IV SA 4744/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-17
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Tomasz Wykowski, Tadeusz Cysek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Środowiska utrzymująca w mocy decyzję zezwalającą na składowanie materiałów i ustawianie maszyn w międzywalu rzeki, mimo niewystarczającego uzasadnienia i niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie w jej całokształcie, a jedynie powtórzył stanowisko organu I instancji. Minister Środowiska oparł swoje rozstrzygnięcie na piśmie RZGW, a nie na decyzji, co jest niedopuszczalne. Ponadto, organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności, takich jak termin modernizacji wałów, co uniemożliwiło prawidłowe rozważenie przesłanek wydania zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Towarzystwa [...] na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zezwalającą Przedsiębiorstwu Prywatnemu "Z." A. K. na składowanie materiału żwirowego i ustawianie maszyn w międzywalu rzeki. Organ I instancji udzielił zezwolenia na czas określony, podając warunki. Minister Środowiska uznał uzasadnienie organu I instancji za niewystarczające, ale uzupełnił je pismem RZGW. Skarżące Towarzystwo zarzuciło naruszenie art. 7 i 107 § 3 kpa, wskazując na nierozważenie stanu faktycznego, skutków czasowego pozostawienia bazy na terenie zagrożenia powodzią oraz nieokreślenie szczegółowych warunków.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska oraz orzeczenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Asesor WSA Tomasz Wykowski Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Protokolant Karina Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2004r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zakazu składowania materiałów oraz ustawienia maszyn w międzywale rzeki 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Towarzystwa [...] w O. 10 (dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję z dnia [...] października 2003 r. Minister Środowiska w wyniku rozpatrzenia odwołań [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. oraz Towarzystwa [...] od decyzji Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zwalniającej Przedsiębiorstwo Prywatne "Z." A. K. z zakazu składowania materiału żwirowego oraz ustawiania maszyn służących do jego przeładunku w obrębie lewego między wala rzeki [...] w miejscowości G. gmina L. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ I instancji udzielił wymienionego zezwolenia na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229) na czas całkowitego przeniesienia bazy przedsiębiorstwa A. K. do B. tj. do dnia [...] grudnia 2006 r. pod następującymi warunkami:
1. składowania materiału i sprzętu w ilości gwarantującej ewakuację w
czasie nie dłuższym niż 12 godzin,
2. braku urządzeń trwale związanych z gruntem,
3. posiadania drogi dojazdowej z płyt drogowych i utwardzenia placu
składowego żwirem,
4. opracowanie z Zespołem Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności
w C. planu ewakuacji składowiska na wypadek powodzi
(zawierający czas rozpoczęcia ewakuacji w powiązaniu, ze stanem wody
na wodowskazie G. oraz prognozą hydrologiczną).
Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy Minister Środowiska zgodził się, że uzasadnienie tej decyzji było "niewystarczające, szczególnie w świetle art. 83 ust. 1 Prawa wodnego zawierającego generalną zasadę zakazu wykonywania wszelkich robót na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią". Jako "uzupełnienie uzasadnienia" przyjął jednak wyjaśnienia zawarte "w piśmie RZGW w K. [...] z dnia [...] września 2003 r. i w świetle tych wyjaśnień uznał wystąpienie w sprawie szczególnego przypadku uzasadniającego zgodę na zwolnienie z zakazu składowania materiałów. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia zawarte w tym piśmie są "wyczerpujące w związku z czym...zarzuty zawarte w odwołaniach nie wymagająjuż dalszego omówienia. W sposób skonkretyzowany Minister Środowiska odniósł się jedynie do zarzutu kolizji składowiska z planowaną modernizacją wałów, ale ocenił go jako nietrafny - skoro "brak jest informacji o terminie planowanej modernizacji".
W złożonej skardze Towarzystwo [...] zarzuciło opisanej wyżej decyzji naruszenie w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją art. 7 i art. 107 § 3. Nie wyjaśniono bowiem istniejącego stanu faktycznego i nie dokonano dokładnej analizy skutków czasowego pozostawienia bazy na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią. Nie określono też szczegółowych warunków, zasad funkcjonowania bazy tj.
* nie oznaczono ilości sprzętu i materiału na przedmiotowym obszarze,
* nie opracowano przed wydaniem decyzji planu ewakuacji,
- nie wyjaśniono faktu prowadzenia przez przedsiębiorstwo A. K. na tym terenie także innej działalności (kruszenie i segregowanie żwiru),
- nie zbadano realności przeniesienia bazy do miejscowości B.
i nie uzasadniono określonego czasu przeniesienia,
- nie oceniono wpływu ruchu samochodów na konstrukcji wału przeciwpowodziowego.
Odpowiadając na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż jej zarzuty stanowią powtórzenie zarzutów odwołania "bez odniesienia się do uzasadnienia zawartego w piśmie RLGW w K. z dnia [...] września 2003 r." oraz decyzji organu II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Z brzmienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, aby organ odwoławczy w rzeczywistości (ponownie) rozpoznał sprawę.
Z utrwalonego orzecznictwa sądowego na tle art. 138 kpa wynika zaś, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie i powinien w sposób pełny rozważyć wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (pow. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA I Wr 1996/95 OZWSA 1997 Nr 1 poz. 35, wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 385/87 P.Ż 1987 Nr 43 str. 15).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w istocie nie zawarto żadnych rozważań, świadczących o skonkretyzowanym badaniu okoliczności sprawy i ich oceny pod kątem materialnoprawnej podstawy rozstrzygania. W sposób ogólnikowy ograniczono się jedynie do podzielenia stanowiska zaprezentowanego przez organ I instancji i uznania, że zarzuty zawarte w odwołaniach "nie wymagają już dalszego omówienia".
Zważyć przy tym należy, iż pogląd o trafności stanowiska organu I instancji Minister Środowiska w sposób niedopuszczalny wywiódł nie z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (to uznano bowiem za niewystarczające), ale z pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...]września 2003 r. Tymczasem tylko decyzja może być dla strony aktem, z którego winna ona czerpać pełną, wszechstronną i zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej (pow. wyrok NSA z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt I SA/Łd 588/98 Lex 47097). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika zresztą, dlaczego wyjaśnienie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zawarte w piśmie z dnia [...] września 2003 r. uznano "za wyczerpujące".
W zakresie jedynego dokonanego przez organ odwoławczy w sposób skonkretyzowany odniesienia się do zarzutu (o kolizji składowiska z planowaną modernizacją wałów przeciwpowodziowych) nie sposób nie zgłosić zastrzeżenia, skoro akcentowało tylko nieznany termin modernizacji wałów. Jeżeli termin ten był nieznany organowi, to winien go sam (w ramach obowiązków wynikających z art. 7 kpa) ustalić, aby upewnić się, czy nie istnieje chociażby z tego powodu, przeszkoda do udzielenia wyjątkowego zezwolenia na składowanie materiałów i ustawienie urządzeń w międzywalu. Wyjątkowy charakter zezwolenia udzielonego na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 Prawa Wodnego z 2001 r. obliguje rozstrzygające organy do szczególnie dokładnego ustalenia okoliczności sprawy i rozważenia wszechstronnie, przesłanek wydawanego rozstrzygnięcia, a w razie uwzględnienia wniosku precyzyjnego określania warunków udzielonego zezwolenia.
Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji musi być zawsze tak sformułowane, aby wynikało z niego jednoznacznie określenie zakresu obowiązku i praw adresata decyzji. Nie może tu być jakichkolwiek niedomówień i możliwości różnej interpretacji (pow. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1418/97 Lex nr 47875). W niniejszej sprawie warunki te nie zostały zachowane stąd uznać należy, iż nastąpiło w niej naruszenie art. 7 i 107 § 1,3 kpa.
Zgodzić się należy w szczególności ze stroną skarżącą, iż ze zwrotu "w ilości gwarantującej ewakuację w czasie nie dłuższym niż 12 godzin" nie wynika precyzyjne określenie obowiązku adresata decyzji i kwestia ta może okazać się sporną i trudną do kontroli oraz wyegzekwowania. Również zlecanie dopiero w udzielanym zezwoleniu opracowania planu ewakuacji jest nieporozumieniem. Skoro bowiem uznano zasadność wymogu istnienia takiego planu i to podlegającego akceptacji Zespołu Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności w C. , to za logiczne przyjąć należy, aby powstanie planu poprzedzało wydanie przedmiotowego zezwolenia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie przekonała też w żaden sposób o nieistotności w sprawie pozostałych zarzutów strony skarżącej, zgłoszonych już w odwołaniu. Kwestie te zaś wymagały szczegółowego rozważenia, mogły mieć bowiem wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która w niniejszej sprawie ma zastosowanie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło