IV SA 4578/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2002r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania W.P. z dnia [...].09.2002r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127§ 3 kpa. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2002. znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].02.2002r. znak [...] oraz uchylonej nią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2001r. znak: [...] wydanych w przedmiocie nakazania inwestorom dostarczenia określonej dokumentacji. Organ odwoławczy w obydwu wydanych przez siebie decyzjach z dnia [...].08.2002r. oraz [...].10.2002r., wskazał, iż analiza materiału dowodowego przeprowadzona w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pozwoliła ustalić, iż organ odwoławczy jak i organ stopnia podstawowego orzekając w niniejszej sprawie rażąco naruszył art. 7 i 77 kpa, albowiem nie odniósł się do faktu braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naruszenie wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu wypełniającym dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 kpa skutkowało stwierdzeniem nieważności obydwu wskazanych decyzji: wydanej z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i uchylonej nią decyzji wydanej z up. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie zawiera dokumentu świadczącego o fakcie uzyskania przez inwestorów zgody współwłaścicieli nieruchomości, na której realizowana była sporna inwestycja, na działania które wykraczały poza zakres zwykłego zarządu, a w szczególności brak zgody na podjęcie przez inwestora robót budowlanych, co było równoznaczne z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy uznał, iż w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 51 ustawy Prawo Budowlane z 1994r. niezbędnym było zażądanie przez właściwy organ dokumentu świadczącego o wyrażeniu zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na realizacje inwestycji, skoro powodem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę był fakt niewykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na wymieniona decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2002r., skargę złożył W.P., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że decyzja ta jest wadliwa i w sposób oczywisty narusza przepisy prawa, ponieważ przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie zawierają umocowania do żądania od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Według skarżącego organ nadzoru w nieuzasadniony sposób łączy postępowanie prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący podniósł, iż obowiązek wyegzekwowania przez organy nadzoru budowlanego od inwestora zgody współwłaścicieli nieruchomości wykracza poza kompetencje wyznaczone tym organom przez ustawodawcę. Nadto organ odwoławczy dopuścił się obrazy przepisu 77 kpa, bowiem nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego, ani nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga W. P. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 16 § 2 kpa i art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r nr 153 poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 par.1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 kpa. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie nieważnościowe i uznał, że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności zarówno decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].02.2002r jak i uchylonej nią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.01r. Jedną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa należy uznać oczywiste niezastosowanie lub wadliwe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 i rozwinięta w art. 77 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Organ winien z urzędu określić jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie te dowody przeprowadzić. Udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne może nastąpić za pomocą wszystkich legalnych środków, a jakiekolwiek ograniczenie w tym przedmiocie może wynikać tylko z przepisów ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie odniosły się do faktu braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, która to kwestia była podnoszona przez wnioskodawców w postępowaniu odwoławczym jak i w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Skarżący nie jest wyłącznym właścicielem nieruchomości, a ponieważ projektowane roboty budowlane ze względu na ich zakres niewątpliwie wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem wspólnym, inwestor zobowiązany był uzyskać na piśmie zgodę pozostałych współwłaścicieli. Jeżeli skarżący takiej zgody nie uzyskał, to mógł wystąpić do sądu powszechnego o uzyskanie zgody zastępczej. W obowiązkach nałożonych decyzjami zapadłymi w niniejszym postępowaniu, brak jest zobowiązania inwestora do dostarczenia dokumentu stwierdzającego dysponowanie przez skarżącego nieruchomością wspólną na cele budowlane. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).