IV SA 4682/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak, Grzegorz Czerwiński (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2005 r. sprawy ze skargi B.U. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B.U. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, oraz 300 zł (trzysta złotych) na rzecz pełnomocnika z urzędu. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał B.U. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego znajdującego się przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania B.U. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 roku. Wyrokiem z dnia 07 października 2002 roku, sygn. akt IV SA 1562/02 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę B.U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na B.U. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5 000 zł za niedopełnienie obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła B.U. podnosząc zarzut, iż obowiązek egzekwowany wygasł, gdyż wszczęła ona postępowanie o rozbiórkę obiektu budowlanego, a rozbiórka jest czynnością dalej idącą niż remont. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w celu wyegzekwowania od niej remontu budynku nie tylko narusza prawo ale jest również sprzeczne z interesem społecznym. Prowadzenie remontu obiektu przeznaczonego do rozbiórki jest bowiem marnotrawieniem ludzkiego wysiłku. Nadto B.U. stwierdziła, że zastosowana w stosunku do niej grzywna w celu przymuszenia jest niewspółmierna do jej możliwości finansowych. Jej wysokość wielokrotnie przekracza środki finansowe jakie ma ona do dyspozycji. Nadto stwierdziła, że do czasu wyeksmitowania lokatorów rozpoczęcie prac jest praktycznie niemożliwe. Jednocześnie B.U. złożyła wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wszczęciem postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku. Pismem z dnia 08 sierpnia 2003 roku B.U. zgłosiła zarzuty do postępowania egzekucyjnego wnosząc o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 roku. W uzasadnieniu swojego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na etapie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie bada zasadności nałożonego na osobę zobowiązaną obowiązku jak również nie jest zobowiązany do uzasadniania faktu podejmowania środków egzekucyjnych. Nie są również powodem uchylenia postanowienia przytaczane przez skarżącą okoliczności natury ekonomicznej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła B.U. podnosząc zarzut, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie, gdyż najpierw winny być rozpoznane zgłoszone przez nią zarzuty do postępowania egzekucyjnego, wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nadto podniosła, iż organy egzekucyjne ustalając wysokość grzywny nie zbadały jej sytuacji materialnej. Tymczasem jest ona osobą bezrobotną, należący do niej budynek jest w złym stanie technicznym, najemcy zaprzestali opłacania czynszu i odszkodowań za bezumowne korzystanie z lokali w związku z czym jej zadłużenie wzrasta. W tych okolicznościach nałożona grzywna jest niewspółmiernie uciążliwa w stosunku do jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze uznać należy za zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. art.l21§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.77§l kpa w zw. z art. 144 kpa i art. 140 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie na skarżącą nałożono grzywnę w maksymalnej wysokości jaka przewidziana została w art.l21§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz.151 ze zm.). Zarówno w uzasadnieniu orzeczenia organu I instancji jak i organu II instancji brak jest wyjaśnienia czym kierowały się te organy uznając za konieczne wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości 5000 zł. Wysokość grzywny nie może być oderwana od realiów konkretnej sprawy. Wymierzając grzywnę organ egzekucyjny winien mieć na uwadze nie tylko sam fakt niewykonania obowiązku ale również sytuację majątkową zobowiązanego. Nakładając grzywnę organ egzekucyjny winien miarkować jej wysokość. Przytaczane przez skarżącą okoliczności ekonomiczne nie mogą być podstawą umorzenia postępowania. Nie można jednak przyjąć, iż okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku, sygn. akt SA/Sz 2831/02 (Pr. Pracy 2004/3/39) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "z ogólnej zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, sformułowanej w art. 7 § 2 powyższej ustawy, wynika, że w sytuacji, gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia powinnością organu jest odpowiednie jej wyważenie, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy". Brak wskazania powodów dla których skarżącej wymierzono grzywnę w maksymalnej wysokości i nie odniesienie się do argumentów skarżącej, iż w jej sytuacji majątkowej wymierzenie grzywny w tej wysokości było nadmiernie uciążliwe stanowi naruszenie art.l21§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.77§l kpa w zw. z art. 144 kpa i art. 140 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie mogą natomiast stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji pozostałe podniesione przez skarżącą zarzuty. Wniesienie przez skarżącą zarzutów w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego oraz złożenie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosku o umorzenie postępowania nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Zarówno zgłoszone przez skarżącą zarzuty oraz wnioski podlegają odrębnemu rozpoznaniu od zapadłych w wyniku ich rozpoznania rozstrzygnięć przysługują odrębne środki odwoławcze. Na datę rozpoznawania sprawy przez Sąd tytuł wykonawczy będący podstawą zastosowania środka egzekucyjnego nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki budynku, którego dotyczy obowiązek remontu nie może być podstawą odstąpienia przez organy egzekucyjne od prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Może to być ewentualnie podstawą do wstrzymania wykonania postępowania egzekucyjnego w trybie art.23§6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie następuje jednak w odrębnym postępowaniu. Na obecnym etapie postępowania skarżąca nie posiada ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę należącego do niej budynku. Przywoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 387/04 uchylał jedynie decyzję Wojewody [...] dotyczącą rozbiórki budynku należącego do skarżącej co skutkuje tym, że Wojewoda [...] winien ten wniosek ponownie rozpoznać. Również stwierdzenie, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym nie może stanowić podstawy do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie powoduje to bowiem wyeliminowania z obiegu prawnego tytułu wykonawczego. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt. c, art. 135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.