IV SA 4639/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-26
Skład orzekający: Z. Niewiadomski, B. Gorczycka-Muszyńska, A. Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny byłych właścicieli gospodarstwa rolnego, który na mocy postanowienia sądu wstąpił w ich prawa i obowiązki, posiada legitymację czynną do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej przejęcia tego gospodarstwa za rentę?Ratio decidendi
Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, ale również każdy, czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. Skoro następca prawny byłych właścicieli wstąpił w ich prawa i obowiązki, a każdemu z byłych właścicieli przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ich majątku, to legitymacja czynna w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje również jego następcy prawnemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę. Organ odwoławczy uznał, że M.G., mimo że jest spadkobierczynią po byłych właścicielach, nie ma legitymacji do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa, ponieważ nie była współwłaścicielką ani stroną pierwotnego postępowania. Skarżąca podniosła, że jako następca prawny poprzednich właścicieli ma legitymację czynną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M.G. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Z. Niewiadomski Sędzia NSA del. do WSA B. Gorczycka- Muszyńska Asesor WSA A. Szymańska Protokolant H. Bordiuk po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na świadczenia rentowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M.G. kwotę 300 zł (trzysta zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił zaskarżoną przez M.G. decyzję Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2001 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez zastępcę Naczelnika Miasta i Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1977 r. o przejęciu z urzędu na rzecz Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego we wsi K. stanowiącego byłą własność A., W. i W.G.. Jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie organu stopnia wojewódzkiego.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że skarżąca M.G. była właścicielką omawianego gospodarstwa ( akt własności ziemi wydany został dla A., W .i W. G.).
M.G. nie była współwłaścicielką tego gospodarstwa i nie była stroną w postępowaniu o jego przejęcie za rentę, a tym samym - nie jest stroną w sprawie " o jego zwrot lub odszkodowanie za nie".
Organ odwoławczy wyraża przy tym pogląd, że " następstwo prawne po osobach wymienionych w dacie własności ziemi nie oznacza, że skarżąca jest stroną w postępowaniu w trybie nadzoru dotyczącego przejścia gospodarstwa rolnego od jej rodzeństwa ( poprzedników prawnych) za rentę, która zgodnie z ustawą z dnia 29 maja 1974 r. przysługiwała osobom, od których je przejęto". Skargę na tę decyzję wniosła do sądu administracyjnego M.G.. W skardze zaznaczono, że błędne jest stwierdzenie organu administracji, że M.G., spadkobierczyni po rodzeństwie ( A., W. i W.G., byłych właścicielach omawianego gospodarstwa) nie ma legitymacji do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej jej poprzedników prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Skarga jest zasadna.
Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko stroną postępowania zwykłego zaskarżonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego ( lub obowiązku) dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1997 r. Sygn. akt [...] skarżąca jako następca prawny byłych właścicieli wstąpiła w ich prawa i obowiązki. Skoro zatem każdemu z byłych właścicieli przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących ich majątku, a tym samym każdy z nich byłby legitymowany do wstąpienia o stwierdzenie nieważności tej decyzji, to tym samym legitymacja czynna w tej sprawie przysługuje ich następcy prawnemu, tj. skarżącej.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło