IV SA 4637/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 1994r. znak: [...] Minister Przemysłu i Handlu na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa, po rozpoznaniu wniosku I. L. stwierdził, że Zarządzenie Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] października 1952 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Młyn elektryczny, gospodarczy spadkobierców R. C. , dzierżawca I. M. w W., pow. T. oraz Orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. znak: [...] Minister Gospodarki odmówił W. C. i P. C. (spadkobiercom R. C.) przyznania odszkodowania w trybie art., 160 kpa, w uzasadnieniu podnosząc, iż wnioski o odszkodowanie zostały złożone po upływie 3-letniego terminu określonego w przepisie art. 160 § 6 kpa. W omawianym przypadku decyzja Ministra Przemysłu i Handlu stała się ostateczna z dniem jej wydania tj. [...] września 1994 r., zaś W. C. wniosek złożył 17 sierpnia 1997r. a P. C. w dniu 13 sierpnia 1997r. W związku z powyższym roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu. Wnioskami z dnia 8 września 2000r. W. C. i P. C. zwrócili się do Ministra Gospodarki z żądaniem wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. postępowania "zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994 r. znak: [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania", z uwagi na ujawnienie okoliczności prowadzenia przedmiotowego postępowania bez udziału wszystkich stron bez ich winy. Wnioskodawcy podnieśli, iż decyzja ta nie została im nigdy doręczona, nie byli też informowani o konsekwencjach finansowych wiążących się ze stwierdzeniem w tej decyzji rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu Zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] października 1952 r. i Orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2000 r Minister Gospodarki wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994 r. "w celu rozpatrzenia wniosków", powołując jako podstawę prawną przepisy art. 145 § 1 kpt. 4 w zw. z art. 150 § 1 i art. 149 § 1 kpa, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. odmówił wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 148 § 2 kpa w uzasadnieniu wskazując, że W. C. i P. C. nie brali udziału w postępowaniu, w wyniku którego zapadła decyzja z dnia [...] września 1994r, gdyż nie złożyli w tej sprawie wniosku o jego wszczęcie. Wnioskodawczyni I. L. dokonywała czynności również w imieniu pozostałych uprawnionych podmiotów, a więc także w imieniu P. C. i W. C., którzy mogli wystąpić o wznowienie przedmiotowego postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o tej decyzji. Zdaniem organu powzięli oni tę wiadomość w 1999r., co wynika z pism złożonych przez nich do Ministerstwa w dniach 10 i 12 sierpnia 1999r., zatem termin do złożenia wniosku upłynął we wrześniu 1999 r. zaś wnioski zostały złożone 8 września 2000r. Organ dokonując oceny formalnej ważności wniosków uznał w kontekście art. 148 § 2 kpa, że zostały one złożone po upływie ustawowego terminu, wobec czego nie mogły wywołać oczekiwanych skutków. Wnioskami z dnia 5 grudnia 2000r. W. C. i P. C. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127§ 3 kpa, w których zawarli także wnioski o "przywrócenie terminu do wniesienia złożonego wniosku wznowieniowego". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2001 r. Minister Gospodarki na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994 r. Rozpatrując ponownie sprawę w trybie art. 127 § 3 kpa Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lutego 2001r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 1994 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż we wnioskach o wznowienie postępowania wyraźnie wskazano, że dotyczą one postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. Organ ponownie stwierdził, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Przemysłu i Handlu, ale z wnioskami o wznowienie postępowanie nie wystąpili w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o wydaniu decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2001 r. wniósł W. C. . Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. akt IV SA 844/01 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2001r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2000r. jak również postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2000r. o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ powinien w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Jeżeli stwierdzono, że wnioski o wznowienie postępowania złożono z uchybieniem terminu to bezzasadne było wydawanie postępowania o wznowieniu postępowania, ponieważ zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Po wyroku NSA organ ponownie rozpoznał wnioski W. C. i P. C. z dnia 8 września 2000r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994 r., którą stwierdzono, że Zarządzenie Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] października 1952r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Młyn elektryczny, gospodarczy spadkobierców R. C. , dzierżawca I. M. w W., pow. T. oraz Orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r., wskazując w uzasadnieniu decyzji, że wnioski o wznowienie postępowania zostały złożone po upływie terminu określonego w art. 148 k.p.a. W odniesieniu do tej decyzji W. C. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. nigdy nie została jemu jak też jego bratu doręczona a jedynie telefonicznie uzyskał z Ministerstwa informacje o numerze decyzji i tylko ogólnikowo podano mu treść rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2003r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. W uzasadnieniu tej decyzji organ naczelny podał, że istotnie W. C. i P. C. nie brali udziału w postępowaniu, w wyniku którego zapadła decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. P. C. i W. C. powinni jednak wystąpić o wznowienie przedmiotowego postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o tej decyzji. Twierdzenie W. C., że zapoznał się z omawianą decyzją dopiero 4 grudnia 2000 r. nie jest zdaniem organu wiarygodne, gdyż w swoich pismach z dnia 10 i 12 sierpnia 1999r. zarówno W. C. , jak i P. C. zwrócili się do Ministra Gospodarki o wypłatę im należnej części odszkodowania za przejęte na rzecz Państwa mienie młyńskie, powołując się na w/w decyzję Ministra Przemysłu i Handlu, stanowiącą podstawę do wypłacenia odszkodowania. Fakt więc wydania przedmiotowej decyzji znany był W. C. i P. C. już w sierpniu 1999r., a występując z wnioskiem o wznowienie postępowania 8 września 2000r. nie dotrzymali terminu, określonego w art. 148 kpa. Gdyby termin ten został zachowany, organ byłby zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosków. Organ dokonując jednak oceny formalnej ważności wniosków uznał w kontekście art. 148 § 2 kpa, że zostały one złożone po upływie ustawowego terminu, wobec czego nie mogły wywołać oczekiwanych skutków. Na powyższą decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2003r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. C. . Skarżący podniósł, że decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. nigdy nie została mu doręczona a jedynie telefonicznie uzyskał z Ministerstwa informacje o numerze decyzji i tylko ogólnikowo podano mu treść rozstrzygnięcia. Nigdy natomiast nie został szczegółowo poinformowany o treści decyzji a zatem nie można uznać, że dotarła do niego wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Wskazał, że występując o wypłatę odszkodowania za przejęty młyn nie znał dokładnie treści decyzji z dnia [...] września 1994r. W. C. podał, że bardziej szczegółowe informacje na temat decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r.uzyskał dopiero 4 grudnia 2000 r. w Ministerstwie, a wcześniej nie miał żadnej możliwości uzyskania o nich bliższych informacji. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. W swych wnioskach o wznowienie postępowania z dnia 8 września 2000r. P. C. i W. C. zażądali wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1994r. z uwagi na to, iż bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu wskazując jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W art. 148 § 2 k.p.a. określono natomiast, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, że P. C. i W. C. już w sierpniu 1999r. wiedzieli o wydaniu przez Ministra Przemysłu i Handlu, decyzji z dnia [...] września 1994r., którą stwierdzono, że Zarządzenie Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] października 1952r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Młyn elektryczny, gospodarczy w W., pow. T. oraz Orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa - zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W swych wnioskach o wypłatę odszkodowania w trybie art. 160 k.p.a.: z dnia 10 sierpnia 1999r. W. C. i z dnia 12 sierpnia 1999r. P. C. wskazali, że stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji o przejęciu przez Państwo Młyna gospodarczego w W., nastąpiło decyzją Ministra Przemysłu i Handlu, decyzji z dnia [...] września 1994r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że już w sierpniu 1999r. W. C. i P. C. wiedzieli o wydaniu przez Ministra Przemysłu i Handlu, decyzji z dnia [...] września 1994r. a także znali treść tego rozstrzygnięcia. Fakt, iż ww. decyzja z dnia [...] września 1994r. nie została im doręczona przez organ, który ją wydał nie może mieć znaczenia dla upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W art. 148 § 2 k.p.a. mowa jest o powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji, a nie o doręczeniu tej decyzji. W świetle art. 148 § 2 k.p.a. istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Ponieważ w niniejszej sprawie bezsporne jest, że W. C. i P. C. już w sierpniu 1999r. wiedzieli o wydaniu przez Ministra Przemysłu i Handlu, decyzji z dnia [...] września 1994r. a także znali treść tego rozstrzygnięcia to zasadnie Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że wnioski o wznowienie postępowania z dnia 8 września 2000r. złożone zostały z uchybieniem terminu ustawowego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.