IV SA 4766/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-04
Skład orzekający: Wanda Zielińska - Baran, Tomasz Wykowski, Tadeusz Cysek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przyłącza kanalizacyjnego, wydana na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., była zasadna w świetle późniejszych zmian w Prawie budowlanym, które wyłączyły takie przyłącza z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przyłącza kanalizacyjnego stało się bezprzedmiotowe. Zmiana w Prawie budowlanym, która wyłączyła budowę przyłączy kanalizacyjnych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, spowodowała, że zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., ustalenie warunków zabudowy dla takiej inwestycji stało się zbędne. Organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie, a nie utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy O. ustalającą warunki zabudowy dla przyłącza kanalizacyjnego. Skarżący podnosili, że inwestycja miałaby przebiegać przez nieruchomości osób trzecich bez ich zgody, co czyni ją niewykonalną. Sąd odrzucił skargę J. B. z powodu uchybienia terminu, a skargę J. B. uznał za zasadną, choć z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. odrzuca skargę J. B.; 2. ze skargi J. B. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. B. 10 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie asesor WSA Tomasz Wykowski, sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. i J. B. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. odrzuca skargę J. B.; 2. ze skargi J. B. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. B. 10 (dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] września 2003 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2003 r. (znak: [...]), ustalającą na wniosek J. i J. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wykonania przyłącza kanalizacyjnego od istniejącej kanalizacji sanitarnej znajdującej się na terenie posesji Publicznej Szkoły Podstawowej w O.
Wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu złożony został przez skarżących w dniu 18 stycznia 2002 r. a w toku postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało pięć razy decyzje organu I instancji. W dniu [...] września 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy kolejną decyzję Wójta Gminy O., której przedmiotem był wniosek z 18 stycznia 2002 r.
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podniosło, iż inwestorzy podali, że zamierzają wybudować przyłącze kanalizacyjne od istniejącej kanalizacji, która kończy się na sąsiedniej działce nr [...] przy ul. [...], należącej do Państwa B., zaś organ I instancji uwzględnił ich wniosek w całości, bowiem doprecyzował w decyzji jedynie, że istniejąca kanalizacja znajduje się na działce Publicznej Szkoły podstawowej nr [...], nie można zatem zdaniem organu uznać za uzasadniony zarzut skarżących, iżby organ I instancji orzekł o budowie przyłącza na gruntach prywatnych wbrew woli wnioskodawcy.
W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, iż jest ona ich zdaniem niewykonalna, gdyż ustalona w decyzji inwestycja miałaby przebiegać przez 3 nieruchomości, co przy braku zgody właścicieli powoduje, że niemożliwe będzie wykonanie w przyszłości planowanego przyłącza.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że kwestia udzielenia zgody innych właścicieli na budowę przyłącza kanalizacyjnego przez ich nieruchomości nie jest badana na etapie ustalania warunków zabudowy. Organ podniósł również, iż decyzja o warunkach zabudowy wydana została zgodnie z wnioskiem skarżących.
Skarżący wnieśli skargę z jednodniowym uchybieniem terminu wynikającym z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Skarżący J. B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek Sąd uwzględnił. Skarżąca J. B. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Z uwagi na wniesienie skargi przez skarżącą J. B. po terminie, Sąd odrzucił jej skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami adminaitracyjnymi.
Skarga J. B. jest zasadna, jednakże z innych powodów niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu złożony został przez skarżących w dniu 18 stycznia 2002 r., tak więc pod rządami uchylonej już obecnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 ze zm.). Obowiązująca od dnia 11 lipca 2003 r. ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 03.80.717 z późn. zm.) w art. 85 stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z uwagi zatem na fakt, iż sprawa, której przedmiotem był wniosek skarżących, nie została ostatecznie zakończona do dnia wejścia w życie powołanej ustawy, stosować do niej należy przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. nie wszystkie zamierzenia budowlane wymagały ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowił, iż zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 1), a takiego ustalenia nie wymagają m. in. roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę (ust. 2 pkt 2).
W związku z treścią powołanego wyżej art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, rozważenia wymaga problem, czy budowa przyłącza może być traktowana jako obiekt budowlany. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelny Sąd Administracyjny (uchwała z dnia 15 maja 2000r., sygn. akt: OPS 20/99), analizując pojęcie "obiektu budowlanego" na tle analogicznego stanu faktycznego wywiódł, iż wykonanie przyłącza wodociągowego jako samodzielnego urzadzenia budowlanego i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu nie jest budowaniem obiektu budowlanego ani jego części w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Uchwała ta wydana została co prawda na tle art. 48 ustawy Prawo budowlane, ale ma znaczenie ogólne w zakresie rozumienia terminu "obiekt budowlany". Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wykonania przyłącza w niniejszej sprawie nie znajduje zatem umocowania w art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Należy zatem rozważyć, czy konieczność wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma oparcie w art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wykonanie przyłącza zalicza się do robót budowlanych, zatem dla stwierdzenia istnienia obowiązku uzyskania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji skarżących, należy rozważyć i ustalić, czy wykonanie przyłącza kanalizacyjnego wymaga pozwolenia na budowę.
Określenie rodzaju robót budowlanych, do wykonania których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę zawarte jest w art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 00.106.1126 z późn. zm.).
Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, a organy administracji rozstrzygają sprawę na podstawie obowiązujących w dacie wydania przez nie decyzji, przepisów prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. miało obowiązek przy rozstrzyganiu sprawy stosować obowiązujący w dacie orzekania stan prawny.
Ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 03.80.718) zmianie uległa treść art. 29 ustawy Prawo budowlane, wprowadzona przez art. 1 pkt 22 ustawy zmieniającej. W konsekwencji od dnia 11 lipca 2003 r. ustawa Prawo budowlane stanowi w art. 29 ust. 1 pkt 20, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy kanalizacyjnych do budynków.
W dacie orzekania przez organ II instancji, tj. w dniu [...] czerwca 2004 r., zgodnie ze znowelizowaną ustawą Prawo budowlane, wykonanie przyłącza kanalizacyjnego nie wymagało już pozwolenia na budowę. W konsekwencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wykonanie przyłącza kanalizacyjnego nie wymagało ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wprawdzie art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw stanowi, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże ta reguła odnosi się jedynie do spraw rozpoznawanych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane oraz tych, które zostały znowelizowane ustawą o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Przepis ten zatem ma zastosowanie do spraw o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i związku z tym organ II instancji powinien był w tej sprawie zastosować przepis ustawy Prawo budowlane w brzmieniu zmienionym ustawą o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw.
Biorąc pod uwagę powyższe wywody uznać należy, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zagospodarowania terenu dla inwestycji określonej we wniosku skarżących z dnia 18 lutego 2002 r. stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie zatem z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję Wójta Gminy O. i umorzyć postępowanie przed organem I instancji.
Organ jednakże nie dostrzegł zmiany stanu prawnego i utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy O. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z uwagi na powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło