IV SA 4746/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Tadeusz Cysek, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] padziernika 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie ustalenia, A. N., jednorazowej opłaty w kwocie 8.244 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych nr ew. [...] o pow. 1500 m2, nr ew. [...] o pow. 1500 m2 oraz nr ew. [...] o pow. 1500 m2, położonych w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że na wniosek A. N. Rada Miejska w W. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2000r. dokonała w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy W. zmiany przeznaczenia gruntów ww. nieruchomości z obszarów pod kompleksy leśne i dolesień, wykluczającą zabudowę, na obszar przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową o podwyższonych wymogach ekologicznych. Zgodnie z § 3 ww. uchwały wartość stawki procentowej do naliczenia jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości tych trenów Rada Miejska określiła na poziomie 30 %. A. N. dokonała w dniach 17 września 200lr. oraz 15 lutego 2002r. umowami notarialnymi sprzedaży wymienionych powyżej nieruchomości. W dniu 29 marca 2003 r. Burmistrz W. powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych w ew. nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Następnie w dniu 14 kwietnia 2003r. rzeczoznawca majątkowy, po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości sporządził dla każdej działki odrębny operat szacunkowy określający różnicę wartości działki na dzień jej zbycia. Pismem z dnia 23 kwietnia 2003r. A. N. została powiadomiona o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym z operatami szacunkowymi. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbywa tę nieruchomość przed upływem 5 lat, Burmistrz pobiera jednorazową opłatę, której wartość nie może być wyższa niż 30 % od wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości ustala się w oparciu o sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego. Obowiązek uiszczenia opłaty jednorazowej, zwaną "rentą planistyczną", powstaje w razie zaistnienia dwóch przesłanek, tj. zmiany wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany oraz zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w planie zmiany. W odniesieniu do zarzutu A. N. podniesionego w odwołaniu, że nie uwzględniono faktu, iż grunty przedmiotowych nieruchomości odzyskały przeznaczenie pod budownictwo utracone przed 50 laty na skutek bezprawnego ich zalesienia, wyjaśniono, że przepis o naliczeniu renty planistycznej nie daje podstaw do badania zaszłości historycznych. Natomiast nakłada obowiązek naliczenia opłaty przy każdorazowym zbyciu nieruchomości w przypadku zmiany planu powodującego wzrost wartości gruntu. W konkluzji stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasadnie naliczył rentę planistyczną, nie naruszając przy tym przepisów prawa. W skardze na powyższą decyzję A. N. podniosła, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że fakt bezprawnego zalesienia w 1950 roku gruntów przedmiotowych nieruchomości, które przed zalesieniem były gruntami budowlanymi, stanowi zaszłości historyczne i nie mogą być uwzględnione w sprawie ustalenia renty planistycznej. Ponadto dodała, że nie jest w stanie zapłacić tej renty planistycznej z uwagi na jej niskie dochody otrzymywane z tytułu renty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Opłata przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity z 1999r. Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.), jest świadczeniem publicznoprawnym, wiążącym się z przysporzeniem majątkowym właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, dokonanym wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem ustalenia jednorazowej opłaty, o której mowa w powołanym przepisie, jest zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wartość nieruchomości ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę. W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające ustalenie jednorazowej opłaty na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w związku ze zmianą miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W. uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] września 2000r. ( Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), wzrosła wartość nieruchomości stanowiących własność skarżącej. Przed uchwaleniem wymienionej zmiany do planu nieruchomości te znajdowały się na obszarze przeznaczonym pod obszary leśne i dolesienia, wykluczającym zabudowę, natomiast w następstwie zmiany planu obszar ten przewidziany jest pod zabudowę mieszkaniową o podwyższonych wymogach ekologicznych. Skarżąca zawarła dwie umowy sprzedaży nieruchomości o nr ew. [...]; nr [...] oraz nr [...] w dniach 17 września 200 lr i 15 lutego 2002r., a więc przed upływem pięciu lat od dnia, w którym wprowadzone ww. uchwałą zamiany do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stały się obowiązujące ( uchwała Rady Miejskiej z [...].09.2000r. weszła w życie z dniem 06.12.2000r.). Wyliczenie opłaty zostało dokonane w oparciu o operaty szacunkowe opracowane przez rzeczoznawcę majątkowego odrębnie dla każdej nieruchomości, z którymi skarżąca mogła się zapoznać i zgłaszać ewentualne uwagi. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie zgłosiła jakichkolwiek uwag do opracowanych operatów szacunkowych. Jedyne zastrzeżenia, jakie złożyła w piśmie z dnia 3 maja 200lr. skierowanym do Urzędu Miejskiego w W., sprowadzały się do żądania zwolnienia jej z naliczonej opłaty z tego względu, że przedmiotowe nieruchomości, które w latach 40-tych zostały przymusowo zalesione, powróciły obecnie, na skutek zmiany planu, do tego samego przeznaczenia pod budowę, co przed zalesieniem. Wskazane okoliczności,powtarzane przez skarżącą w skardze, jak też w odwołaniu, nie mogły być uwzględnione, gdyż nie znajdują uzasadnienia prawnego. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem w sprawie o naliczenie jednorazowej opłaty istotne jest tylko to, jakie przeznaczenie miały przedmiotowe nieruchomości przed zmianą planu w 2000 roku, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Wszak sposób wyliczenia jednorazowej opłaty jest ściśle wskazany przez prawo. Ustalenie opłaty nie zależy od uznania organu, gdyż jej wymierzenie jest obligatoryjne. A to oznacza brak podstaw prawnych do zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczenia naliczonej opłaty. Niezależnie od powyższego zasadnym jest zauważyć, iż stosownie do art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ ustala opłatę, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego umowy zbycia nieruchomości. Wskazany w tym przepisie termin " bezzwłocznie" należy rozumieć, jako działanie bez zbędnej zwłoki, bez nieuzasadnionego powstrzymywania się od nadania sprawie biegu i jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie, wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty nastąpiło dopiero w dniu 29 marca 2003r., z chwilą otrzymania przez skarżącą zawiadomienia, a więc po upływie 18 miesięcy od doręczenia Burmistrzowi W. wypisu z aktów notarialnych sprzedaży działek nr [...] i nr [...], a w przypadku działki nr [...] po upływie 13 miesięcy. Niewątpliwie takie działanie Burmistrza W. stanowi ewidentne naruszenia terminu określonego w art. 36 ust. 9 cyt. ustawy. Niemniej jednak powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik tej sprawy, albowiem wskazany termin jest terminem o charakterze procesowym, a jego przekroczenie nie wyłączyło możliwości orzekania w sprawie i nie spowodowało utraty kompetencji przez ten organ. Naruszenie wymienionego przepisu postępowania mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdyby miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym podnieść, że wartość omawianych nieruchomości, mimo że operaty szacunkowe zostały sporządzone w kwietniu 2003r., została określona przy uwzględnieniu cen z daty zawarcia umów sprzedaży. Zatem upływ czasu nie spowodował pogorszenia sytuacji skarżącej, bowiem ewentualne zmiany cen nie miały wpływu na wysokość ustalonej opłaty. Należy zatem stwierdzić, iż wymierzona skarżącej opłata nie narusza stanowiącego podstawę prawną art. 36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi do konstatacji, iż organy obu instancji działały w świetle wymienionego przepisu legalnie. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).