IV SA 4645/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.J., K.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] w oparciu o art.51 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane nakazał D.J. rozbiórkę samowolnie wybudowanego szamba na działce nr [...] położonej w O. w terminie do 20 maja 2002r. wskazując, że w wyniku kontroli dokonanej w dniu 11 stycznia 2002r. stwierdzono, że inwestor wybudował przedmiotowe szambo bez pozwolenia na budowę. Szambo zostało usytuowane w odległości 2,50 m. od otworu okiennego budynku mieszkalnego oraz nie zachowano odległości od drogi, co jest niezgodne z par.36 ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki , który stanowi, że odległości, o których mowa w ust. 1, na nie skanalizowanych terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej powinny wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m. Roboty budowlane przy budowie szamba można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor takiej decyzji nie posiadał. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł D.J. zarzucając, iż sporny zbiornik na nieczystości został wybudowany "na długo przed wprowadzeniem" w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. W 1990r. został dokonany sądowy podział zabudowanej domem mieszkalnym nieruchomości, w tym działki nr.] na której znajdowało się przedmiotowe szambo. Decyzją z dnia [...] października 2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż prawidłowo uznano przedmiotowe szambo za urządzenie związane z obiektem budowlanym i podjęto postępowanie w oparciu o art.51 Prawa budowlanego z 1994r. Przed wydaniem decyzji na podstawie tego przepisu organ ustala czy wykonane roboty można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli organ stwierdzi taką możliwość wówczas w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt. cyt. ustawy określa czynności, które inwestor powinien wykonać w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli brak jest takiej możliwości organ wydaje decyzję na podst. art. 51 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że spornego obiektu nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem ze względu na to, że jego usytuowanie jak podał to organ I instancji narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę art.51 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane. Z tym iż przepis ten nie daje podstawy do określenia terminu jako elementu orzeczenia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli D.J. i K. J. D.J. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i podniósł, iż w wyniku sądowego zniesienia współwłasności w 1997r., on oraz jego siostra K.J. otrzymali na własność lokale mieszkalne w budynku znajdującym się na działce nr [...] wraz z udziałem we współwłasności w tej działce/. Przedmiotowe szambo wybudowane zostało na tej nieruchomości przed 1993r. w odpowiedniej odległości od sąsiednich nieruchomości. Dopiero w 1996r. została wydzielona droga do nieruchomości jego brata i usytuowanie szamba obecnie nie odpowiada przepisom budowlanym. W późniejszym czasie dokonał modernizacji szamba uszczelniając dno i wymieniając drewniane włazy. K.J. w swej skardze do Sądu domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i wskazała, że szambo zostało wybudowane przed 1993r., a jej brat - D.J. później, wykonał do niego nowe włazy i wzmocnił dno zbiornika. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o rozbiórce zapadłaby nawet w sytuacji, gdyby wykazano, że zbiornik został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r. Zastosowanie miałyby wtedy przepisy Prawa budowlanego z 1974r., jednak legalizacja tego zbiornika nie byłaby możliwa. Przepis par.23 ust.4 obowiązującego wówczas rozporządzeniem z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki / Dz.U.nr 17,poz.62 ze zm./ również dopuszczał usytuowanie zbiorników na nieczystości ciekłe w odległości co najmniej 5 od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich. Z tych względów niemożliwym jest doprowadzenie tego zbiornika do stanu zgodnego z prawem zarówno w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., jak i z 1994r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania t.j. art.7, art.77 par.1 i art.107 par.3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego wykonania robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę , podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, jest ustalenie daty popełnienia samowoli budowlanej. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, wbrew twierdzeniu reprezentowanemu w odpowiedzi na skargę, niezbędne jest bowiem ustalenie czy w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Każda z tych ustaw zawiera bowiem właściwe jej prawne rozwiązanie sytuacji samowoli budowlanej, a przede wszystkim zawiera stosowne regulacje dotyczące uprawnień i obowiązków stron. Zatem nie jest obojętne dla stron, a przede wszystkim dla zasady prawdy obiektywnej będącej naczelną zasadą postępowania/ art.7 k.p.a./ wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. W niniejszej sprawie brak jest ustaleń dotyczących okoliczności, decydujących o tym jakie przepisy prawa winny mieć zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy. Podstawą wydania rozstrzygnięcia przez organu I instancji było ustalenie w toku oględzin, iż skarżący wybudował szambo w odległości 2,50m od otworów okiennych i złożone w toku tej czynności oświadczenie K.J. będącego w sporze ze skarżącym, że zostało ono wybudowane w 1997r. Jednocześnie jednak skarżący podał, iż przedmiotowe szambo zostało wybudowane razem z istniejącym na działce budynkiem mieszkalnym. Organ I instancji pomimo zaistniałych wątpliwości, co do daty wybudowania spornego zbiornika nie przeprowadził w tym kierunku żadnego postępowania dowodowego i przyjął nie mając ku temu wystarczających dowodów, iż został on zrealizowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994r. Z kolei organ odwoławczy mimo tego, iż w odwołaniu skarżący podnosił, że przedmiotowe szambo istniało już w 1990r., okoliczności tej nie wyjaśnił ani się do niej w ogóle nie odniósł utrzymując w mocy / poza terminem rozbiórki/ decyzję organu I instancji. Organy administracji winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające , aby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić datę wybudowania przedmiotowego obiektu i ustalić jakie przepisy prawa budowlanego będą miały w sprawie zastosowanie. Wobec niewyjaśnienia i nierozważenia wyżej wskazanych okoliczności, które miały wpływ na wynik sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 par.1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji jako wydanych z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 ust. 3 kpa. Na podstawie art.152 cyt. ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.