IV SA 4596/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-23
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Anna Żak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli dokumentacja dotycząca pozwolenia na budowę nie jest kompletna i nie została poświadczona za zgodność z oryginałem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania. Stwierdził, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy k.p.a., w szczególności art. 7, 77 i 102 k.p.a., ponieważ ustaleń faktycznych dokonywano na podstawie niepoświadczonych kserokopii dokumentów, a postępowanie zostało wznowione w sposób nieprawidłowy. Brak kompletnej i poświadczonej dokumentacji uniemożliwia ustalenie, czy szambo było objęte pozwoleniem na budowę, czy też zostało wybudowane samowolnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania nakazu rozbiórki szamba wybudowanego przez A. W. Skarżący J. G. podnosił, że szambo zostało wybudowane niezgodnie z projektem i przepisami. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzje odmawiające nakazu rozbiórki, opierając się na niekompletnej dokumentacji, w tym niepoświadczonych kserokopiach pozwolenia na budowę i projektu. Postępowanie było wielokrotnie zawieszane i wznawiane w sposób budzący wątpliwości prawne. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienie o wznowieniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. uchyla postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] o wznowieniu postępowania, III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku, Nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.104 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie szamba wybudowanego w [...] przy ul. [...] stanowiącego własność A. W. zrealizowanego zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...] wydanego przez Burmistrza Miasta [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe ponieważ szambo jako urządzenie związane z budynkiem mieszkalnym zrealizowane został zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania działki.
Decyzją z dnia [...] maja 2001 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. G. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i przekazał sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii pozwolenia na budowę nie wynika by obejmowało ono także zbiornik na nieczystości. Także w potwierdzeniu przyjęcia zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania z dnia [...] września 1996 roku nie został wymieniony zbiornik na nieczystości ciekłe. W tej sytuacji zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe i ewentualnie rozważyć zastosowanie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).
Postanowieniem z dnia [...] września 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.97 § 1 pkt.4 i art101 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej zbiornika ściekowego na działce o nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu swojego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wyjaśnił, iż powodem zawieszenia postępowania jest fakt stwierdzenia przez Wojewodę [...] nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta [...]. W tej sytuacji zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie może on rozpatrzeć przedmiotowej sprawy do czasu wydania decyzji przez Burmistrza Miasta [...].
Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wezwał A. W. do wystąpienia w terminie do dnia [...] października 2001 roku do Burmistrza Miasta [...] o rozstrzygniecie sprawy budynku mieszkalnego i urządzeń jemu towarzyszących pod rygorem samodzielnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w wypadku nie wystąpienia z takim wnioskiem.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu skargi J. G. na bezczynność wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] 30 dniowy termin na załatwienie sprawy wybudowania z naruszeniem przepisów Prawa Budowlanego szamba na działce przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zbiornika ściekowego wybudowanego na działce należącej do A. W. przy ul. [...] w [...] zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] września 2001 roku. Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wyszły na jaw nowe okoliczności tj. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2000 roku, Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku, Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...] o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku, nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wydania wobec A. W. zamieszkałej w [...] przy ul. [...] nakazu rozbiórki wybudowanego przez nią zbiornika ściekowego na działce o nr ew. [...] w obrębie [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że podczas kontroli przeprowadzonej na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] położonej w [...] przy ul. [...] stwierdzono wybudowanie przez A. W. zbiornika ściekowego, betonowego, dwukomorowego, zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania tej działki stanowiącym załącznik do decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...] zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego. Podział działki o nr ew. [...] nastąpił w dniu [...] stycznia 1995 roku. Budynek przyjęty został do użytkowania w dniu [...] września 1996 roku czego dowodem jest potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia. Nadto zbiornik zlokalizowany został zgodnie z warunkami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz.62 ze zm.).
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. G. podnosząc zarzut, iż zawarte zostały w niej nieprawdziwe stwierdzenia. Szambo zbudowane przez A. W. jego zdaniem jest zrealizowane niezgodnie z projektem. Odległość szamba od granicy jego działki wynosi tylko 6,5 m podczas gdy zgodnie z projektem powinna wynosić 7,5 m. Podniósł również, że w decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej A. W. brak jest jakiejkolwiek wzmianki o szambie co oznacza, iż popełniła ona samowole budowlaną. W dzienniku budowy brak jest zapisów wskazujących na wybudowanie szamba w [...] roku. Szambo zdaniem skarżącego wybudowane zostało w [...] roku. Nadto stwierdził, iż jest stroną postępowania do całości działki o nr ew. [...].
Decyzją z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2002 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że J. G. będąc przesłuchiwany w charakterze świadka w dniu [...] września 2002 roku zeznał, iż szambo wybudowane zostało jesienią [...] roku. Sporny zbiornik na nieczystości naniesiony jest na planie zagospodarowania działki zaś czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] września 2002 roku wykazały, iż odległość wylotu pokrywy szamba od granicy działki skarżącego wynosi 7,55 m.
W tej sytuacji zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest podstaw do wydawania nakazu rozbiórki przedmiotowego zbiornika na nieczystości.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. G. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2002 roku. Nadto stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 6 kpa, art.7 kpa, art.l26 § 1 i § 2 kpa oraz art. 77 kpa. Podniósł także zarzut, iż organy nadzoru budowlanego są stronnicze i nie biorą pod uwagę przedstawianych przez niego argumentów. W skardze przyznał też, że szambo wybudowane zostało w [...] roku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 kpa oraz art.102 kpa.
Analiza akt sprawy wskazuje, iż w aktach brak jest poświadczonej za zgodność z oryginałem odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta [...] oraz projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją. Ustalenia faktyczne w sprawie zostały poczynione przez organy nadzoru budowlanego na podstawie kserokopii dokumentów. Kserokopia nie poświadczona za zgodność z oryginałem nie jest dokumentem, a co za tym idzie nie może być dowodem w sprawie. Nie sposób ustalić czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz A. W. była decyzją ostateczną. Na kopiach tej decyzji znajdujących się w aktach sprawy brak jest adnotacji o tym, że stała się ona ostateczna. Wraz z poświadczoną za zgodność z oryginałem decyzją o pozwoleniu na budowę dołączyć należy również poświadczony za zgodność z oryginałem projekt budowlany. Dopiero po usunięciu powyższych braków możliwe będzie ustalenie czy wybudowane przez A. W. szambo było objęte pozwoleniem na budowę czy też wybudowane zostało samowolnie. Od rozstrzygnięcia tego zagadnienia zależy dalszy tok postępowania organów nadzoru budowlanego w sprawie.
Zaskarżona decyzja zapadła tez z naruszeniem art.102 kpa. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] września 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.97 § l pkt.4 i art.101 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej zbiornika ściekowego na działce o nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Następnie z niezrozumiałych powodów zamiast podjąć zawieszone postępowanie wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zawieszenia postępowania. Abstrahując od faktu celowości zastosowania tej procedury stwierdzić należy, że jeśli już postępowanie zostało wznowione to niewystarczające jest poprzestanie na samym wznowieniu. Konieczne jest wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie tj. np. wydanie rozstrzygnięcia o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania lub o odmowie uchylenia tego postanowienia. W przeciwnym wypadku mimo wznowienia postępowania nadal w obrocie prawnym obowiązuje pierwotnie wydane rozstrzygnięcie i w efekcie postępowanie w dalszym ciągu jest zawieszone.
Zgodnie z treścią art. 102 kpa w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Niemożna jednak interpretować tego przepisu w ten sposób, iż w czasie zawieszenia postępowania dopuszczalne jest merytorycznie rozstrzygnięcie sprawy.
Zdaniem Sądu wznawianie postępowania w sprawie zawieszenia postępowania było w niniejszej sprawie niedopuszczalne. Utrzymanie w mocy przez Wojewodę [...] decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1993 roku o pozwoleniu na budowę nie pozostawało w żadnym związku z przyczyną zawieszenia postępowania. Sąd opierając się na uprawnieniu wynikającym z art. 135 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił więc postanowienie [...] sierpnia 2002 roku, Nr [...] o wznowieniu postępowania
Postępowanie zawieszono do czasu ponownego rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miasta [...] w sprawie pozwolenia na budowę dla A. W. wobec stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia z dnia [...] sierpnia 1993 roku, Nr [...]. Zawieszenie to zdaniem Sądu było niezasadne, gdyż organy nadzoru budowlanego winny dokonać oceny zgodności wybudowanego szamba z projektem budowlanym będącym załącznikiem do decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1993 roku. Postanowienie to nie zostało jednak zaskarżone i stało się ostateczne. W tej sytuacji zawieszone błędnie postępowanie winno zostać podjęte. Postanowienie o podjęciu postępowania winno być doręczone stronom. Ponieważ postanowienie takie podlega zaskarżeniu merytoryczne rozpoznanie sprawy będzie mogło nastąpić gdy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania stanie się ostateczne.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt. l c, art. 135 i art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło