroli stwierdzono zmianę sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, gdyż obecnie w budynku wykonana została instalacja oraz piec centralnego ogrzewania. Dodatkowo stwierdzono zabudowanie tarasu na poziomie poddasza przez jego oszklenie.
Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowił w dniu [...] czerwca 2003 r. wstrzymać eksploatację tego budynku jako niezgodną z jego przeznaczeniem. Podstawą postanowienia nr [...] r. był art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.).
Na skutek odwołania złożonego od tego postanowienia przez A. W., który zarzucił organowi działania niezgodne z prawem przez nieuwzględnienie jego uprawnień procesowych, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał sprawę i postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
A. W. złożył skargę na to postanowienie, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś, w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w obu postanowieniach.
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Podstawę prawną interwencji i dalszych czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie objętej kontrolą Sądu stanowił artykuł 71 ust. 2 prawa budowlanego. W razie stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w sposób opisany w tym przepisie , a nadto bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 art. 71, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie zastosowanie wymienionych przepisów proceduralnych polega na posłużeniu się ich dyspozycją w odniesieniu do stanu ustalonego na podstawie art. 71 Prawa budowlanego. Art. 50 stanowi zaś podstawę prawną do wydania postanowienia o wstrzymaniu toku robót budowlanych prowadzonych z naruszeniem prawa. Celem tego przepisu jest powstrzymanie bezprawnego działania inwestora na czas postępowania kończonego następnie decyzją ustalającą jego obowiązki. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu miałoby zatem miejsce w przypadku stwierdzenia, że bez pozwolenia toczą się roboty budowlane zmieniające przeznaczenie jakiegoś obiektu budowlanego.
Tymczasem organ użył art. 50 jako podstawy prawnej dla wydania postanowienia nr [...] w sytuacji, gdy żadne roboty się nie toczyły, co zresztą wynika wprost z uzasadnienia tego postanowienia. Nie było więc materialnej podstawy do wydania postanowienia. Co więcej, używając tej podstawy prawnej organ postanowił wstrzymać eksploatację wymienionego budynku jako niezgodną z jego przeznaczeniem, chociaż przepis na który się powołał, dawał jedynie podstawę do wstrzymania robót budowlanych, o ile takie roboty by się toczyły, co nie miało w tej sprawie miejsca. Postanowienie to, podobnie jak utrzymujące je w mocy postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, naruszają zatem prawo materialne przez jego niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno postanowienie organu II instancji, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło