IV SA 4733/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2003 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. Minister Finansów po rozpatrzeniu wniosku L. R. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] września 2002r., którą - na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz 65) - stwierdzono przejście na rzecz Skarbu Państwa, prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] stanowiącej własność S.W. oraz udziałów w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonych w K. przy ul. [...] i [...] i [...] stanowiących własność S.W. i J. L. jako wykonawcy testamentu H.L.. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Minister Finansów działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył jako bezprzedmiotowe wznowione postępowanie w części dotyczącej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że L. R. nie miała interesu prawnego do negowania ww. decyzji Ministra Finansów z dnia [...] września 2002r. w części dotyczącej stwierdzenia przejście na rzecz Skarbu Państwa, prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], ponieważ nieruchomość ta stanowiła własność S.G., która nie była poprzednikiem prawnym L.R.. W związku z tym Minister Finansów uznał, że skoro L.R. nie miała w sprawie interesu prawnego należało umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.. Odnośnie powyższej decyzji L.R. (działając przez pełnomocnika) zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że jest krewną i prawną następczynią S.G. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2003r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. o umorzeniu postępowania odnośnie nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji podano, że L. R. nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, iż jest prawną następczynią S.G.. Na powyższą decyzję L.R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że organ naczelny błędnie przyjął, że nie jest ona prawną następczynią S. W, ponieważ S. W. zmarła bezdzietnie w związku z czym spadek po niej nabył jej bratanek J. L. a po nim L.R.. W związku z tym skarżąca uważa, że ma przymiot strony w postępowaniu dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] w K.. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem sprawa nie została wyjaśniona w stopniu uzasadniającym umorzenie postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych (wniosek od osoby niebędącej stroną). Skoro strona postępowania tj. L. R. konsekwentnie podnosiła, że jest prawną następczynią S.W. organ winien był tą kwestie jednoznacznie wyjaśnić. Jeżeli wnioskodawczyni nie przedstawiła jednoznacznych dowodów na poparcie swoich twierdzeń organ powinien wezwać ją do przedłożenia dowodów w określonym terminie z pouczeniem o ewentualnych konsekwencjach nieprzedstawienia stosownych dokumentów (art. 64 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ winien był także rozważyć możliwość zastosowania procedury przewidzianej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 100 § 1 k.p.a. tj. ewentualnie zawiesić postępowanie i zwrócić się do strony o wystąpienie (w oznaczonym terminie) do właściwego sądu o stwierdzenie nabycia spadku po S.W.. W sytuacji natomiast, gdy organ nie zastosował wszystkich przewidzianych prawem środków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy tj. wyjaśnienia kwestii następstwa prawnego L.R. po S.W.– za przedwczesne uznać należy umorzenie jako bezprzedmiotowego wznowionego postępowania w sprawie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Ujawnione wady w przeprowadzeniu postępowania spowodowały w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i decyzji ją poprzedzającej. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.