IV SA 4763/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-23

Skład orzekający: T. Cysek, M. Małaszewska Litwiniec, W. Zielińska - Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, prawidłowo oceniło znaczenie postanowienia Wojewody i czy zachowało wymogi proceduralne, w tym zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona z powodu wadliwości dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Sąd uznał, że Kolegium błędnie zinterpretowało znaczenie postanowienia Wojewody, które nie było dopuszczalne do zaskarżenia i nie przesądzało o zgodności decyzji o warunkach zabudowy z prawem. Ponadto, Kolegium nie wykazało, że decyzja została przygotowana przez osobę z uprawnieniami urbanistycznymi, a także naruszono art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, w tym dostępu do akt sprawy bez opłat.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 10 k.p.a., brak otrzymania postanowienia Wojewody, ograniczenie dopływu światła słonecznego do ich domu oraz potencjalną utratę wartości ich nieruchomości. Kolegium wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że decyzja o warunkach zabudowy nie upoważnia do rozpoczęcia inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Cysek ( spr) Sędzia WSA M. Małaszewska Litwiniec asesor Sędzia WSA W. Zielińska -Baran Protokolant D. Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2004r. sprawy ze skargi J. i S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się nieprawomocnego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. i S. H. 10 (dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] października 2003r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku rozpoznania odwołania J. i S. H. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2003r ustalającej na wniosek M. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że skoro dla terenu planowanej inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego konieczne było przeprowadzenie postępowania w trybie art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym( tj. DZ.U. z 1999rNr.l5 poz. 139 ze zmian.) Organy obu instancji związane były ustaleniami postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r i w aktach sprawy brak jest dowodu, aby było ono zaskarżone. Wobec zaś tego, iż Wojewoda [...] wymienionym postanowieniem stwierdził zgodność przedstawionego projektu decyzji (pozytywnego dla planowanej inwestycji) z przepisami prawa niemożliwe było negatywne rozpatrzenie wniosku strony. W złożonej skardze J. i S. H. podnieśli naruszenie w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji art. 10 kpa zwracając uwagę, iż nigdy nie otrzymali postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r a Prezydent Miasta P. zażądał 3 złotych opłaty skarbowej za wydanie odpisu z każdej strony akt sprawy . Skarżący zarzucił też, iż obecnie ( jeszcze przed realizacją planowanej inwestycji ) budynek M. B. w okresie jesienno - zimowym ogranicza dopływ światła słonecznego do ich domu. Wprawdzie organ I instancji nakazał dokonanie analizy nasłonecznienia, ale projektant "wykona ją proporcjonalnie do zaoferowanego przez inwestora wynagrodzenia". O " krętactwie " inwestora i geodety świadczy już załączona do akt sprawy mapa sytuacyjna. Według skarżących ich działka w razie realizacji przedmiotowej inwestycji straci na wartości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie akcentując, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie upoważnia do rozpoczęcia realizacji inwestycji i stwarza jedynie promesę upoważniającą do starania się o uzyskanie pozwolenie na budowę . W sprawie nie miały znaczenia uwagi skarżących co do utraty wartości ich nieruchomość oraz obawy odnośnie ewentualnych uchybień przy wydawaniu pozwolenia na budowę. O postanowieniu Wojewody [...] skarżący dowiedzieli się zaś najpóźniej w dacie otrzymania decyzji organu I instancji. Nie wyrazili natomiast woli zapoznania się z aktami sprawy na etapie postępowania odwoławczego , jeżeli zaś organ I instancji popełnił jakieś uchybienia w tym zakresie to nie miały one wpływu na wynik postępowania. Skarżący uzupełnili swe wywody w piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek nie oznacza to podzielenia całości zarzutów skarżących i decydujące znaczenie dla konieczności wyeliminowania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. miała jej wadliwość dostrzeżona przez Sąd z urzędu. Zgodnie z art. 134§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U . Nr. 153, poz.1270), która w niniejszej sprawie ma zastosowanie z mocy art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.. Nr. 153 poz.1271 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Kognicji Sądu nie przekroczy zatem - przede wszystkim -zwrócenie uwagi, iż organ odwoławczy w rzeczywistości uchylił się od ciążącego na nim obowiązku pozwanego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Wywody zawarte w zaskarżonej decyzji sprowadzające się bowiem tylko do zaakcentowania istnienia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r, które to postanowienie w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. całkowicie limitowało wynik konkretnego postępowania z dodatkowym zaznaczeniem , iż wymienione postanowienie nie zostało zaskarżone. Na wstępie zaznaczyć wypada, że uwaga o braku zaskarżenia przez strony postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r jest całkowicie niezrozumiała zważywszy na fakt niedopuszczalności zażalenia na tego rodzaju postanowienia ( art. 44 ust 3 zd.II ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym tj. Dz. U. z 1999r Nr. 15 poz. 139 zez zm) Uściślenia tez wymaga, iż postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r nie wypowiedziało się - wbrew temu co wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - o zgodności z przepisami prawa decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ale o zgodności z przepisami prawa przedstawionych przez organ I instancji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdecydowanie podkreślić trzeba, iż wydanie pozytywnego postanowienia Wojewody, o jakim mowa w art. 44 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, będącego jedynie elementem wewnętrznego postępowania w działaniu organów administracji publicznej, w niczym nie zmienia faktu, iż ustawodawca powołał inne organy do rozstrzygania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W rezultacie zatem to te organy ( w niniejszej sprawie także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ II instancji) zobowiązane są do wykazania zasadności załatwienia sprawy w określony sposób. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pełni rolę "mini planu" dla danej nieruchomości. Wprawdzie sam art. 44 powoływanej już ustawy o zagospodarowani przestrzennym nie podaje żadnych kryteriów rozstrzygania w sprawie , ale z całą pewnością orzekające w niej organy ustosunkowując się do wniosku inwestora ( określonego w nim rodzaju inwestycji) kierować się winny koniecznością uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym wymogów określonych w art. 1 ust 1 omawianego aktu prawnego ( tzn. zwłaszcza co do ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, warunków architektonicznych i krajobrazowych, ochronny środowiska przyrodniczego, dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności, potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa). Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych rozważań w tym zakresie. Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu , w przypadku braku planu wymaga też zachowania szczegółowo określonych wymogów proceduralnych, w tym przygotowania decyzji przez osobę posiadająca upoważnienia urbanistyczne ( art. 40 ust 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby warunek ten został spełniony Kwestia ta znalazła się zaś zupełnie poza zakresem zainteresowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Brak wyjaśnienia podanej okoliczności musi zatem dyskwalifikować zaskarżona decyzję. Zgodzić się należy ze skarżącymi co do naruszenia w sprawie art. 10 k.p.a. Z brzmienia tego przepisu wynika, że to organ administracji publicznej zapewnić winni stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący mieli zatem prawo bez ponoszenia jakichkolwiek opłat i dodatkowej inicjatywy zapoznać się także z treścią dołączonego do akt sprawy postanowienia Wojewody [...]. Sąd nie podziela natomiast pozostałych zarzutów skarżących, które nie uwzględniają charakteru decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W szczególności zważyć należy, iż badanie zachowania przez inwestycje, warunków technicznych ( w tym co do konsekwencji w zakresie nasłonecznie obiektów w sąsiedztwie) należy do zakresu postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, które umożliwia dopiero realizacje inwestycji. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145§1 pkt 1 lit c art. 152, art. 200 cytowanej już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło