IV SA 4622/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-30

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przysługuje jedynie roszczenie o zwrot nieruchomości, może być uznana za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Osoba, której przysługuje jedynie roszczenie o zwrot nieruchomości, nie może być uznana za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do gruntu w chwili prowadzenia postępowania, a nie tym, którym przysługuje jedynie roszczenie o ustanowienie takiego prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca J.C. wniosła skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę. Organ uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ przysługuje jej jedynie roszczenie o zwrot nieruchomości, a nie tytuł prawny do niej. Skarżąca twierdziła, że jest następcą prawnym właścicieli nieruchomości i wydanie pozwolenia na budowę uniemożliwi jej zwrot nieruchomości, co narazi jej interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.C. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10. 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2002 r. wydaną z up. Wojewody [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J.C. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]. 04. 2000 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającej na budowę budynku mieszkalno – biurowo – usługowego na terenie działki nr ew. [...] przy [...] róg ul. M. w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzono postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że odwołująca się J.C. nie jest stroną przedmiotowego postępowania. W ocenie organu toczące się postępowanie administracyjne z tytułu roszczeń skarżącej o zwrot nieruchomości nie jest dowodem do uznania J.C. jako strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego wniosła J.C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i merytorycznego rozpoznania wniesionego przez nią odwołania. Strona skarżąca stwierdziła, iż jest następcą prawnym (spadkobiercą) właścicieli nieruchomości, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Przed organami administracji toczą się postępowania wszczęte z wniosku skarżącej o zwrot nieruchomości. Zdaniem skarżącej pozbawienie jej w niniejszym postępowaniu przymiotu strony i wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwi faktyczny zwrot przedmiotowej nieruchomości, co też spowoduje w konsekwencji " zagrożenie jej interesu prawnego". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., wydana przez organ odwoławczy wobec stwierdzenia, iż wnosząca odwołanie nie jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. ( por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5. 07. 1999 r., OPS 16/98, opubl. ONSA 1999/4/119). Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto żądając czynności organu ze względu na swój interes prawny, domaga się wydania określonego aktu. Istotną cechą "strony" w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest to, że jest ona podmiotem własnych praw (interesów prawnych) lub obowiązków, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, podziela pogląd, że pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19. I. 1995 r. - I SA 1326/93; Glosa 1996 z. 1 str. 7). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniano, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom (użytkownikom) nieruchomości objętej planowaną inwestycją oraz właścicielom (użytkownikom) gruntu sąsiadującego bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71). Na marginesie należy zaznaczyć, że obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego tj. ustawa z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2003 r. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) w art. 28 ust. 2 skonkretyzowała krąg podmiotów mogących być stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w ten sposób, iż stwierdzono, że są to: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Istotnym jest to, że podmioty będące stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wykazać się posiadanym w chwili prowadzonego postępowania prawem do określonego gruntu, a nie roszczeniem o przyznanie tegoż tytułu prawnego. Interesu prawnego nie ma w tym postępowaniu podmiot nieposiadający tytułu prawnego do gruntu, położonego w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Nie ma też interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu nawet ten, komu przysługuje roszczenie o ustanowieniu określonego prawa do gruntu. Roszczenie o ustanowienie określonego prawa nie jest bowiem w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę chronione żadnym przepisem prawa materialnego. To zaś oznacza, że nie zrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W przedmiotowej sprawie skarżąca stwierdziła, iż nie może się wykazać posiadaniem prawa do gruntu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, bowiem swoje zarzuty do decyzji zaskarżonej opiera na tym, iż przysługuje jej roszczenie o zwrot nieruchomości objętej planowaną inwestycją. Powyższe okoliczności, czynią zasadnym pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca nie ma w postępowaniu niniejszym przymiotu strony, o którym stanowi przepis art. 28 k.p.a. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło