IV SA 4521/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi P. K. i G. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji skargi oddala Kierownik Urzędu Rejonowego w M. w dniu [...] października 1997r., decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił P.K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] położonej w M. Po podziałe działki nr ew. [...], na działki [...] i [...] ta ostatnia została zwrócona byłym właścielom nieruchomości w 1992 r. Na skutek dalszego podziału powstała działka [...] z istniejącym budynkiem, będącym przedmiotem rozbudowy. Podział nieruchomości przeprowadzono tak, iż ściana tego budynku z otworami okiennymi znalazła się w granicy z działką sąsiednią nr ew. [...], pozostającą we władaniu Skarbu Państwa (obecnie w użytkowaniu wieczystym Państwowej Instytucji [...]). W dniu [...] października 2001 r. na podstawie art. 155 k.p.a. zatwierdzono projekt zamienny tej inwestycji. W wyniku powyższych decyzji obiekt objęty pozwoleniem został wybudowany. Decyzje dotyczące podziału działek pozostają w obrocie prawnym. Legalność pozwolenia budowlanego zakwestionował użytkownik wieczysty sąsiedniej działki Państwowa Instytucja [...] gdyż projekt przebudowy przewidywał zmiany dotyczące otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w ścianie budynku połozonej w granicach działki użykowanej wieczyście przez tę instytucję. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. Wojewoda [...] na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność wymienionej na wstępie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z przyczyn podanych we wniosku. Od decyzji Wojewody G. K. i P. K., współwłaściciele działki, złożyli odwołanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2003 r. utrzymał w mocy tę decyzję, decyzją nr [...]. W uzasadnieniu podał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w M. udzielił P. K. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy działki. Według zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część wydanego pozwolenia, w ścianie usytuowanej w granicy działki na poddaszu zostały zaprojektowane dwa otwory okienne. Naruszony został zatem § 12 ust. 4 pkt l i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jednolity tekst Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140) nakazujący zachować odległość zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi co najmniej 4 m. Pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego ze ścianą usytuowaną w granicy działki z otworami okiennymi stanowi rażące naruszenie prawa, i wypełnia przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. Organ ustalił też, że faktyczną przyczyną pózniejszych błednych decyzji organów, w tym pozwolenia budowlanego, był wadliwy podział nieruchomości związany ze zwrotem jej części dokonany w 1992 r. Na skutek podziału powstały dwie nieruchomości, a przedmiotowy budynek znalazł się w granicy z nieruchomością sąsiednią. Byli właściciele przejęli jednak nieruchomość w takim stanie prawnym, w jakim znalazła się po podziałach działki Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ stwierdził, że służebność przejścia przez działkę [...] nie upoważniała do zaprojektowania otworów w ścianie usytuowanej w granicy działki, gdyż znaczenie ma wyłącznie stan prawny i faktyczny w dacie wydania ocenianej decyzji. Ogólna dostępność tego ciągu nie ma wpływu na ocenę naruszenia przepisu. G. K. i P. K. złożyli skargę na tę decyzję ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkowo stosowanym środkiem, służącym eliminacji z obrotu prawnego aktów administracyjnych dotkniętych wadami, których nie sposób zaakceptować w ramach istniejącego porządku prawnego. Na ocenę taką nie mogą wpłynąć mniej lub bardziej usprawiedliwione przyczyny zdarzeń poprzedzających wydanie wadliwego aktu ani też zdarzenia późniejsze, osłabiające skutki tych aktów. W ocenie organów nadzorczych wadami takimi dotknięte było pozwolenie budowlane związane z modernizacją i przebudową budynku, który na skutek decyzji podziałowej znalazł się w granicy z nieruchomością nie należącą do inwestorów. Ponieważ organy administracji związane są pozostającymi w obrocie decyzjami ostatecznymi, nawet wówczas, jeśli oceniają je jako wadliwe czy niezasadne, organy wydające pozwolenia budowlane, a także oceniające tę decyzję organy nadzorcze, związane były skutkami decyzji podziałowych. W takich okolicznościach sprzeczne z prawem było wydanie pozwolenia, skutkiem którego doszło do niemożliwych do zaakceptowania, z punktu widzenia prawa budowlanego, zmian liczby i wielkości otworów w ścianie graniczącej z inną nieruchomością. Takie naruszenie prawa zasadnie ocenione zostało przez organy orzekające jako rażące. Wprawdzie u podstaw działań organów i inwestorów legło przekonanie, że skoro działka sąsiednia jest zwyczajowo wykorzystywana jako droga publiczna to ma taki charakter prawny, jednakże tak nie było, gdyż nie spełniała ona warunków określonych w ustawie o drogach publicznych. Organy prawidłowo zakwalifikowały zatem wspomniane naruszenie prawa jako rażące, a wadliwą decyzję wyeliminowały z obrotu prawnego. Podjęcie decyzji o stwierdzeniu nieważności pozwolenia z dnia [...] października 1997r., było zasadne pomimo jego późniejszej zmiany w trybie art.155 k.p.a., gdyż wady będące przyczyną stwierdzenia nieważności pozwolenia znajdują się w zatwierdzonym tą decyzją projekcie z marca 1997 r. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, a tylko pod tym kątem Sąd ocenia działania administracji. Sprawą zaś odrębną są ewentualne kwestie odszkodowawcze od organu, który wydał nieważną decyzję, jeśli na jej skutek inwestor poniósł szkodę. Odrębną też sprawą będzie doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie można bowiem w tej sytuacji zarzucić inwestorowi działań samowolnych. Odnośnie zarzutu skarżących, iż M [...]nie posiadał w dacie wydawania pozwolenia budowlanego przymiotu strony, gdyż nie legitymował się wówczas tytułem prawnym do gruntu stwierdzić trzeba, że legitymację taką M.[...] posiadał. Wynika to ze złożonej do akt na rozprawie kopii decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1988 r., stwierdzającej, na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (Dz. U. Nr 115, poz.741 z późn. zm.) nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego działki nr [...] w M.przez Instytucję [...] w W. Ponieważ decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, potwierdza jedynie w dacie jej wydania, iż prawo użytkowania wieczystego M.[...] nabył w dniu [...] grudnia 1990 r., legitymował się wiec tytułem prawnym do działki sąsiadującej z inwestycją. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.