IV SA 4671/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej M.N. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2001 r. ([...]), na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał A.J. i M.N. rozbiórkę budowli murowanej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], położonej w Ż., wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, stwierdzona w trakcie oględzin samowola budowlana stanowi fundamenty ze ścianami przyziemia do wysokości 2,5m, wykonane do stanu zerowego – rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...].10.2001 r. W dniu 14.03.2002 r. M.N. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, gdyż zdaniem wnioskodawcy, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 23.05.2002 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, na wniosek M.N., w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] września 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. ([...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2001 r., gdyż żądanie to jest bezpodstawne. Ponadto w uzasadnieniu decyzji ustalono, że przedmiotowa budowla w stanie nieukończonym, została wzniesiona w 1994 r. Zastosowanie ma tu art. 48 Prawa budowlanego zgodnie z zasadą przyjętą w art. 103 ust. 2 tej ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.N. zarzucając, że podczas oględzin szczegółowo nie opisano stanu zaawansowania robót budowlanych i nie "oplombowano" obiektu "przed dalszą budową". Ponadto podnosi to, że postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. nakazano inwestorom opracowanie ekspertyzy technicznej stanu istniejącego budynku mieszkalnego, co zostało wykonane. Z przedstawionej ekspertyzy wynika, że stan techniczny badanego budynku jest dobry i pozwala na dalsze bezpieczne jego użytkowanie, jak również lokalizacja nie narusza ustaleń planu przestrzennego zagospodarowania gminy [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił A.J. i M.N. możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Jak z powyższego wynika, istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej budowli. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzja z dnia [...] października 2002 r. ([...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy nie znalazł merytorycznych podstaw do dokonania innej oceny materiału, niż dokonana przez organ pierwszej instancji. Zaś obowiązujące przepisy, nie przewidują możliwości zalegalizowania samowolnie budowlanego obiektu. M.N. na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc miedzy innymi to, że nakazując rozbiórkę budowli nie wzięto pod uwagę innych okoliczności sprawy, które miały miejsce. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona, chociaż z przyczyn wprost nie wskazanych w skardze. Jednak Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), dalej zwanej Prawem o postępowaniu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bezspornym jest, że budowla, której nakazano rozbiórkę decyzją z dnia [...] września 2001 r., została wzniesiona przed dniem 01.01.1995 r., jak wynika z ustaleń organów – w 1994 r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w tym przypadku, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., ponieważ budowa nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i przed tym dniem nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., łącznie z art. 48 tej ustawy. Skoro nie ulega wątpliwości, że budowa miała miejsce w 1994 r., to przed orzeczeniem nakazu rozbiórki, należało z urzędu wziąć pod uwagę przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, który nie pozwalał na nakazanie rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1996 r. OPS 396, ONSA 1997 z. 1 poz. 2). Powyższej możliwości w ogóle nie wziął pod uwagę organ orzekający rozbiórkę, chociaż w dacie wydania tej decyzji ([...].09.2001 r.) minęło już 5 lat. Zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego, bez rozważenia, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 49 ust. 1 tej ustawy, może stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie nieważnościowe na wniosek strony, powinny z urzędu brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy (nawet nie podniesione przez wnioskodawcę), jeżeli mogą one odpowiadać przesłankom wymienionym w art. 156 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie powyższego obowiązku nie dopełniły organy chociaż, jak wynika z odwołania, rozpoczęły pewne działania zmierzające w kierunku legalizacji samowoli budowlanej. Z żadnego jednak dokumentu zwartego w przedstawionych aktach sprawy nie wynika, że wykluczono możliwość zastosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Mało tego, w zaskarżonej decyzji wyraźnie podkreślono, że obowiązujące przepisy budowlane, nie przewidują możliwości zalegalizowania samowolnie budowlanego obiektu, co w tym wypadku nie polega na prawdzie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaś poprzedzająca ją decyzja z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy wcześniej powołanej - Prawo o postępowaniu orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.