IV SA 4625/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Flasińska Sędzia NSA del do WSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.) asesor WSA A. Szymańska Protokolant D. Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. i A. K. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały 2. zasądza od Rady Gminy J. na rzecz K. i A. K. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 26 czerwca 2003 r. uzupełnionym pismem z dnia 6 sierpnia 2003 r. K. i A.K. wnieśli zarzut do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. dot. Wsi C.. W zarzucie zakwestionowano ustalenia projektu dotyczące ich działki poprzez: 1) zajęcie pasa działki o szerokości 2 m na długości 59,32 m ( od strony bocznej działki) i 2) zajęcie pasa działki " w części czołowej" na długości 23,54 m od ul. [...]. Zgłaszający sprzeciw twierdzą, że od tej strony granica działki nie pokrywa się z linią wykonanego ogrodzenia - ogrodzenie jest cofnięte ( wgłąb działki) w związku z ustawieniem słupa energetycznego w odległości 1,10 m od ogrodzenia. Zdaniem zgłaszających sprzeciw przewidziane w projekcie poszerzenie ul. [...] do 12 m nie jest uzasadnione. Uchwałą z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Rada Gminy w J. odrzuciła zgłoszony przez K. i A. K. zarzut. W uzasadnieniu tej uchwały podano, że "za nieuwzględnieniem zarzutu przemawia fakt, iż dotyczy on przeznaczenia istniejącej drogi - ulicy [...]- do szerokości 12 m w liniach rozgraniczających, co pozwoli na prawidłowe jej uzbrojenie i urządzenie. Ulica [...] pełni funkcję ulicy zbiorczej, co poza uzbrojeniem - generuje wzmożony ruch kołowy, który się na niej pojawi po zrealizowaniu ustaleń planów miejscowych". W punkcie 3 uzasadnienia podano ponadto, że " zastrzeżenia zwarte w zarzucie (..) nie mogą stanowić podstawy do uznania, że ustalenia planu naruszają interes prawny lub uprawnienia osoby, występującej z zarzutem, ponieważ zarzut w rozumieniu art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest równoznaczny z naruszeniem przepisu konkretnego prawa. Występujący z zarzutem musi dowieść, że ustalenia planu naruszają jego interes prawny lub uprawnienia i ciąży na nim obowiązek wskazania naruszenia prawa". W dalszej części uzasadnienia przytoczono treść art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 24 ust. 2,3 i 4, art. 25 i art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę na tę uchwałę wnieśli K. i A.K., którzy zarzucają, że ul. [...] jest drogą lokalną, nieutwardzoną, o szerokości ponad 11 m. W ulicy tej jest już wykonany rurociąg i linia energetyczna. Ogrodzenie działki skarżących wykonane zostało w odległości 1 m od granicy działki. Obecnie opracowany projekt zmiany planu nie wyjaśnia, czy ogrodzenie to ma być odsunięte o jeden czy dwa metry od granicy działki. Zarzucają przy tym, że nie jest wyjaśnione, dlaczego poszerzenie ulicy [...] ma się odbyć wyłącznie kosztem ich działki, bez zajmowania działki, znajdującej się po przeciwnej stronie ulicy. Zarzucono także, iż niewyjaśniona została sprawa zmiany przeznaczenia ich działki z budowlanej na rolną. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy J. wniósł o jej oddalenie i podał, że "teren objęty zmianą planu przewidziany jest pod średniointensywną zabudowę jednorodzinną. Ulica [...] pełni rolę wyższej rangi niż ulica dojazdowa, dla której obowiązujące przepisy wymagają zachowania minimalnej szerokości na poziomie 10 m. Projektanci planu uznali, że optymalna szerokość ulicy [...] winna wynosić 12 m, zakładając poszerzenie na obie strony ( 6 m od osi). Rysunek planu pokazuje tylko jedną stronę ulicy, gdyż druga strona położona jest poza zasięgiem opracowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zmianami) nakłada na Radę Gminy obowiązek zawarcia w uchwale o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu - uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zaskarżona uchwała uzasadnienia takiego nie zawiera. Nie stanowi bowiem uzasadnienia odrzucenia zarzutów zgłoszonych przez małżeństwo K. - przytoczenie przepisów powyższej ustawy, bez nawiązania do treści tych zarzutów. Z materiałów sprawy wynika, że interes prawny skarżących został naruszony projektem planu. Przeznaczenie nieruchomości ulega bowiem w części zmianie i to na niekorzyść skarżących ( poszerzenie ulicy [...] i poszerzenie drogi [...]). Skarżącym przysługuje więc prawo do ochrony swojej własności w formie zarzutu i prawo do domagania się, aby ich prawo własności było naruszone tylko w zakresie niezbędnym. Przysługujące gminie z mocy art. 4 ust. 1 powyższej ustawy tzn. władztwo planistyczne nie może być bowiem nadużywane. W sytuacji gdy kwestionowany w zarzucie projekt planu prowadzi do naruszenia prawa własności - uzasadnienie o odrzuceniu zarzutu musi być szczególnie wnikliwe i staranne. Wymagają tego przede wszystkim konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego i ochrony własności. W uzasadnieniu takiej uchwały muszą być wskazane wszystkie przesłanki i okoliczności, które przemawiają za potrzebą ograniczenia prawa własności indywidualnych obywateli na rzecz uwzględnienia interesu publicznego. Zasadniczą rolą każdego uzasadnienia jest bowiem dążenie do przekonania strony, że jej stanowisko w sprawie zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeśli zapadło niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, to przyczyną tego były istotne powody. Tym wymogom nie odpowiada uzasadnienie uchwały zaskarżonej w sprawie niniejszej. Uzasadnienie to nie zawiera nawiązania i ustosunkowania się do stanowiska skarżących wyrażonego w zarzucie, co może oznaczać, że zarzuty te w ogóle nie zostały rozważone i ocenione. Nie wyjaśniono odrzucenia zgłoszonych zarzutów, w tym nie wyjaśniono istotnej dla skarżących kwestii, czy linie rozgraniczające ulicę [...] zostały wytyczone w nawiązaniu do granic działki skarżących czy też do linii istniejącego ogrodzenia ich działki. Skarżący nie otrzymali odpowiedzi na stawiane pytanie - jakiej szerokości pas ziemi z ich nieruchomości zostanie zajęty pod poszerzenie ulicy [...], oraz czy i jak szeroki pas ich nieruchomości zostanie zajęty na poszerzenie ulicy [...]. Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała Rady Gminy J. została podjęta z istotnym naruszeniem art. 24 ust. 3 pow. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący pozbawieni zostali możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony ich interesów, gdyż Rada wykorzystała uprawnienia do odrzucenia zarzutu - w sposób niezgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd , działając na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.