IV SA 4633/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji ustalającej opłatę za pobór wody i wprowadzanie ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dn. [...].08.2003 r. Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...].04.2002 r. (znak [...]) wymierzającej Jednostce Wojskowej nr [...] w W. opłatę za szczególne korzystanie z wód w 2001 r. w wysokości 43.283,52 zł. W uzasadnieniu wskazano, że ustalenie opłat za korzystanie z wód w 2001 r. reguluje ustawa z dn. 24.10.1974 r. Prawo wodne w brzmieniu ustalonym ustawą z dn. 22.12.2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 27.12.1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych (Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm.). W powołanej ustawie funkcjonuje art. 132 a ust. 3, z mocy którego prawidłowo została wymierzona stronie 10 – krotnie podwyższona opłata. Wprawdzie art. 132 a ust. 3 został wykreślony z Prawa wodnego przez art. 45 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085), jednakże zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. w sprawach opłat za szczególne korzystanie z wód, należnych za okres do dnia wejścia w życie art. 272 – 321 Prawo ochrony środowiska (tj. do dnia 01.01.2002 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Takimi przepisami dotychczasowymi jest art. 56 oraz art. 132 a ustawy Prawo wodne w brzmieniu sprzed zmian dokonanych w tej ustawie art. 45 ustawy z dn. 27.07.2001 r. Zatem błędne jest stanowisko Jednostki Wojskowej, iż art. 132 a ust. 3 Prawa wodnego nie miał zastosowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją. Wskutek wniosku złożonego przez skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Środowiska wydał [...].09.2003 r. decyzję, w której utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że pogląd strony, iż art. 132 a ust. 3 Prawa wodnego nie mógł mieć zastosowania przy wymierzaniu opłaty za szczególne korzystanie z wód po 01.10.2001 r. jest błędny. Co prawda przepis ten został wykreślony z dniem 01.10.2001 r. jednakże art. 9 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych, a takimi przepisami jest art. 132 a Prawa wodnego. W konsekwencji, zdaniem organu, brak podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z [...].04.2002 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jednostka Wojskowa nr [...] w W. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Środowiska i uznanie nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...].04.2002 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podniósł, iż decyzja Wojewody [...] wymierza opłatę za cały 2001 r. powołując się na art. 132 a ust. 3 ustawy Prawo wodne, który od 01.10.2001 r. już nie obowiązywał. Owe trzy miesiące luki czasowej sprawiają, że art. 132 a ust. 3 żadną miarą nie może być uznany za "przepis dotychczasowy" w okresie od 01.10.2001 do 31.12.2001 r., o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało przez organ prowadzący postępowanie w trybie nadzoru, czy decyzja wydana przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za szczególne korzystanie z wód w 2001 r. za okres od 01.10.2001 r. do 31.12.2001 r. dotknięta jest wadą nieważności, polegającą na braku podstawy prawnej do jej wydania. Poza sporem bowiem pozostaje okres od 01.01.2001 r. do 30.09.2001 r., kiedy to wymierzono opłatę podwyższoną za odprowadzanie ścieków bez pozwolenia wodnoprawnego. Otóż podstawą materialną wydania decyzji o ustaleniu opłaty był art. 132 a ust. 3 ustawy z dn. 24.10.1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Przy czym art. 132 a ust. 3 cyt. ustawy został skreślony w myśl art. 45 pkt 25 powołanej wyżej ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy z dniem 01.10.2001 r. Zatem w okresie objętym decyzją ustalającą podwyższoną spłatę obowiązywał on częściowo, gdyż przez trzy pierwsze kwartały 2001 roku. Jednocześnie w cyt. ustawie z dn. 27.07.2001 r. został zawarty przepis międzyczasowy, przewidujący stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach opłat za szczególne korzystanie z wód w okresie do 31.12.2001 r. (art. 9 ust. 1). Jak wskazał Minister w obydwu swoich decyzjach takimi przepisami dotychczasowymi jest art. 132 a ustawy Prawo wodne w brzmieniu sprzed zmian dokonanych w tej ustawie przepisami art. 45 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy. W uzasadnieniu natomiast nie przeprowadził logicznego i znajdującego oparcia w przepisach wywodu dlaczego uznał za przepis dotychczasowy - art. 132 a w brzmieniu pierwotnym tj. wraz z jego ustępem trzecim. Kwestia ta jako mająca decydujący walor dla prawidłowości decyzji winna być w sposób dokładny omówiona, a szczegółowa argumentacja prawna winna znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie natomiast jednym zdaniem, iż znajdują zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji, bez bliższego uzasadnienia takiego stanowiska nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, zwłaszcza, iż charakter sprawy wymaga w istocie jedynie rozważań z zakresu obowiązywania przepisów bez konieczności ustaleń faktycznych, które pozostają poza sporem. Z tych powodów Sąd uchylił jedynie decyzję wydaną przez organ na podstawie art. 127 § 3, bowiem do rozważenia podniesionego w niniejszym wyroku uchybienia wystarczające będzie rozpatrzenie sprawy ponownie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie było także możliwe uwzględnienie żądania skargi i stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji Wojewody z [...].04.2002 r., bowiem Sąd jest powołany jedynie do oceny legalności orzeczeń wydanych w toku postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast władny zastępować organów przy wydawaniu przez nich decyzji.