IV SA 4553/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. i G. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Z. i G.N. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2002 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. N. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., odmawiającej Z. i G. N. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w O. przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją organu I instancji odmówiono inwestorom zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego z uwagi na to, że przedstawiony projekt budowlany "... nie spełnia wymogów dotyczących m.in. odległości, nasłonecznienia, doświetlenia, kąta widoczności ..." określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania ustalił, iż inwestorka Z. N. wraz z projektem architektoniczno-budowlanym przedstawiła projekt zagospodarowania działki nr [...], z którego wynika, że rozbudowa budynku mieszkalnego zaprojektowana jest przy granicy z działkami nr [...] i nr [...] stanowiącymi własność sąsiadów E. i G.B. W ich domu mieszkalnym, usytuowanym 2m od granicy działki, w ścianie zwróconej w stronę granicy inwestora znajdują się otwory okienne. Rozbudowa i nadbudowa domu mieszkalnego inwestorów polegająca na dobudowie przejazdu i nadbudowie nad nim piętra oraz poddasza użytkowo-mieszkalnego jest niezgodna z przepisami cytowanego rozporządzenia - § 12 i § 13, w których określono minimalne odległości budynków od granic działki oraz konieczność zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Inwestorzy, postanowieniem z dnia [...] września 2001 r., zobowiązani zostali do uzupełnienia projektu budowlanego m.in. poprzez przedstawienie opinii dotyczącej zapewnienia dostępu naturalnego światła i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynku znajdującym się na sąsiedniej działce. Przedstawiona opinia w ocenie organu dotyczy jedynie istniejącej zabudowy, nie zawiera natomiast takiej analizy w stosunku do projektowanej rozbudowy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli Z. i G. N. podnosząc, że organ II instancji w swoim rozstrzygnięciu całkowicie pominął podnoszone przez nich w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty, a mianowicie błędnej oceny przedstawionej przez nich opinii dotyczącej nasłonecznienia i doświetlenia, która w swoim opracowaniu zawiera analizę dotyczącą aktualnie istniejącej na sąsiednich działkach zabudowy, jak i ocenę dotyczącą nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych sąsiadów w stosunku do projektowanej rozbudowy. Skarżący podnieśli ponadto, iż budynek na sąsiedniej działce usytuowany jest w odległości 2m od granicy. Rozpoczynając w 1990 r. jego rozbudowę E. i G. B. samowolnie zmienili projekt budowlany i naruszyli "wymogi odległościowe" od granicy. Aby zachować dobrosąsiedzkie stosunki zawarli w dniu 27 stycznia 1992 r. z E. i G. B. ugodę. Zgodzili się na rozbudowę przez sąsiadów ich budynku przy granicy działki, w zamian sąsiedzi zgodzili się na rozbudowę ich budynku także w granicy działki. Obecnie sąsiedzi nie wyrażają zgody na rozbudowę przez nich budynku a organy nie przyjmują do wiadomości faktu zawarcia ugody co, zdaniem skarżących, łamie zasadę równości obywateli wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. ponadto wskazał, że spisany w dniu 27 stycznia 1992 r. przez pracowników Urzędu Rejonowego w [...] protokół oględzin robót realizowanych przez E. i G. B. na podstawie ostatecznej decyzji zezwalającej na rozbudowę budynku mieszkalnego nie ma charakteru procesowego i nie stanowi ugody administracyjnej w rozumieniu przepisów kpa. Protokół ten został spisany na skutek interwencji Z. i G.N. w sprawie niezgodnej z projektem rozbudowy domu przez sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy, występując z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, przedstawili ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2001 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją tą Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego do granicy z działką nr [...] i zmianie dachu ze stropodachu na dach wysoki z poddaszem użytkowym. Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. oznacza to, że przesądzona została kwestia możliwości, dopuszczalności oraz zgodności z prawem (miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego) zabudowy działki inwestora. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydając decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego uznał, że przedstawiony przez inwestorów projekt budowlany ... "w zakresie wymogów dotyczących odległości, nasłonecznienia, doświetlenia, kąta widoczności" nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedstawiona bowiem przez inwestorów. Opinia techniczna w sprawie ograniczenia dostępu światła słonecznego do pomieszczeń budynku nr 6 i 8, przy ul. [...] w O., zawiera jedynie analizę nasłonecznienia i doświetlenia w odniesieniu do istniejącej zabudowy, pomijając całkowicie taką analizę w odniesieniu do projektowanej inwestycji. Stanowisko takie nie jest słuszne. W pkt 7 opinii dokonano analizy czasu nasłonecznienia okien parteru i piętra budynku nr 6 należącego do sąsiadów inwestorów, określając czas nasłonecznienia tych okien przed oraz po realizacji projektowanej rozbudowy budynku. Z opinii wynika, iż spełnione zostały wymogi § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Opinia sporządzona została przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi i nie została przez nikogo podważona. Inwestorzy Z. i G. N., składając odwołanie od decyzji organu I instancji, wyraźnie i jednoznacznie określili stawiany tej decyzji zarzut, dotyczący błędnej oceny, bądź w ogóle nie zapoznania się przez organ z przedłożoną opinią. Podnoszony zarzut był istotny i wymagał jasnego stanowiska ze strony organu odwoławczego. W tym miejscu podkreślić należy, że ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, przy czym organ odwoławczy może w inny sposób ocenić zebrany materiał dowodowy. Dowodzi to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w całym jej zakresie. Ma też obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zasady powyższe nie były w pełni realizowane, co doprowadziło do braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda [...], rozstrzygając ponownie sprawę, w uzasadnieniu swojej decyzji, w odniesieniu do stawianych zarzutów, ograniczył się do zacytowania fragmentu uzasadnienia organu I instancji, z którego wynika, że przedłożona opinia techniczna w sprawie ograniczenia dostępu światła ... zawiera analizę nasłonecznienia jedynie w odniesieniu do istniejącej zabudowy na sąsiednich działkach bez uwzględnienia projektowanej rozbudowy. Takie stanowisko organu jest niezrozumiałe i pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie organ administracji nie dokonał w ogóle analizy i oceny znajdującej się w aktach opinii, niezależnie od tego czy jest ona wyczerpująca i prawidłowo sporządzona. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. stwierdzającego niezgodność § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie, z przepisem art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dopuszcza się budowę obiektów w granicy z działką sąsiednią, bez zgody właściciela tej działki. Orzeka o tym organ wydający pozwolenie na budowę, winien on jednak uwzględnić uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ, wydając decyzję, winien też uwzględnić w jakich okolicznościach doszło do wybudowania na działce sąsiadów skarżących budynku mieszkalnego z otworami okiennymi w ścianie znajdującej się w odległości 2m od granicy działki. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 kpa) w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.