IV SA 4541/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-08
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Leszek Kamiński, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony u osoby wnoszącej odwołanie, mimo że była ona stroną w postępowaniu pierwszej instancji i podnosiła zarzuty dotyczące negatywnego oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego z powodu braku przymiotu strony, jeśli osoba wnosząca odwołanie była uznana za stronę w postępowaniu pierwszej instancji i podnosiła zarzuty dotyczące negatywnego oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien przeprowadzić dokładniejszą analizę interesu prawnego strony, uwzględniając jej dotychczasowy udział w postępowaniu oraz potencjalne oddziaływanie inwestycji, nawet jeśli nieruchomość nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji.Stan faktyczny
Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ulicy, powołując się na nieprzedłożenie przez inwestora raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. H. S., właścicielka nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, wniosła odwołanie, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych oraz braku uwzględnienia jej interesów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając H. S. za nieposiadającą przymiotu strony, ponieważ jej nieruchomość nie sąsiaduje bezpośrednio z modernizowanym odcinkiem ulicy. H. S. złożyła skargę do WSA, argumentując, że negatywne oddziaływanie inwestycji wykracza poza teren inwestycji i dotyka jej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Gminie L. pozwolenia na przebudowę ulicy Z. w L. polegającej na :
* przebudowie układu drogowego , odcinek od granicy miasta do km [...] dla jezdni wschodniej i zachodniej wraz z włączeniem ulic bocznych
* budowie oświetlenia na zmodernizowanym odcinku ulicy
* budowie kanalizacji deszczowej i odwodnienia na zmodernizowanym odcinku ulicy
* przebudowie sieci trakcyjnej
Jak wynikało z uzasadnienia tej decyzji w dniu [...] lipca 2003 r. zostało wydane postanowienie Wojewody [...] nr [...] zobowiązujące Gminę L. do sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko w terminie do 31 lipca 2003 r. Wobec nie wykonania nałożonego tym postanowieniem obowiązku organ odmówił udzielenia pozwolenia na budowę .
Od decyzji tej odwołała się H. S. właścicielka nieruchomości znajdującej się przy ulicy Z. . Podniosła , że decyzja narusza przepisy art. 7 , 8 , 107 kpa i 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego . Wskazała na braki w uzasadnieniu decyzji gdyż , pominięto jej zdaniem zagadnienia:
- braku zgodności dokumentacji projektowej ze szczegółowymi ustaleniami planu zagospodarowania miasta
- braku w projekcie modernizacji rozwiązań prowadzących do ochrony interesów osób trzecich w aspekcie konieczność zainstalowania ekranów akustycznych
* braku rozwiązań prowadzących do ochrony środowiska przed nadmiernym hałasem
* braku tytułu prawnego do dysponowania przez inwestora terenem pod ulicą wobec uchylenia decyzji Prezydenta L. z [...] listopada 1999 r. zatwierdzającej podział nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze .
Organ odwoławczy stwierdził , że zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko stronie . Natomiast zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie . Właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z działką na której ma być wzniesiony obiekt budowlany mogą być stroną o ile istnieje ich własny interes prawny związany z tą budową.
Skarżąca H. S. jest właścicielką działki , która nie sąsiaduje bezpośrednio z działką na której jest planowana przebudowa ulicy stąd nie posiada przymiotu strony .
Z pisma organu I instancji dołączonego do odwołania wynikało , że, przebudowa układu drogowego ul. Z. obejmuje odcinek od granicy miasta tj. od [...] dla jezdni wschodniej i zachodniej co oznacza , że omija posesję H. S.przy ulicy Z .
Wprawdzie wniosek inwestora z dnia 29 kwietnia 2003 r. dotyczył odcinka od granicy miasta do [...] km dla jezdnia wschodniej i do [...] km dla jezdni zachodniej ale pismem z dnia 9 czerwca 2003 r. ograniczono wniosek do odcinka posesji przy ulicy Z. i do granic miasta .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjny na powyższą decyzję złożyła H. S.i podniosła , że okoliczność iż jej nieruchomość nie przylega bezpośrednio do modernizowanego odcinka ulicy Z. nie wyklucza jej jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego tej inwestycji . Z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko , który przygotowany był w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy wynikało , że ulicą Z. przebiega droga krajowa nr [...] i oddziaływanie tego obiektu tak obecnie jak i po modernizacji wkracza poza linie rozgraniczające terenu do którego inwestor miał tytuł prawny . Spełniona więc została przesłanka do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania z art. 135 Prawa ochrony środowiska . Granice obszaru ponadnormatywnego oddziaływania ulicy powinny być wyznaczone w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Skoro inwestor nie przedstawił takiego raportu to nie można ustalić , które nieruchomości narażone są na negatywne oddziaływanie inwestycji a tym samym nie można ustalić prawidłowego kręgu stron.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdził , że H. S. była uznana za stronę postępowania przez organ I instancji i dlatego nie było podstaw do odmówienia jej przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie .
Decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie odwoławcze zapadła wobec uznania , że wnosząca odwołanie nie posiada interesu prawnego a co za tym idzie przymiotu strony i legitymacji do wniesienia odwołania .
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza , że jej wydanie nie zostało poprzedzone dostateczną analizą przesłanek pozwalających na stwierdzenie , że wynik postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na modernizację ulicy Z. w L. , na odcinku objętym wnioskiem inwestora nie dotyczy interesu prawnego skarżącej a zatem , że to postępowanie administracyjne nie może spowodować ograniczenia lub zniesienia jej praw .
Niewątpliwe H. S. była uznawana za stronę w postępowaniu I instancyjnym zakończonym decyzją o odmowie zatwierdzenia projektu i udzieleniu pozwolenia na przebudowę ulicy .
Okoliczność ta została podniesiona w odpowiedzi na skargę nadesłaną przez organ odwoławczy i wskazana jako argument przemawiający za potrzebą uchylenia zaskarżonej decyzji .
Oczywiście sam fakt uczestniczenia przez określony podmiot w postępowaniu administracyjnym nie kreuje jeszcze jego interesu prawnego . który wynikać musi z normy prawa materialnego . Tym niemniej okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy i być przyczyną głębszej niż przeprowadzona w sprawie analizy przymiotu strony skarżącej .
Organ odwoławczy uznał, bowiem że skoro działka H. S. nie sąsiaduje z działką na której planowana jest przebudowa ulicy to nie ma ona interesu prawnego i przymiotu strony . Przy czym nie powołał nawet numeru ewidencyjnego działki stanowiącej własność skarżącej ani nie zbadał odległości od działek objętych inwestycją.
Faktem jest, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem o pozwolenie na budowę dotyczyło pierwotnie dłuższego odcinka ulicy Z. w L. podlegającego modernizacji - gdyż od granicy miasta do km [...] dla jezdni wschodniej i do km [...] dla jezdni zachodniej .
Jednakże inwestor pismem z dnia 10 czerwca 2003 r. ograniczył swój wniosek o pozwolenie na budowę do odcinaka od granicy miasta do km [...] dla obu jezdni . W tej sytuacji działka H. S. znalazła się poza terenem inwestycji ale jednocześnie jak wynika z mapy oddziela go od niej jedynie poprzeczna ulica.
Taka lokalizacja działki skarżącej przy jednoczesnym podnoszeniu przez nią okoliczności wskazujących na oddziaływanie inwestycji na jej nieruchomość oraz uczestnictwo w postępowaniu I instancyjnym wskazywały na konieczność ustalenia czy zgodnie z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 r. ) który stanowi , że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są : inwestor oraz właściciele , użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu - jest ona stroną.
Wskazanie na fakt, że skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości która bezpośrednio sąsiaduje z modernizowaną ulicą , w niniejszej sprawie nie było wystarczające do wykluczenia jej z postępowania i uznania , że nie posiada przymiotu strony .
Działka skarżącej znajduje się w bliskiej odległości od odcinka modernizowanej ulicy . Wspomniany art. 28 ust 2 Prawa budowlanego określając strony postępowania stanowi wyraźnie , że w postępowaniu o pozwolenie na budowę stroną jest podmiot którego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu a skarżąca już w odwołaniu od decyzji organu I instancji takie negatywne oddziaływanie podnosiła .
Poza tym trzeba zwrócić uwagę , że podstawą odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę był brak raportu oddziaływania na środowisko do sporządzenia którego inwestor został zobowiązany . Wnioski wynikające z tego dokumentu mogą być pomocne w ustaleniu oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej a tym samym pomocne w ocenie posiadania przez H. S. przymiotu strony.
Skoro decyzja organu II instancji została wydana bez dokładnego wyjaśnienia podstawowej kwestii istnienia przymiotu strony i legitymacji do wniesienia odwołania to tym samym naruszała przepis art. 7 i 77 § 1 kpa co miało wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy .
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. II. Nr 1 53 . poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję .
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło