IV SA 4614/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-29

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Teresa Kobylecka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie stwierdzenia naruszenia dekretu o reformie rolnej, nie dokonując oceny wszystkich zgromadzonych dowodów dotyczących tytułu własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i nieustosunkowanie się do wszystkich zgromadzonych dowodów. Brak oceny istotnych dowodów dotyczących tytułu własności nieruchomości uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. O. o stwierdzenie, że przejęcie na własność Państwa zespołu pałacowo-parkowego w dwóch majątkach nastąpiło z naruszeniem dekretu o reformie rolnej. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie z powodu braku dowodów własności po stronie wnioskodawcy. J. O. wniósł skargę, twierdząc, że decyzje są krzywdzące i niesprawiedliwe, a dokumenty dotyczące własności zostały złożone wcześniej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzające je decyzje Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur Asesor WSA Teresa Kobylecka Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.) Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji [...]Sygn. akt IV SA 4614-4615/03 U Z A S A D N I E N I E Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. O., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. ( znak: [...] ) umarzającą na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż przejęcie na własność Państwa zespołu pałacowo-parkowego w majątku "[...]" gm. P. w powiecie p. nastąpiło z naruszeniem dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. Nr 3, poz. 13 ). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wniosek J. O. o wydanie decyzji, stwierdzającej, iż przejęcie na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo - parkowego w majątku "[...]" gm. P. nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż nie pozostawał w związku funkcjonalnym z resztą majątku "[...]", a więc nie podpadał pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może być załatwiony co do istoty z uwagi na bezprzedmiotowość. Nie stwierdzono bowiem, żadnego tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Dowodów takich jak, wyciągu z księgi wieczystej, aktów notarialnych nabycia nieruchomości, czy też dokumentów odtworzonych sądownie, jak również dokumentów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju wnioskodawca nic przedłożył. Tytułu własności A. i A. O. do zespołu pałacowo-parkowego nie odnaleziono także w Archiwum Państwowym w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P. Również decyzją z dnia [...] października 2003r. ( nr [...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. O. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003r. (znak: [...]) umarzającą na art. 105 § I kpa postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż przejęcie na własność Państwa zespołu pałacowo-parkowego w majątku ..[...]'" gm. G. w powiecie c. nastąpiło z naruszeniem dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wniosek J. O. o wydanie decyzji, stwierdzającej, iż przejęcie na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo - parkowego w majątku "[...]" gm. G. nastąpiło z naruszeniem prawa, jako że nie pozostawał w związku funkcjonalnym z resztą majątku "[...]" i wobec tego nie podpadał pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może być załatwiony co do istoty z uwagi na bezprzedmiotowość. Organ nie stwierdził żadnego tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Dowodów takich jak, wyciągu z księgi wieczystej, aktów notarialnych nabycia nieruchomości, czy też dokumentów odtworzonych sądownie, wnioskodawca nie przedłożył. J. O. przedłożył tylko kserokopię zaświadczenia wystawionego przez Państwie Biuro Notarialne w P., stwierdzające, że dla nieruchomości położonej we wsi S., gm. P., pochodzącej z majątku stanowiącego byłą własność O., prowadzony jest zbiór dokumentów Dh.[...] i ujawnionym w nim właścicielem jest Skarb Państwa". Tytułu własności A. i A. O. do zespołu pałacowo-parkowego nie odnaleziono także w Archiwum Państwowym i w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C. Skargę na powyżej wskazane decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł J. O., uważając je za wysoce krzywdzące i niesprawiedliwe. Podał, że dokumenty odnośnie własności majątków: [...] i [...] załączył w pismach do Delegatury Skarbu Państwa w C. W odpowiedziach na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż nie znalazł podstaw do uchylenia swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 uslawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organu odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzje organu pierwszej instancji umarzające postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2002r. o stwierdzenie, że zespól pałacowo-parkowy położony w majątku "[...]" gm. P., pow. p. oraz zespół pałacowo-parkowy położony w majątku ,.[...]" gm. G., pow. c. nie podpadały pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o reformie rolnej ( Dz. U. Nr 3, poz. 13 ). Badając zgodność tych decyzji pod względem zgodności z prawem uznać należy, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, albowiem sprawy nie zostały wyjaśnione w stopniu umożliwiającym ich rozstrzygnięcie zgodnie z prawem. Zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Wojewody [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Organy orzekające w tychże sprawach nie poczyniły bowiem ustaleń, mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa. która jest jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wynika dla organu administracji publicznej obowiązek, podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Poza tym, stosownie do treści art. 77 § ł organ obowiązany jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. A to oznacza, że organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny ( art. 80 kpa) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej przyczyny nie dał wiary danemu dowodowi a dokonana ocena powinna znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji, jak tego wymaga przepis art. 107§ 3 kpa. Tymczasem, w rozpatrywanych sprawach organy orzekające obu instancji nie ustosunkowały się w ogóle do dowodów znajdujących się w aktach tychże spraw. W sprawie dotyczącej przejęcia majątku ziemskiego "[...]" w powiecie p. nie wzięto pod uwagą zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia 16. 10.1946r. wydanego dla Sądu Grodzkiego Oddział Hipoteczny w P., w którym podano, że nieruchomość ziemska pod nazwą "[...]" położona w powiecie p. była własnością O. oraz nadesłanej z Archiwum Akt Nowych w W. " Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej'*, sporządzonej wg stanu na dzień 1 stycznia 1948r gdzie pod poz.[...] widnieje nazwa nieruchomości "[...]", wpis właściciela- O., podstawa prawna przejęcia - " art. 2 dekretu". Identyczna sytuacja występuje również w sprawie o przejęcie majątku ziemskiego " [...] " w powiecie c. Nie wzięto pod uwagę pisma z dnia 11 października 1946r. Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. do Powiatowego Urzędu Ziemskiego, w którym jako byłego właściciela majątku "[...]" podano spadkobierców S. T. oraz nadesłanej z Archiwum Akt Nowych w W. " Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej", sporządzonej wg stanu na dzień 1 stycznia 1946r., gdzie pod poz. [...] widnieje nazwa nieruchomości "[...]", wpis właściciela- spadkobiercy S. T., podstawa prawna przejęcia -,. art. 6 dekretu", jak też nadesłanego z Archiwum Państwowego W. " Protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej na mocy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej majątku "[...]" z dnia 20 sierpnia 1945r gdzie jako właścicieli podano spadkobierców S. T., jak też nadesłanego z Archiwum Państwowego W. Oddział w M. ,. Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6.09.1944r., gdzie przy nazwie majątku " [...]" w pozycji właściciel - widnieje wpis - spadkobiercy S. T., a jako podstawę przejęcia podano " art. 2 pkt e i art. 6 '' dekretu PKWN z dnia 6.09.1944r. Organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć nie ustosunkowały się do wskazanych powyżej dowodów, a więc nie dokonały ich oceny, a to oznacza, że nie dokonały oceny całego zebranego w obu sprawach materiału dowodowego. Zatem pomięcie oceny części dowodów musi budzić wątpliwości co do trafności podjętych rozstrzygnięć. Dlatego też organy administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązane są zgodnie z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa dokładnie przeanalizować każdy dowód zgromadzony w sprawie. Zważywszy na podane powyżej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) -orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło