IV SA 4689/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę - Po rozpatrzeniu wniosku A. G. , Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] lipca 2000r. nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w R. przy ul. [...] . Od decyzji tej odwołali się H. i B. L. oraz K. i I. L. . Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2000r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w R. przy ul. [...] Od decyzji tej odwołania wnieśli H. i B. L. oraz K. i I. L. . Po rozpatrzeniu tych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...]czerwca 2001r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i ponownie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ 1 instancji. Rozpatrując ponownie wniosek A. G. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] września 200lr. nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w R. przy ul. [...] .Powyższa decyzja została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], a sprawę po raz kolejny przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wnioskiem z dnia 24 września 2003r. K. i I. L. zwrócili się o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 200lr. nr [...] oraz decyzji Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jako podstawę żądania wskazano, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003r. uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...]. Zawiadomieniem z dnia 2 października 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. poinformowało strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż, na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w R. przy ul. [...] . Odnośnie natomiast części wniosku dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że ww. decyzja organu I instancji z dnia 26 września 200lr. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], uchylającą decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. nr [...]. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu I instancji nastąpiła z przyczyny przedmiotowej, bowiem decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego decyzją organu wyższej instancji. W odniesieniu do powyższej decyzji organu nadzoru, I. i K. L. zwrócili się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnieśli, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] jest niezasadna, ponieważ wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003r. uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 200lr. nr [...], co spowodowało, że kolejna decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 200lr. nr [...] -zdaniem wnioskodawców - była także wycofana z obiegu prawnego. Po rozpatrzeniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję, którą odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]września 200lr. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ponownie podał, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], którą uchylono decyzję organu I instancji i wobec tego niemożliwe było prowadzenie postępowania nadzorczego w odniesieniu do decyzji, która nie pozostawała w obrocie prawnym. Odnośnie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003r., którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...], Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wyrok ten dotyczył decyzji SKO z dnia [...]czerwca 2001 r., nie zaś innych decyzji tego organu. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i I. małż. L. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Skarżący podnieśli, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] jest niezasadna, ponieważ wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003r. uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...], co spowodowało, że kolejna decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 200lr. nr [...] -zdaniem skarżących - była także wycofana z obiegu prawnego. W związku z tym, jak wywodzą skarżący, uchylenie decyzją Kolegium z dnia [...] listopada 2001r. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001r. nie mogło być skuteczne i decyzja ta stała się prawomocna i ostateczna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Art. 16 § 1 kpa ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jednak takie wzruszenie ostatecznej decyzji, poprzez stwierdzenie jej nieważności może nastąpić tylko w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności. Postępowanie takie może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami doktryny, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa następuje z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] nastąpiła z przyczyn przedmiotowych. Wynika to z faktu, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2003r. oraz w dacie wydania przez ten organ decyzji poprzedzającej tj. [...] października 2003r. w obrocie prawnym pozostawała decyzja Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001r. W tej sytuacji organ nadzoru tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie mogło prowadzić postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, która nie pozostawała w obrocie prawnym. Jak wynika z pisma procesowego strony skarżącej z dnia 30 sierpnia 2004r. sytuacja ta uległa zmianie dopiero w dniu [...] stycznia 2004r. kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...]. Stwierdzenie nieważności tej decyzji działało z mocą ex tunc i spowodowało wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego tak jak gdyby ona nigdy nie istniała. Jednakże uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2003r. nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. SKO utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2003r., o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. nr [...] byłoby w chwili obecnej bezcelowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] działając w trybie odwoławczym uchyliło, kwestionowaną przez skarżących, decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji. W chwili obecnej zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 200lr. nr [...] również musiałoby odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. bowiem decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.