IV SA 4580/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-06

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, jeśli spór dotyczy przebiegu granicy między nieruchomościami, a inwestor w sposób dorozumiany godzi się na przyjęcie założenia, że granica przebiega po ścianie budynku?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może zawiesić postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy inwestor w sposób dorozumiany godzi się na przyjęcie założenia o przebiegu granicy po ścianie budynku, obligowanie go do wytyczenia przebiegu granicy jest zbędne i nie stanowi zagadnienia wstępnego, a tym samym zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
A. H. złożył wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania remontu obory. Starosta Powiatowy zawiesił postępowanie, uznając ustalenie przebiegu granicy za zagadnienie wstępne. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie. Skarżący zarzucił organom bezzasadne zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] sierpnia 2002 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. znak. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. H. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7 /IV S A 4580/02 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] września 2000 r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1 kpa Starosta Powiatowy w O. zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o niezbędności wejścia przez A. H. na teren sąsiedniej nieruchomości położonej w W. nr [...] należącej do H. W. Postępowanie zawieszone zostało do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] a [...]. Nadto wezwano A. H. do wystąpienia do właściwego organu o ustalenie przebiegu granicy w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia. . W uzasadnieniu organ podniósł że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty jak i oględziny poczynione w toku postępowania nie pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie jak przebiega granica między tymi nieruchomościami. Wobec powyższego organ uznał, że do wydania decyzji konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia przebiegu granicy co należy do organów gminy. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. H. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że nie można ustalić czy rzeczywiście istnieje potrzeba wydawania przedmiotowej decyzji bowiem granica miedzy nieruchomościami nie jest ustalona - jest sporna. W tej sytuacji organ miał obowiązek zawiesić postępowanie. Skarżący w dniu 23 stycznia 2002 r. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...]. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że organ bezzasadnie zawiesił postępowanie zamiast rozstrzygnąć sprawę merytorycznie do czego zaistniały przesłanki . Po rozpoznaniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. o zawieszeniu postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia o konieczności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości położonej w W. nr [...] w celu wykonania robót budowlanych polegających na otynkowaniu jednej ze ścian obory , która według wnioskodawcy usytuowana jest w odległości 1,25 m od granicy pomiędzy działkami. Organ uznał, że skoro granice między działkami są sporne to nie jest możliwe załatwienie wniosku skarżącego. Poza tym podzielił argumentację Wojewody [...] co do uznania sprawy granic za zagadnienie wstępne którego rozstrzygniecie jest konieczne do wydania decyzji o jaką zwrócił się A. H.. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podniósł argument, że chce wyremontować oborę od strony sąsiada i godzi się na jego twierdzenie, że ściana wymagająca remontu znajduje się w granicy (mimo,że jego zdaniem tak nie jest). Nie interesuje go rozgraniczenie nieruchomości tylko konieczność przeprowadzenia remontu ściany obory. W postanowieniu z dnia [...] października 2002 r. wydanym na podstawie art. 127 § 3 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...].08.2002 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...].11.2000 r. Organ podtrzymał argumentację przytoczoną w poprzednim postanowieniu i wskazał, że rozstrzygał sprawę w aspekcie przesłanek z art. 156 § 1 kpa i nie mógł rozpoznawać sprawy merytorycznie na co wskazywały argumenty z odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. H. podniósł, że organy mogły ustalić przebieg granicy w oparciu o posiadane dokumenty i wydać decyzję o konieczności wejścia na grunt sąsiada a zamiast tego zawiesiły postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej ustaleń faktycznych dokonano podczas wizji w dniu 14 września 2000 r. przeprowadzonej na okoliczność ustalenia niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości a nadto w oparciu o twierdzenia stron co do przebiegu granicy. Organ ustalił, że stan techniczny ściany obory inwestora od strony sąsiada wymaga przeprowadzenia remontu (otynkowania) i do tego celu konieczne jest zajęcie pasa sąsiedniego gruntu o szerokości 3 m. na całej długości budynku. Według twierdzeń A. H. granica między nieruchomościami przebiega w odległości 1,25 cm od ściany obory. Natomiast sąsiad inwestora twierdzi, że granica nieruchomości przebiega po ścianie obory A. H.. Nie ulega wątpliwości, że inwestor zwrócił się do organu administracji o wydanie decyzji w trybie art. 47 prawa budowlanego z 1994 r. Z podjęciem takiej formy przygotowania się do prac remontowych wynika pewna konsekwencja wpisana w treść tego przepisu. Wskazuje on bowiem na konieczność uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości w sytuacji gdy inwestor będzie musiał wejść na cudzą nieruchomość. Zatem A. H. występując do organu (a wcześniej do właściciela sąsiedniej nieruchomości) ze stosownym wnioskiem uznawał konieczność wejścia na cudzy grunt. Faktem jest jednak, że strony wskazują odmienny przebieg granicy między ich działkami - różnica dotyczy 1,25 m. Organ natomiast ustalił, że do wykonania prac konieczne jest zajęcie pasa gruntu o szerokości 3 m. W ocenie sądu istotne jest to, że inwestor mimo jego odmiennej opinii, co do przebiegu granicy na potrzeby tego konkretnego postępowania administracyjnego w sposób dorozumiany godzi się na przyjęcie założenia, że granica przebiega po ścianie budynku obory. Gdyby założenia tego nie przyjął to nie miałoby sensu zwracanie się do organów o wydanie stosownej decyzji. Taki wniosek wzmocniony jest dodatkowo twierdzeniami skarżącego zawartymi w odwołaniu od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r., w którym wyraźnie formułuje stanowisko, że na potrzeby tego postępowania godzi się z opinią H. W. co do przebiegu granicy. Zatem obligowanie inwestora do wytyczenia przebiegu granicy w tym konkretnym przypadku było zbędne a w konsekwencji nie stanowiło zagadnienia wstępnego. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie byłoby niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W niniejszej sprawie związek taki nie istniał a organ administracji mógł i powinien rozstrzygnąć ją w oparciu o przesłanki z art. 47 prawa budowlanego, co w żaden sposób nie rzutowałoby na ewentualne późniejsze ustalenie przebiegu granicy. Skoro postanowienie z dnia [...] września 2000 r. o zawieszeniu postępowania oraz utrzymujące je w mocy postanowienie organu II instancji wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa to również zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzające je postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności wydane zostały z naruszeniem prawa. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego postanowienia i postanowienia z dnia [...].08.2002 r. na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II i III wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło