IV SA 4639/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-26

Skład orzekający: Z. Niewiadomski, B. Gorczycka-Muszyńska, A. Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny byłych właścicieli gospodarstwa rolnego, który na mocy postanowienia sądu wstąpił w ich prawa i obowiązki, posiada legitymację czynną do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej przejęcia tego gospodarstwa za rentę?
Ratio decidendi
Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, ale również każdy, czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. Skoro następca prawny byłych właścicieli wstąpił w ich prawa i obowiązki, a każdemu z byłych właścicieli przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ich majątku, to legitymacja czynna w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje również jego następcy prawnemu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę. Organ odwoławczy uznał, że M.G., mimo że jest spadkobierczynią po byłych właścicielach, nie ma legitymacji do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa, ponieważ nie była współwłaścicielką ani stroną pierwotnego postępowania. Skarżąca podniosła, że jako następca prawny poprzednich właścicieli ma legitymację czynną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M.G. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Z. Niewiadomski Sędzia NSA del. do WSA B. Gorczycka- Muszyńska Asesor WSA A. Szymańska Protokolant H. Bordiuk po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na świadczenia rentowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M.G. kwotę 300 zł (trzysta zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił zaskarżoną przez M.G. decyzję Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2001 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez zastępcę Naczelnika Miasta i Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1977 r. o przejęciu z urzędu na rzecz Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego we wsi K. stanowiącego byłą własność A., W. i W.G.. Jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie organu stopnia wojewódzkiego. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że skarżąca M.G. była właścicielką omawianego gospodarstwa ( akt własności ziemi wydany został dla A., W .i W. G.). M.G. nie była współwłaścicielką tego gospodarstwa i nie była stroną w postępowaniu o jego przejęcie za rentę, a tym samym - nie jest stroną w sprawie " o jego zwrot lub odszkodowanie za nie". Organ odwoławczy wyraża przy tym pogląd, że " następstwo prawne po osobach wymienionych w dacie własności ziemi nie oznacza, że skarżąca jest stroną w postępowaniu w trybie nadzoru dotyczącego przejścia gospodarstwa rolnego od jej rodzeństwa ( poprzedników prawnych) za rentę, która zgodnie z ustawą z dnia 29 maja 1974 r. przysługiwała osobom, od których je przejęto". Skargę na tę decyzję wniosła do sądu administracyjnego M.G.. W skardze zaznaczono, że błędne jest stwierdzenie organu administracji, że M.G., spadkobierczyni po rodzeństwie ( A., W. i W.G., byłych właścicielach omawianego gospodarstwa) nie ma legitymacji do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej jej poprzedników prawnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Skarga jest zasadna. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko stroną postępowania zwykłego zaskarżonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego ( lub obowiązku) dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1997 r. Sygn. akt [...] skarżąca jako następca prawny byłych właścicieli wstąpiła w ich prawa i obowiązki. Skoro zatem każdemu z byłych właścicieli przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących ich majątku, a tym samym każdy z nich byłby legitymowany do wstąpienia o stwierdzenie nieważności tej decyzji, to tym samym legitymacja czynna w tej sprawie przysługuje ich następcy prawnemu, tj. skarżącej. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło