IV SA 4626/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA O.Wierzbicka Sędzia NSA A.Plucińska-Filipowicz (spr.) asesor WSA T.Wykowski Protokolant D.Gorzelak-Maciak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z.B.i A. H. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia mienia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2002r Nr [..] 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżących Z. B. i A. H. po 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA 4625-4626/02 Uzasadnianie Skarżący A.H. i Z. B. wnieśli do Ministra Zdrowia o stwierdzanie nieważności orzeczenia Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 1959 r, w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w K. /[...]/. Minister Zdrowia po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] działając na podstawie art, 138 § 1 ust, i Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o utrzymaniu w mocy kwestionowanej przez skarżących, decyzji, stwierdzając w uzasadnieniu, iż "wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów podważających zasadność wydania wymienionej na wstępie decyzji", zaś "zgromadzona przez Ministerstwo Zdrowia dokumentacja potwierdza zasadność wydania orzeczenia," Strona skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Zdrowia, który działając w trybie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 Kpa: 1/ uchylił w całości swoją poprzednią decyzje z dnia [...] lipca 2002 r., 2/ odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 1959 r., W uzasadnieniu tej decyzji Minister Zdrowia przyznał, iż zaskarżona decyzja z dnia [....] lipca 2002 r. "została wydana w trybie odwoławczym zamiast w trybie art. 156" Kpa, Z tego względu oraz wobec braku wymaganych elementów decyzji stosownie do art. 107 kpa takich jak uzasadnienie faktyczne i prawne Minister Zdrowia uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jednocześnie organ orzekający podając przyjętą interpretacje przepisu art. 17 pkt 2 lit, b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym /Dz., U, Nr 11, poz. 37 ze zm./ stwierdził, że została spełniona przesłanka określona w tym przepisie do przejęcia na rzecz Państwa przedmiotowej nieruchomości. W skardze wniesionej na powyższą decyzje strona skarżąca zarzuciła wadliwość rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej, powołując się na wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyroki NSA z dnia 21.12.1992 r. IV SA 1054/92 ONSA 1/1994, poz. 30 i z dnia i 5.02.1999 r. IV SA 2222/96 niepubl./, W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn od podanych przez stronę skarżącą. Nie jest w sprawie sporne, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało zapoczątkowane wnioskiem strony skarżącej kwestionującym wydana w 1995 roku, ostateczną decyzje w przedmiocie przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa. Taki wniosek mógł prowadzić wyłącznie do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a wiec do wydania przez właściwy organ /Ministra Zdrowia/ decyzji rozstrzygającej sprawę w trybie nieważnościowym. Jak to natomiast przyznaje sam organ orzekający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosek strony został rozpatrzony w trybie odwoławczym, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie jest bowiem dopuszczalne uruchomienie trybu odwoławczego i wydanie orzeczenia w tym trybie w odniesieniu do decyzji ostatecznej. Przepis art. 16 kpa zawierający zasadę trwałości decyzji ostatecznych stanowi, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji aa ostateczne, zaś uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Rażące naruszenie tej zasady powoduje wadliwość decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa określaną jako przesłanka stwierdzenia nieważności. Rozpatrując wniosek strony skarżącej w trybie art. 127 § 3 kpa Minister Zdrowia powinien był nie tylko uchylić zaskarżoną decyzje z dnia [...] lipca 2002 r. /jak to uczynił/, lecz miał przy tym obowiązek wskazać, że sprawa z wniosku strony skarżącej zostanie ponownie rozpatrzona przez ten organ /odpowiednio stosując art. 138 § 2 kpa/, Umożliwiłoby to rozpoznanie tego wniosku z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 kpa. Wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1959 r. powinien bowiem być rozstrzygnięty nie decyzją wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie /decyzją z dnia [...] października 2002 r./, a więc jednoinstancyjnie, lecz dopiero po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania /art. 138 § 2 kpa/, we właściwym trybie /nieważnościowym/, decyzją wydaną w tym właśnie trybie, którą strona mogłaby zaskarżyć stosownie do art. 127 § 3 kpa, wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Tylko takie postępowanie organu gwarantowałoby zachowanie zarówno zasady trwałości decyzji administracyjnych /art. 16 kpa/ oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego /art. 15 kpa/, Naruszenie przez Ministra Zdrowia zasady trwałości decyzji administracyjnych decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego /wobec orzeczenia jednoinstancyjnie w trybie nieważnościowym/ decyzją z dnia [...] października 2002 r. powoduje konieczność stwierdzenia nieważności obu tych decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art, 145 § 1 pkt 2 oraz art, 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz, U, Nr. 153, poz. 1270/, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww ustawy, z zastrzeżeniem § 2 art, 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.