IV SA 4644/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek (spr.), WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi małoletniego A.Z. reprezentowanego przez ojca J.Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Zarządu Dróg i Komunikacji, na budowę – "Estakady nad ul. S. i terenami [...] w ciągu [...]". Wniosek o wznowienie postępowania, w sprawie powyższej decyzji Wojewody [...], wniósł pismem datowanym na dzień 17.09.2000 r. – J. Z., uznając iż lokalizacja obwodnicy w miejscu jego zamieszkania powoduje hałas i zanieczyszczenia powietrza – ma wiec on interes do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, w którym bez własnej winy nie brał udziału. Organ administracyjny, pismem z dnia 02.10.2000 r., zobowiązał wnioskodawcę do przedstawienia dowodu następstwa prawnego po właścicielach działki nr [...] przy ul. K. [...] – H.F. i S.F. W odpowiedzi na to pismo wnioskodawca podał, że jest prawnym reprezentantem głównego spadkobiercy syna A. Z., dziedziczącego wszystko po jego teściowej. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2000 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r. Na skutek odwołania wniesionego przez J.Z., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Organ administracyjny podniósł, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r. została doręczona stronom w dniu 5 września 2000 r. W zastępstwie H. i S. F. pokwitował ją wnioskodawca J.Z. Wobec tego do dnia 19 września 2000 r. strona mogła wnieść odwołanie, gdyż do tego dnia decyzja nie była ostateczna. Zatem wniosek J.Z. z dnia [...] września 2000 r., w czasie gdy decyzja nie była ostateczna jest sprzeczny z przepisem art. 145 § 1 kpa. Postanowienie sądu cywilnego dotyczące stwierdzenia praw do spadku po H.F. stało się wykonalne 21 listopada 2000 r. Dopiero od tego momentu wnioskodawca J.Z. mógł być traktowany jako strona postępowania w imieniu małoletniego A. Z. Wniosek J. Z. nie mógł zatem być traktowany jako odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania J. Z., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu organu I instancji. Skargę na tę decyzję złożył J. Z., uznając, iż służył mu przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, bez względu na udowodnienie prawa własności do nieruchomości sąsiadującej ze szkodliwą inwestycją. Powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt IV SA 13/95. Skarżący mieszka wraz z synem na parterze budynku oddalonego o 19-20m od estakady. Ponadto przedstawił skarżący przebieg całego postępowania dotyczącego budowy estakady nad ul. S. oraz przedłużenia tej drogi objętej inną decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie są decyzje wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. – w przedmiocie pozwolenia na budowę "Estakady nad ul. S. i terenami [...] w ciągu Obwodnicy [...]". Organy administracyjne obu instancji w uzasadnieniach decyzji uznały, iż wnioskodawca J.Z. jako przedstawiciel ustawowy małoletniego A.z. nie miał uprawnień strony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Powołana została argumentacja, iż postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu praw do spadku po H.F., właścicielce działki nr [...], stało się wymagalne dopiero w dniu [...] listopada 2000 r. Wniosek zaś o wznowienie postępowania datowany jest na dzień 17 września 2000 r. Wyjaśnić należy, że stosownie do przepisów art. 924 kc i art. 925 kc spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Spadek zaś otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie z dyspozycją art. 1027 kc jedynym dowodem, którym spadkobierca może legitymować się względem osób trzecich, które nie roszczą sobie prawa do spadku z tytułu dziedziczenia – jest postanowienie stwierdzające nabycie spadku. Organy administracyjne, rozpatrujące wniosek J.Z., winny więc wezwać wnioskodawcę do przedstawienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po H.F. Wnioskodawca bowiem w swoich wystąpieniach podawał, iż jego syn jest następcą prawnym uczestniczki postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Gdy zaś osoba zgłaszająca wniosek o wznowienie postępowania nie legitymowała się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, a ustalenia wskazały iż poczyniła w tej sprawie określone czynności, postępowanie administracyjne "wznowieniowe" powinno ulec zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim bez wątpienia jest ustalenie kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie. W tej sytuacji odmowa wznowienia postępowania była bezzasadna, bo jak następnie w toku postępowania wykazał J.Z. postanowieniem sądu cywilnego z dnia [...].10.2000 r. – jego małoletni syn z dniem [...].06.2000 r. uzyskał następstwo prawne po zmarłej H.F. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje pogląd, iż gdy wniosek o wznowienie postępowania oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zawiera stwierdzenie wywodzące, że składający podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu i został w nim pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie organ administracji może przeprowadzić dopiero ocenę merytoryczna materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnioskującego, czy przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Organy administracyjne z naruszeniem art. 149 § 3 kpa orzekły o odmowie wznowienia postępowania dokonując we wstępnej fazie postępowania oceny, iż skarżącemu nie służył przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji wyroku.