IV SA 4776/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, powinien zastosować art. 154 § 1 k.p.a., czy też art. 155 § 1 k.p.a., jeśli Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, uznając, że decyzja rozbiórkowa jest decyzją, na podstawie której strona nabyła prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, powinien zastosować art. 155 § 1 k.p.a., jeśli Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, uznając, że decyzja rozbiórkowa jest decyzją, na podstawie której strona nabyła prawa. Niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a. przez organy administracji stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku C. W. o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Po wcześniejszych decyzjach organów nadzoru budowlanego i wyroku NSA stwierdzającym nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany decyzji rozbiórkowej. Skarżący zarzucał, że decyzje powinny być skierowane do spółki cywilnej, a nie do niego osobiście, oraz że wcześniejsze decyzje zostały uznane przez NSA za rażąco naruszające prawo.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7 IV S.A. 4776/03
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r znak: [...], na podstawie art. 154 § 1 12 k.p.a. w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu wniosku C. W. o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2001r znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 200 lr znak: [...] nakazującej inwestorowi C. W. rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na parcelach [...] w J. przy ul. B., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 200lr utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie rozbiórki.
W uzasadnieniu podał, iż wniosek C. W. dotyczy decyzji, którą NSA wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003r w sprawie- sygn.akt. II S.A./Ka 1371/01, oddalił skargę C. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 200lr w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W związku z powyższym, C. W. wniósł o zmianę powyższej decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., podnosząc, iż decyzja rozbiórkowa powinna być skierowana do spółki cywilnej [...] a nie do niego osobiście.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 200lr na podstawie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa budowlanego z 1994r, uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 200lr utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o rozbiórce obiektów, a następnie decyzją z dnia [...] września 200lr uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 19 lutego 200lr w części dotyczącej określenia zobowiązanego C. W. i nakazał rozbiórkę wspólnikom Spółki Cywilnej [...].
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003r. sygn.akt. II S.A./Ka 2988/01, stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 200lr oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2001r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji doszedł do wniosku, iż decyzja rozbiórkowa należy do decyzji na podstawie których strona nabyła prawa, a więc nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a., wobec czego wniosek o jej zmianę nie może być załatwiony pozytywnie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania C. W., decyzją z dnia [...] października 2003r, znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji wydana w oparciu o art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. jest prawidłowa
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, który nie może być zmieniony lub uchylony nawet w przypadku zgody stron.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł C. W..
Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 200lr, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 200 lr nakazującą rozbiórkę hotelu.
Podnosi, iż budowa była finansowana przez wszystkich wspólników spółki cywilnej [...] jak również działki na których ją prowadzono zostały zakupione przez spółkę cywilną, wobec czego przedmiotowe decyzje powinny być skierowane do spółki cywilnej, a nie do niego osobiście.
Skarżący twierdzi, iż "wszystkie te decyzje zostały uznane przez NSA w Gliwicach jako decyzje rażąco naruszające prawo: , a " ich uchylenie umożliwi nam legalizację obiektu hotelowego w myśl nowego prawa budowlanego z lipca 2003r i dokończenie inwestycji".
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 z późn.zm. ), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich
naruszeń prawa.
Korzystając z możliwości, jakie stwarza dla Sądu powyższy przepis, należało skargę uznać za uzasadnioną.
Sprawa dotycząca rozpatrzenia wniosku C. W. o zmianę decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 200lr, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 200lr nakazującej inwestorowi C. W. rozbiórkę obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę, była już przedmiotem kontroli ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach.
W wyroku z dnia 11 kwietnia 2003r zapadłym w sprawie II SA./Ka 2988/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 200lr oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 200 lr uznając, iż wydano je z rażącym naruszeniem prawa.
Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że " decyzja nakładająca na stronę nakaz rozbiórki jest decyzją z której nabyła ona prawa, to do jej wyeliminowania z obrotu prawnego należało zastosować tryb określony w art. 155 § 1 k.p.a." W dalszym uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza " Na podstawie tego przepisu decyzja na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony".
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jaki i przepisów postępowania administracyjnego.
Organ administracji obowiązany był rozpatrzyć sprawę ponownie stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
Pomimo, iż Naczelny Sąd Administracyjny wskazał tryb określony w art. 155 k.p.a. jako ten, który należy zastosować w niniejszej sprawie, oba organy administracji publicznej nie rozpatrzyły sprawy w świetle art. 155 § 1 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę zastosowały art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. co do którego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie ma w sprawie zastosowania bowiem decyzja rozbiórkowa jest decyzją na podstawie, której strona nabywa prawo. Rozpatrzenie sprawy w świetle art. 154 k.p.a., odnoszącego się wyłącznie do decyzji ostatecznej na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Naruszeniem przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) jest nie zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2003r w sprawie II S.A./Ka 2988/01. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło