IV SA 4688/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA AgnieszkaWilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Dotota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółki z o.o. "M." w S. na decyzję Głównego Inspektora Kolejnictwa z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę bocznicy kolejowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz spółki "M." w S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Okręgowy Inspektor Kolejnictwa w P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie bocznicy kolejowej położonej przy ul. [...] w S., odgałęziającej się od stacji S. na rzecz wnioskodawcy – "T." Spółki joint venture, mającej siedzibę przy ul. [...] w S. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła spółka "M." podając jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Główny Inspektor Kolejnictwa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Inspektora Kolejnictwa w P. z dnia [...] maja 2001 r. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 80 ust. 3, art. 89 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 1 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania okręgowych inspektorów kolejnictwa jako organów administracji – budowlanej i nadzoru budowlanego okręgowi inspektorzy kolejnictwa są organami administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego pierwszej instancji w dziedzinie transportu kolejowego w sprawach obiektów i robót budowlanych usytuowanych na obszarze kolejowym, określonym w przepisach o transporcie kolejowym. Definicja obszaru kolejowego jest określona w art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym. W przedmiotowej sprawie część działki nr Kw [...], na której znajduje się tor bocznicowy nr [...] jest zgodna z definicją obszaru kolejowego, ponieważ jej przeznaczeniem jest eksploatacja toru nr [...]. Przebudowa bocznic należy do właściwości rzeczowej Okręgowego Inspektora Kolejnictwa w P., na obszarze jego działania. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła spółka "M." Sp. z o.o. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Główny Inspektor Kolejnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2001 r. Organ odwoławczy podzielił uzasadnienie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności z dnia [...] października 2001 r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła spółka "M." Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Kolejnictwa z dnia [...] grudnia 2001 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2001 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego w oparciu o wydane zezwolenie wybudowana została nowa bocznica na nie wydzielonym terenie nie będącym obszarem kolejowym. Również w planie zagospodarowania przestrzennego działka, na której wybudowana została bocznica nie jest obszarem kolejowym, a działką komercyjną przeznaczona na działalność gospodarczą. Z tego względu do zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nowej bocznicy kolejowej, właściwy rzeczowo był Prezydent S., a nie Okręgowy Inspektor Kolejnictwa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Kolejnictwa, który z dniem 1 stycznia 2002 r., na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz zakresie działalności ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw przejął zadania dotyczące administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w dziedzinie transportu kolejowego przez Głównego Inspektora Kolejnictwa – wniósł o jej oddalenie – podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. c cytowanej wyżej ustawy. Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją orzeka się o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, podczas gdy w doktrynie oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że takie rozstrzygnięcie jest zarezerwowane dla sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lipca 1997 r. sygn. akt IVSA 2152/97, LEX nr 47902, z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt IVSA 1400/97 LEX nr 47 895, z dnia 16 lipca 1998 r. sygn. akt IVSA 1581/96 LEX nr 43220, z dnia 20 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1143/93 ONSA 3/1995, poz. 145). W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji organu odwoławczego nie ma natomiast wskazanych ustaleń co do tego, że skarżący nie ma interesu prawnego do występowania w sprawie (art. 28 kpa). Podstawą przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w toku którego organ kontroluje decyzje wskazane we wniosku o stwierdzenie ich nieważności i ocenia podstawy z art. 156 § 1 kpa, jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Tymczasem organ w zaskarżonych decyzjach odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a przy tym badał zasadność wniosku pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 156 § 1 kpa. O ile nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a wniosek pochodzi od strony, organ w myśl art. 157 § 2 kpa ma obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji i zbadać zasadność wniosku, a gdy jest on bezpodstawny, odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Z przyczyn wyżej omówionych, w zaskarżonych decyzjach zachodzi sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w osnowie decyzji, a jego uzasadnieniem. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Głównego Inspektora Kolejnictwa z dnia [...] października 2001r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik (rozstrzygniecie) sprawy. Z tych też względów, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c powołanej wyżej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy. Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152.