IV SA 4543/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, asesor WSA Anna Szymańska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących usytuowania i wysokości zabudowy?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie ustaleń planu dotyczących usytuowania budynku w granicy działki lub jego wysokości, nawet jeśli funkcja obiektu jest zgodna z przeznaczeniem terenu, stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Organ nie może ustalić warunków zabudowy sprzecznych z planem, gdyż nie posiada w tym zakresie swobody decyzyjnej.
Stan faktyczny
Wójt Gminy R. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku magazynowo-biurowego i garażu na działce położonej we wsi J. przy Al. [...]. Budynki miały zostać zlokalizowane w "ostrej granicy" z sąsiednią działką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tę decyzję w mocy. Pełnomocnik współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego oraz KPA, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania i niedoręczenie załącznika graficznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od SKO na rzecz T.M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie NSA Teresa Kobylecka, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania ternu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz T.M. kwotę 250,00 zł ( dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dn. [...].04.2002 r. Wójt Gminy R. na wniosek Z. i M. małż. S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku magazynowo - biurowego i garażu wraz z towarzyszącą infrastrukturą i przyłączami na działce nr ew. [...] położonej we wsi J. przy Al. [...]. Wysokość budynku usługowego została decyzją ustalona na 3 kondygnacje, zaś garażu na 1 kondygnację. Obydwa budynki miały zostać zlokalizowane w "ostrej granicy" z działką nr ewid. [...], stanowiącą współwłasność W. M. i J. T. M.. Wskutek wniesionego przez współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dn. [...] września 2002 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy R.. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji podniosło, że skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy zgodnie z przepisami kpa. Następnie ustaliło, iż teren objęty zaskarżoną decyzją zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego położony jest na obszarze oznaczonym symbolem "[...]" jako teren zabudowy usługowo - produkcyjnej oraz "[...]" jako teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Nie jest to natomiast teren gruntów rolnych wbrew twierdzeniom skarżącego. W ocenie Kolegium funkcja obiektów przewidziana w decyzji organu I instancji jest zgodna z przeznaczeniem terenów w planie zagospodarowania przestrzennego. Usytuowanie budynków w "ostrej granicy" nie stoi w sprzeczności z obowiązującym planem, gdyż nie zabrania on takiego położenia budynków. Nadto ustalenie w zaskarżonej decyzji warunków zabudowy nie rozstrzyga problemów techniczno - budowlanych, które będą rozpoznawane na etapie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. SKO w uzasadnieniu wskazało, że w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, organ administracji nie może uzależniać wydania decyzji od zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej. Zgoda taka wymagana jest dopiero przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę, kiedy to również badany jest tytuł prawny inwestora do gruntu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji SKO w W. wniósł pełnomocnik T. M., zarzucając naruszenie przepisów art.144, 147 i 154 kodeksu cywilnego oraz art. 42 kpa. W skardze podniesiono, iż skarżący nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy pod adresem swojego miejsca zamieszkania, a także nie doręczono mu wraz z odpisem decyzji organu I instancji, załącznika graficznego, na którym uwidocznione jest usytuowanie magazynu i garażu. W ocenie skarżącego wskutek wydania decyzji przez Wójta Gminy R. zostały naruszone przepisy Kodeksu cywilnego regulujące stosunki miedzy sąsiadami. Budowa obiektów w "ostrej granicy" musi zniszczyć ogrodzenie i żywopłoty, które służą do wspólnego użytku właścicieli sąsiadujących ze sobą gruntów, kopanie zaś fundamentów i wznoszenie murów będzie naruszać prawo własności skarżącego. Wskutek postawienia budynków nieruchomość skarżącego zostanie pozbawiona dostatecznego dostępu światła. W konsekwencji wszystkie te okoliczności spowodują zmniejszenie wartości działki skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Sąd stosownie do art. 134 §1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem poddał ocenie legalność zaskarżonej decyzji nie tylko w aspekcie zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z art. 43 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tj. Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem organ stwierdzi, że zamierzone przedsięwzięcie nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa oraz planem zagospodarowania, ma obowiązek wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy. W niniejszej sprawie natomiast organ I instancji, jak również organ sprawujący nad nim kontrolę orzeczniczą, niezbyt wnikliwie zbadał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego działkę, na której inwestycja ma być realizowana. Zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R., zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Gminy R. z dn. [...] listopada 1994 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dn. [...] grudnia 1994r. przedmiotowa działka położona jest w obszarze oznaczonym literą "[...]" - teren zabudowy usługowo - produkcyjnej oraz "[...]" - tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Twierdzenie zatem skarżącego, iż teren objęty inwestycją położony jest w obszarze gruntów rolnych, nie znajduje żadnego oparcia w przepisie prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego. Należy bowiem odróżnić charakter działki od jej przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego tj. na jakie cele i w jaki sposób może być użytkowana. Powołany zaś plan dla terenów zabudowy mieszkaniowej z usługami - "[...]" przyjmuje możliwość realizacji wszelkich form usług i drobnej produkcji przy zachowaniu wymogów określonych przepisami budowlanymi, przeciwpożarowymi oraz ochrony środowiska, pod warunkiem ograniczenia ewentualnej uciążliwości do granic własnej działki. O ile zatem funkcja obiektów jest zgodna z przeznaczeniem terenów w planie, o tyle usytuowanie budynku w granicy działki nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach planu. Zawarcie w decyzji o warunkach zabudowy konkretnego usytuowania planowanej inwestycji, przesądza tę kwestię przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Tymczasem kwestia usytuowania obiektu jest ustalana dopiero bowiem na etapie pozwolenia na budowę, gdzie ustalane są również warunki techniczne, jakie winien spełniać planowany budynek. Skoro zatem plan nie określa w sposób wyraźny możliwości usytuowania budynku w "ostrej granicy" działki, lecz odsyła w tym zakresie do "przepisów budowlanych", które w sposób szczegółowy stanowią o wymaganych odległościach zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami, ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy usytuowania budynku, należy uznać za naruszenie prawa. Poza wyżej wskazanym naruszeniem prawa materialnego, zaskarżona decyzja SKO, a w konsekwencji decyzja Wójta Gminy R. utrzymana przez organ II instancji w mocy, zawiera jeszcze jedno uchybienie. Plan zagospodarowania przestrzennego zaleca, aby maksymalna wysokość zabudowy nie przekraczała 2/4 kondygnacji, przy czym preferuje się wysokość zabudowań do \XA kondygnacji. Ostatecznie o wysokości budynku decyduje kryterium zharmonizowania planowanego budynku z istniejącą zabudową. Tymczasem w decyzji organ I instancji ustalił, że wysokość budynku usługowo - handlowego z częścią magazynowo - biurową będzie wynosić 3 kondygnacje, co stanowi wyraźne naruszenie ustaleń planu. Z tego również powodu należy stwierdzić, iż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również utrzymana w mocy decyzja organu I instancji, zostały wydane w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji organy obydwu instancji przy wydawaniu decyzji naruszyły przepis art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a wykazane uchybienia należy uznać za mające wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów, na których opiera się skarga, Sąd stwierdza, co następuje. Tryb doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz załącznika do decyzji ustalającej te warunki, był przedmiotem rozważań Kolegium, które stwierdziło, że załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy został ostatecznie doręczony skarżącym przy piśmie z dn. 10.06.2002 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone na adres widniejący w rejestrze gruntów. W konsekwencji organ zastosował tryb doręczenia zawiadomień przewidziany przez art. 44 kpa. Ostatecznie jednak skarżący zapoznał się z treścią decyzji i jej załącznika oraz miał możliwość zgłoszenia zarzutów, co też uczynił. Nie można zatem uznać tych uchybień jako naruszenia przepisów, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu Cywilnego regulujących stosunki sąsiedzkie i własnościowe również nie mogły się ostać. Stosownie do art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Istotą decyzji o warunkach zabudowy nie jest rozstrzygnięcie o prawach podmiotu występującego o wydanie decyzji bądź prawach osób trzecich, takich jak właściciel sąsiedniej nieruchomości, lecz o warunkach i wymaganiach obowiązujących dla danego terenu ze względu na przeznaczenie terenu i wymagane jego zagospodarowanie. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2002 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien rzetelnie zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej terenu objętego inwestycją i przy wydawaniu decyzji zastosować się do wszelkich jego postanowień. Sprzeczność bowiem zamierzenia z ustaleniami planu skutkuje odmową ustalenia warunków, gdyż organ w tym postępowaniu nie został wyposażony w przymiot uznaniowości. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a), art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która ma zastosowanie w sprawie z mocy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271), or ekł jak w sentencji. Sąd odstąpił od zamieszczenia w wyroku rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając takie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie za całkowicie bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło