IV SA 4666/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-21

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej, jeśli zarzucane wady powstały po jej wydaniu lub dotyczą kwestii, które mogły być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ocena legalności decyzji w trybie stwierdzenia nieważności powinna odnosić się do stanu faktycznego i prawnego z chwili jej wydania. Zmiany w sposobie użytkowania obiektu czy przepisach prawa, które nastąpiły po wydaniu decyzji, nie mogą stanowić podstawy do jej unieważnienia. Kwestie pominięcia strony w postępowaniu mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Ponadto, organ jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, który wcześniej badał daną decyzję.
Stan faktyczny
H i J R wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1992 r., która nakazywała likwidację kanału rewizyjnego w garażu, rozbiórkę części garażu oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie jest dotknięta wadami powodującymi jej nieważność. Skarżący podnosili, że sposób użytkowania budynku został zmieniony na gospodarczy, a także że H R została pominięta w postępowaniu. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H i J R na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2003 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności skargę oddala. 7/IV SA 4666/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) sierpnia 2003r. znak: (...), po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek H i J R postępowania - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 1992r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w prowadzonym postępowaniu nieważnościowym utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) czerwca 1992r., nakazująca zlikwidowanie kanału rewizyjnego znajdującego się w garażu rozebranie-wyburzenie części garażu licząc od strony budynku mieszkalnego na długości (...) oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku garażu wybudowanego na działce przy ul. (...) w (...). W ocenie organu decyzja ta nie jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie narusza przepisów o właściwości, a także nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a ponadto nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Organ podniósł także, iż przedmiotowa decyzja była kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt IV SA 1684/00, a w jej wyniku oddalono skargę, co winno dać podstawę do uznania, iż kontrolowany akt jest zgodny z prawem. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili H i J R wskazując, iż decyzja Wojewody (...) z dnia 19 sierpnia 1992r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem dokonano zmiany sposobu użytkowania garażu z kanałem rewizyjnym na budynek gospodarczy. Nie istnieje więc w ocenie odwołujących się przedmiot sprawy. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych wystarczyłoby zgłoszenie budynku gospodarczego do użytkowania bez konieczności rozbiórki jego części. Ponadto odwołanie podnosi, iż decyzja skierowana została jedynie do J R z pominięciem H R będącej współwłaścicielką działki i inwestorką, co stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) października 2003r., znak (...), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa – Utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 21 sierpnia 2003r. Organ odwoławczy podtrzymał w całości swoją wcześniejszą argumentację, jednocześnie wyjaśniając, iż fakt nie brania udziału w postępowaniu przez stronę stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Skargę na powyższą decyzję wnieśli H i J R powielając w niej argumenty zawarte w odwołaniu, podkreślając, iż wobec zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z garażem na budynek gospodarczy, nie istnieje obecnie przedmiot sprawy. W odpowiedzi na skargę oran wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja wydana w trybie nadzorczym którego celem jest sprawdzenie czy decyzja administracyjna jest dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad opisanych w art. 156 § 1 kpa. Wbrew twierdzeniom skargi punktem odniesienia dla oceny legalności w trybie art. 156 – 158 kpa, jest stan rzeczy i stan prawny z chwili jej wydania. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie skarżących o kwalifikowanej wadliwości decyzji Wojewody (...) z (...) sierpnia 1992r., z tego powodu, że po jej wydaniu skarżący zmienili sposób użytkowania budynku objętego treścią decyzji z garażu z kanałem rewizyjnym na budynek gospodarczy w którym kanał użytkowany jest jako rodzaj magazynu. Bez znaczenia dla oceny kontrolowanej decyzji jest zmiana przepisów prawa budowlanego oraz rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków i ich usytuowania, które weszły w życie po dacie wydania badanej decyzji. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do destabilizacji trwałości decyzji administracyjnej i otwierało możliwości eliminacji z obrotu prawnego omalże każdej ostatecznej decyzji (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 1992r, III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101). Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § kpa. Analiza przeprowadzona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dał odpowiedź negatywną, którą to ocenę Sąd podziela. Żadna z przesłanek wymienionych w wybranym art. 156 § 1 kpa nie została spełniona w sprawie niniejszej. Podnoszona w odwołaniu oraz w skardze okoliczność, iż H R –współwłaścicielka działki i współinwestorka została pominięta w postępowaniu prze Wojewodę (...) może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, pozostając jednak bez znaczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można powoływać się na wznowienie postępowania. Nie jest dopuszczalne, że którekolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłoby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa), nie może być uznane przez organ za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym wypadku doszłoby do obejścia określonego w art. 148 kpa terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania ( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ISA 343/01 z dnia 14 sierpnia 2001r., wyrok z 27 sierpnia 1999r. IVSA 1331/97). Zasadnie organ także podniósł, iż decyzja Wojewody (...) z (...)sierpnia 1992r. poddana była kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego , który w wyroku z dnia 7 maja 1993r. w sprawie IV SA 1420/99 stwierdził, iż decyzja ta prawa nie narusza i skargę oddalił. Odmienna ocena organu, która prowadziłaby do wniosku, iż decyzja ta jest dotknięta wadą i to rażącego naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), naruszałaby treść art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74 poz. 368 z późn. zm.) i aktualnie obowiązującego art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na niezgodność z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go ocenę prawną wyrażoną w wyroku Sądu. Ewentualnią próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez Sąd jest w istocie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu. Z tych wszystkich względów skargę jako niezasadną należało oddalić w oparciu o art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło