IV SA 4588/03
WyrokWSA w Warszawie2005-04-22
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy ma prawo do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, a wydanie decyzji na niekorzyść skarżącego nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
S. R. wybudował w 2000 roku drewnianą przybudówkę do budynku murowanego na swojej nieruchomości bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę tego obiektu z powodu naruszenia przepisów prawa budowlanego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i wydał własną decyzję nakazującą rozbiórkę, powołując się na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał na tym terenie budowę trasy ekspresowej. Skarżący wniósł skargę do NSA, kwestionując prawidłowość decyzji i powołując się na naruszenia przepisów k.p.a. oraz prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego Skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) nakazał S. R. dokonanie rozbiórki drewnianej przybudówki o wymiarach 1,9x2,20m i wysokości 2,9m dostawionej do budynku murowanego na nieruchomości przy ulicy [...]. Organ ustalił, iż S. R. władający powyższą nieruchomością, w 2000r., bez uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę, z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, dobudował do istniejącego budynku ww. przybudówkę. W związku z powyższym obowiązkiem organu było nałożenie nakazu rozbiórki o którym jest mowa w art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. R. Zarzucił decyzji naruszenie art. 37 § 1 i 2 Prawa budowlanego, ponieważ rozbudowa obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia.. Nie spowodowała ona niedopuszczalnego pogorszenia warunków siedliskowych dla użytkowników lub otoczenia, ponadto znajduje się ona na terenie , który jest przeznaczony pod tego typu zabudowę. zarzucił naruszenie art. 7-11 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał S. R. dokonanie rozbiórki drewnianej przybudówki o wymiarach 1,9x2,20m i wysokości 2,9m dostawionej do budynku murowanego na nieruchomości przy ulicy [...].
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż w dacie wydania decyzja organu I instancji była prawidłowa. Jednakże z uwagi na wejście w życie ustawy nowelizującej z dniem 11 lipca 2003r. Prawo budowlane, konieczna stała się ponowna analiza sprawy. Organ odwoławczy ustalił, iż zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] grudnia 1982r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 1992r. Nr [...]), działka przy ulicy [...] znajduje się w strefie ochronnej napowietrznej linii energetycznej 110 kV, a ponadto jest usytuowana na terenie przeznaczonym w planie pod projektowaną trasę ekspresową komunikacji drogowej NS. W związku z tym, iż obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastosowanie w sprawie ma art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Sylwester Rychlik. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zarzucił decyzji naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 15 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 48 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, nie wyjaśniono, czy teren nie jest przeznaczony w ogóle pod zabudowę czy też w świetle planu przeznaczony jest pod zupełnie inną zabudowę. Zakwestionował powołanie się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1992r., którego prawna skuteczność w świetle art. 86 i 87 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu przestrzennym może budzić wątpliwości i koliduje także ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z planu w odniesieniu do działki przy [...] i ustalonym dla niej przeznaczeniem na funkcje mieszkaniowo – usługowe. Zastosowanie w sprawie winien mieć zatem art. 48 ust. 2 nie zaś 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto zaskarżona decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. oraz zasadę z art. 139 k.p.a. dopuszczającą możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść skarżącego tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) .
Nie podlega natomiast kontroli i ocenie tego sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest trafne. Dlatego Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie mógł rozważać tych zarzutów skargi, które odnoszą się do kwestii utraty przez skarżącego dorobku całego życia.
Przepisy Prawa budowlanego regulujące kwestię likwidacji samowoli budowlanych mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. W myśl art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Możliwość odstąpienia od obligatoryjnej rozbiórki obiektu, ustawodawca przewidział jedynie w sytuacjach, gdy budowa, o której mowa wyżej jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
W sprawie niniejszej, organ administracji ustalił, iż na budowę przedmiotowego budynku nie zostało udzielone wymagane prawem pozwolenie. Organ ustalił także, iż w dacie budowy obiektu obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego terenu, który przewidywał w tym miejscu budowę trasy ekspresowej NS. Nie można zatem było uznać, iż dokonana przez skarżącego zabudowa była zgodna z ustaleniami planu. Utrata mocy prawnej planu zagospodarowania przestrzennego, na którą powołuje się skarżący, nie zmienia stanu prawnego popełnionej przez niego samowoli budowlanej. Brak planu oznacza, iż dokonana przez skarżącego budowa nie jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego.
W tych okolicznościach uznać należało, iż decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.)
Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu naruszenia art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. jak również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji wyjaśnił jaki stan faktyczny uznał za udowodniony oraz wskazał jakimi przepisami prawa kierował się wydając zaskarżoną decyzję. Nie został również naruszony przepis art. 139 k.p.a., ponieważ wydana w wyniku odwołania decyzja organu II instancji nie pogorszyła sytuacji prawnej skarżącego. Wskazać również należy, iż z zasady dwuinstancyjności postępowania oraz art. 138 k.p.a. wynika, iż przed organem II instancji następuje ponowne merytoryczne zbadanie sprawy administracyjnej w pełnym jej zakresie, przy czym organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę zmiany stanu faktycznego i prawnego jakie zaszły po wydaniu decyzji organu I instancji. Zarzut naruszenia tej zasady jest zatem nieuprawniony, ponieważ organ II instancji działał w granicach przyznanych mu przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło