IV SA 4571/02

WyrokWSA w Warszawie2004-11-18

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu pierwotnym?
Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, co wynika z braku bezpośredniego sąsiedztwa jego nieruchomości z terenem inwestycji oraz braku innych okoliczności wskazujących na interes prawny. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, jeśli wynikają z pozbawienia statusu strony, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
H. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę budynku jednorodzinnego. Twierdziła, że naruszono przepisy prawa i że powinna być stroną postępowania, ponieważ jej działka graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. H. W. wniosła skargę do sądu, podnosząc, że organy nie ustosunkowały się do zarzutów naruszenia przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. 10 czerwca 2002 r. H. W. wnosiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. "odwołanie" przekazane następnie Wojewodzie [...] jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę budynku jednorodzinnego z garażem oraz przyłączem wody i kanalizacji na działkach nr : [...] , [...], [...], [...] przy ulicy P.w S. ,którego inwestorem byli małżonkowie L. i J. J. . Twierdziła , że przy jej wydaniu naruszone zostały przepisy prawa tj. art. 7,8,9. 10. 11 ,28,61 kpa ; art. 30, 33 prawa budowlanego; art. 41 ,46 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym . Nadto twierdziła , że powinna być stroną tego postępowania gdyż działka nr [...] będąca jej własnością graniczy bezpośrednio z podzielonymi działkami inwestorów małżonków J. . Podnosiła , że konieczność przeprowadzenia mediów do tych budynków może zagrozić jej nieruchomości tak samo jak planowana w przyszłości budowa osiedla domków jednorodzinnych . Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2001 r. udzielającej małżonkom J. pozwolenia na budowę . Z uzasadnienia tej decyzji wynikało , że H. W. nie została uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę gdyż teren inwestycji oddzielony jest od działki nr [...] ( współwłasność skarżącej ) działkami nr [...] i [...] należącymi do inwestorów. Przyłącze wodociągowe do budynku zaprojektowano od studzienki w działce nr [...] do studzienki w granicach działki inwestorów . Ścieki sanitarne odprowadzane mają być po południowej stronie projektowanego budynku do sieci miejskiej w ulicy Południowej . Sam budynek usytuowany jest w odległości 4 m od granicy działki nr [...] oddzielającej teren inwestycji od nieruchomości H. W. ( działka [...] ) . Budynek będzie miał 8,9 m wysokości co przy szerokości ok. 9 m działki rozdzielającej dowodzi , że obiekt mieszkalny nie wpływa w żaden sposób na nieruchomość skarżącej oddaloną o co najmniej 13 m. Reasumując organ stwierdził , że H. W. nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. W odwołaniu od tej decyzji skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca podniosła , że we wniosku wskazała na naruszenie szeregu przepisów prawa a Wojewoda rozpatrując wniosek nie ustosunkował się do nich . Ponowiła twierdzenie , że jej działka sąsiaduje z terenem inwestycji . Oddziela ją od niego tylko 30 cm miedza , dlatego powinna brać udział w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę zwłaszcza , że decyzja ta doręczona została innym dalszym sąsiadom a jej nie . Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynikało z uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podzielił argument , że skarżącej nie przysługuje przymiot strony . Organ wskazał, że wypis z rejestru gruntów dowodzi, że zamierzenie inwestycyjne oddzielone jest od nieruchomości skarżącej działkami [...] i [...] . W związku z tym skarżąca nie ma interesu prawnego a odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego jest zasadna . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję H. W. podniosła , że we wniosku wskazała na naruszenie przez kwestionowaną decyzję szeregu przepisów prawa tj. art. 7,8,9 10. 11 ,28, 61 kpa ; art. 30, 33 prawa budowlanego; art. 41 , 46 a ustaw}' o zagospodarowaniu przestrzennym . Organy nie analizowały tych naruszeń tylko stwierdziły że nie posiada ona przymiotu strony. Dodała , że jej działka [...] na całej długości graniczy z podzieloną działką [...] małżonków S. i działkami [...], [...] , [...], [...] małżonków J. Poprzednio wskutek jej odwołania wzruszona była przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzja lokalizacyjna z dnia [...].09.2000 r. na tę inwestycję . Podniosła sporność granicy między jej działką [...] a działką inwestorów J. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie , że skarżącej nie przysługuje przymiot strony . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Decyzje organów obu instancji zapadły w kontekście ustalenia . że wnosząca o stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego nie posiada interesu prawnego a co za tym idzie przymiotu strony i legitymacji do złożenia takiego wniosku . Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd poddał jednocześnie ocenie poczynione przez organy ustalenia faktyczne . H. W. nie była uznawana za stronę już w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę. Oczywiści okoliczność ta nie przesądza o tym , że nie przysługuje jej interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji . Jednak należy zauważyć , że przesłanki które w ocenie skarżącej decydują o tym , że powinna być stroną w postępowaniu zwykłym są takie same w przedmiotowym - nadzwyczajnym postępowaniu. H. W. swój interes prawny wywodzi z twierdzenia , że bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji, działkami objętymi pozwoleniem na budowę. Tymczasem organy dokonały niewadliwych ustaleń , że działka H. W. nr ew. [...]oddzielona jest od terenu inwestycji działkami nr [...] i [...] należącymi do małżonków J. i S . Działki te wydzielone zostały ewidencyjnie co wynika z wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy zasadniczej z 7 lutego i 24 maja 2001 r. dołączonych do akt administracyjnych. Stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymagało uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu organ orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przesłanką negatywną o charakterze podmiotowym jest złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności przez osobę, która nie ma legitymacji strony w tym postępowaniu . Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego w tej sprawie nastąpiła z powodu uznania , że żądanie jego wszczęcia pochodzące od H. W. zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniano, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę . Skoro ustalono , że działka skarżącej nie sąsiaduje z terenem inwestycji a nadto nie ma innych okoliczności z których byłoby można wywieść interes prawny skarżącej w kwestionowaniu decyzji pozwalającej na budowę to rozstrzygnięcie oparte o przepis art. 157 § 3 kpa należy uznać za prawidłowe . Podnoszone przez skarżącą zarzuty co do naruszeń wskazanych przez nią przepisów prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę należy ocenić jako gołosłowne , nie poparte żadnymi argumentami natury faktycznej czy prawnej . W istocie zarzuty te sprowadzają się do twierdzenia, że organ architektoniczno budowlany niesłusznie pozbawił skarżącą prawa strony w tym postępowaniu. Trzeba jednak zauważyć , że okoliczność ta nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji a do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa . W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło