IV SA 4545/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S., M. S., A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan zagospodarowania działki i zezwalającej na realizację rozbudowy budynku skargę oddala Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r., znak [...] – utrzymano w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] zatwierdzającej plan zagospodarowania działki nr ew. [...] i zezwalającej na realizację inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego o garaż na 3 samochody osobowe na działce przy ul. K. nr [...] w Z. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ II instancji przywołał argumentację organu I instancji. Zgodnie z nią przyczyną stwierdzenia nieważności, w/w decyzji Burmistrza Miasta [...], są naruszenia procedury określonej w art. 10 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Artykuł ten reguluje, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych lub normy jest dopuszczalne, w razie konieczności wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze. Zgodę na takie odstępstwo wyraża organ lub jednostka określona przez ministra właściwego do wydania przepisów lub ustanowienia normy. Zdaniem organu I instancji, wydane pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego o garaż, w odległości od granicy działki nie mniej niż 1,5m w sposób oczywisty narusza wymóg § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Burmistrz Miasta [...] nie dysponował bowiem zgodą właściwego ministra na powyższe odstępstwo. Ponadto na planie stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę, użytkowanie budynku w granicy działki zostało zmienione poprawkami inspektora ds. budownictwa, bez określenia daty naniesienia poprawek i zmian na projekcie. Takie zmiany mogą być wprowadzone tylko przez projektanta za wiedzą organu. Organ II instancji w motywach swojej decyzji podzielił stanowisko organu I instancji, że powyższe uchybienia stanowią rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzenie nieważności dotkniętej nim decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ II instancji podniósł dodatkowo, że z dokumentów, stanowiących podstawę wydania decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1994 r., nie wynika czy zezwolono na rozbudowę budynku w granicy z działką sąsiednią, czy też w odległości 0,8m od granicy. W przedmiotowej sprawie jednak usytuowanie budynku zarówno w granicy, jak i w odległości 0,8m od niej, stanowi rażące naruszenie obowiązujących przepisów warunków technicznych (w/w rozporządzenie - § 12 i 13). Usytuowanie budynku przy granicy było dopuszczalne jednakże pod warunkiem nie przylegania do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, co nie zostało spełnione w rozpoznawanej sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący E., M. i A. S. dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli: 1) w dacie wydania badanej decyzji obowiązywało Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. – budowa możliwa przy granicy bądź w odległości nie mniejszej niż 1,5m od niej; 2) nie można przyjąć, ze wydanie decyzji zezwalającej na budowę budynku bez zachowania odległości przewidzianych prawem jest rażącym naruszeniem prawa; 3) nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 zd. 2 kpa) – zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego reprezentowanym w Uchwale z dnia 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III AZB/23/93, OSNCP 1994 nr 5, poz. 108) – gdy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę został zrealizowany obiekt, wyłączona jest możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa. 4) Storna nie może ponosić ujemnych konsekwencji wadliwego działania organu. W odpowiedzi na skargę organ – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wcześniej prezentowane i wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że badana decyzja z dnia [...] lipca 1994 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego, stanowiącego całość z garażem, usytuowanego w granicy działki lub 0,8m od granicy – rażąco narusza art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia z 1980 r., a to stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu, zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie. Organy prawidłowo do badanej decyzji z dnia 25 lipca 1994 r. odniosły przepisy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U.80.17.62) (Choć nie prawidłowo opisywały ministra jako "Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa). Następne rozporządzenie wydano w dniu 14 grudnia 1994 r. i weszło w życie z dniem 1 kwietnia 1995 r. Badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła zatem pod rządami rozporządzenia z 1980 roku. Wbrew twierdzeniom skarżących wydanie decyzji, o pozwoleniu na budowę, bez zachowania odległości przewidzianych prawem jest rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie wydano decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie niejednoznacznych dokumentów co do położenia budynku w granicy bądź w odległości 0,8m od niej w obu przypadkach, zresztą w/w, wbrew obowiązującym przepisom. Przepisy prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy (takich jak w/w rozporządzenie) mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Kształt tych przepisów określa granice wykonania prawa własności przez inwestora, jak i ochronę uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości w związku z procesem inwestycyjnym. Sam rodzaj materii objętej regulacją w zakresie sadowienia budynków, w odniesieniu do granicy działki – tym samym określenia wykonania i ochrony prawa własności w procesie inwestycyjnym – nakazuje uznawanie wszelkich przypadków uchybienia tym normom, przez organy administracyjne, za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prowadzące do stwierdzenia nieważności dotkniętej tą wadą decyzji (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt IV SA 978/97 z dnia 17.05.1999 r.). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zawartego w powołanej przez skarżących uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. Zasadność tej uchwały została zakwestionowana w licznych orzeczeniach Sądu administracyjnego. Uchwała ta została wydana w konkretnej sprawie i tylko w tej sprawie ma charakter wiążący. W ocenie Sadu, zrealizowanie przedmiotowego obiektu może być traktowane jako stan faktyczny, nie zaś prawny (podobnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt IV SA 2144/97 – wyrok z dnia 23.12.1999 r.) W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma więc zastosowania art. 156 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270).