IV SA 4543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skarg E., R. i M. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV S.A. 4543 i 4644/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 2003r znak: [...] udzielającej E., R. i M. U. oraz B. M. i M. Z. pozwolenia na użytkowanie wolnostojącego garażu na działce nr ew [...] obr [...] przy ul. K. w O.. W uzasadnieniu podał, iż przedmiotowy garaż został samowolnie wybudowany w latach 70-tych i w oparciu o przepis art. 49 prawa budowlanego z 7 lipca 1994r Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] lipca 2001r udzielił na wniosek właścicieli obiektu pozwolenia na jego użytkowanie. W sprawie udzielonego pozwolenia na użytkowanie toczyło się postępowanie wznowieniowe na wniosek strony nie biorącej bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W wyniku tego Dostępowania ostatecznie odmówiono zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Wojewoda [...] rozpatrując we wznowieniowym postępowaniu sprawę udzielonego pozwolenia na użytkowanie obiektu uznał, iż argumenty strony odwołującej się dotyczą kwestii niezgodności lokalizacji garażu z warunkami technicznymi i należy je zakwalifikować w kategorii przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu. W związku z powyższym, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 200lr udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu. W toku powyższego postępowania Wojewoda [...] ustalił, iż garaż został wybudowany w odległości 3,86 - 3,84 m od budynku mieszkalnego. Z dokumentacji załączonej do akt sprawy wynika ponadto, iż powyżej 1,1 Om obiekt został wykonany w konstrukcji drewnianej, a od strony budynku mieszkalnego wykonano w nim otwór okienny. Zatem obiekt ten nie posiada ściany oddzielenia pożarowego wymaganej przepisem § 270 ust 2 i § 233 warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r ). Ponadto, w budynku mieszkalnym położonym przy ul. K.lokal nr [...] posiada tylko jedno okno usytuowane naprzeciwko przedmiotowego garażu, który niedopuszczalnie zacienia powyższy lokal mieszkalny, co pozostaje w sprzeczności z warunkami określonymi w § 13 warunków technicznych. Zdaniem Wojewody [...] z uwagi na rażące naruszenie warunków technicznych obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu należało stwierdzić jej nieważność w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i R. U., decyzją z dnia [...] czerwca 2003r znak: [..] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niewystarczające było w świetle art. 107 § 3 k.p.a. samo stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, iż obiekt nie posiada ściany oddzielenia pożarowego i powoduje niedopuszczalne zacienienie przez co rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 kpt 2 k.p.a.. Organ odwoławczy uznał, iż niezbędne jest wyjaśnienie na czym to rażące naruszenie prawa polega Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003r znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 2001r znak: [...]udzielającej E., R. i M. U. oraz B. M. i M. Z. pozwolenia na użytkowanie wolnostojącego garażu na działce nr [...], obr [...] przy ul. K. w O. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003 znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania E., R. i M. U. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż zaskarżona decyzje .. należy utrzymać w mocy. jednak z innych przyczyn, niż te które przyjął organ wojewódzki jako podstawę swojego rozstrzygnięcia". Z wypisu z rejestru gruntów, wykazu właścicieli nieruchomości oraz umowy najmu przedmiotowego garażu wynika, że właścicielem działki nr [...] położonej w O. przy ul. K. ( jedn.rej. [...], Księga Wieczysta [...] ) jest Skarb Państwa. Natomiast, jak wynika z aneksu do w/w umowy najmu nr [...] z dnia [...] lipca 1997r zawartego w dniu [...] września 2000r, najemcą przedmiotowej nieruchomości nr [...] została pani E. U. Jednocześnie niniejsza umowa nie przyznawała najemcy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego " należy uznać, iż decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 200lr udzielająca na podstawie art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 prawa budowlanego pozwolenia na użytkowanie garażu została wydana z rażącym naruszeniem powyższych przepisów, przez co dotknięta jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.". Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E., R. i M. U.. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów art. 49 ust 1 w zw z art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez przyjęcie, że nie mieli legitymacji czynnej do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie ponieważ właścicielem działki jest Skarb Państwa oraz rażące naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż jako inwestorzy nie mogli być stroną postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego przez nich garażu. Skarżący podnoszą, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. są stroną postępowania bowiem wykazali swój interes prawny polegający na chęci uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego garażu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżących, zgodnie z art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony zarówno na właściciela jak i inwestora. Skarżący powołują się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999r w sprawie IV S.A. 90/97 i podnoszą, iż w przedmiotowej sprawie brak jest zasadnych przesłanek aby stwierdzić, że pozwolenie na użytkowanie garażu zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez co dotknięte jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż " Prezydent Miasta O. rażąco naruszył prawo, wydając pozwolenie pomimo braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 127 0 ). Skarga jest uzasadniona Nie można podzielić stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż doszło do rażącego naruszenia art. 49 ust 1 i art. 55 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r, bowiem skarżący nie byli właścicielami działki nr [...] i nie mieli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...], wynika, że skarżący są spadkobiercami J. U., który ze środków własnych wybudował w 1968r garaż zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. K. w O. Właścicielem działki na której został pobudowany garaż jest Skarb Państwa. Pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Kierownika Oddziału Geodezji, Gospodarki Gruntami, Rolnictwa i Ochrony Środowiska, a J. U. została w dniu [...] lipca 1997r zawarta umowa najmu na podstawie której, J. U. otrzymał w najem zabudowaną garażem nieruchomość Skarbu Państwa. Po śmierci J. U. aneksem wprowadzono zmianę do powyższej umowy najmu w ten sposób, że w miejsce inwestora wstąpiła jego żona E. U. Z powyższych ustaleń wynika, iż J. U. przedmiotowy garaż pobudował na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Okoliczność ta nie może jednak negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy gdy obiekt jest już wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Należy zwrócić również uwagę, iż przedmiotowy garaż został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r , pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974r, które dopuszczały w określonych przypadkach legalizację samowoli budowlanej. Te przepisy, a także przepisy Prawa budowlanego z 1974r, dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy winien więc rozpatrzyć sprawę na tle przepisów Prawa budowlanego z 1974r. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy.