IV SA 4783/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na legalizację samowoli budowlanej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rzecz skarżącej B. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].10.2002 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].08.2002 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2001 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 158 § 1 kpa. W uzasadnieniu swego stanowiska podał, co następuje; Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 – Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzją tą nakazano inwestorom, którzy dokonali samowolnej nadbudowy budynku, "uzyskać pozwolenie na użytkowanie nadbudowanej części nad garażem budynku mieszkalnego (...)" oraz zobowiązano do przedłożenia "3 egzemplarzy projektu powykonawczego nadbudowanej części budynku mieszkalnego, wykonanej bez pozwolenia na budowę, wraz z planem zagospodarowania na aktualnym wyrysie geodezyjnym (...)", jak również przedłożenia "oświadczenia osoby uprawnionej o wykonaniu nadbudowy w sposób zgodny z zasadami sztuki budowlanej". W ocenie organu nadzoru powyższa decyzja nie narusza prawa. Paragraf 12 rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, "reguluje dopuszczalne odległości od granicy dla budynków mieszkalnych wolnostojących". W niniejszej sprawie samowolna rozbudowa budynku dotyczy budynku w zabudowie bliźniaczej. Odnośnie naruszenia § 79 pkt 1 i § 253 cyt. rozporządzenia, to z protokołu kontroli wynika, że wody opadowe z dachu nadbudowanego budynku odprowadzane są rynnami i rurami spustowymi na działkę inwestora, tak że mimo, iż jednospadowy dach nachylony jest w kierunku działki sąsiada, "nie dostrzeżono w tym względzie naruszeń". Na powyższą decyzję, ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpiła B. P.. Wnosząc o jej uchylenie podniosła naruszenie; - § 12 ust. 1 i § 13 oraz § 79 i § 253 cytowanego wyżej rozporządzenia oraz - art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 40 – Prawa budowlanego z 1974 r. Paragraf 79 ust. 1 cyt. rozporządzenia wyraźnie stwierdza, że "zabronione jest odprowadzanie wód opadowych na teren sąsiedniej działki, jeżeli nie zabezpieczono go przed przenikaniem wód". Podniosła również, że naruszone zostały przepisy dotyczące wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, skoro brał on udział w postępowaniu poprzedzającym i wydał stosowne orzeczenie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, stwierdził że nie zostały naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1989 r. - w sprawie warunków technicznych. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa i o czym świadczy utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż w niej podano przyczyn. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do jego brzmienia organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która (...) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest ustalenie, czy badana w trybie nadzoru decyzja naruszyła przepisy prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2001 r. utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2001 r., która jako podstawę prawną zawartego w niej rozstrzygnięcia wskazała art. 42 ust. 2 – ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 – Prawa budowlanego z 1994 r. Stosownie do brzmienia w/w przepisu "inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (...)". Z uzasadnienia decyzji z dnia [...].03.2001 r. zdaje się wynikać, iż powołany wyżej przepis został mylnie powołany, gdyż w istocie wymieniona wyżej decyzja winna jako podstawę prawną wskazywać art. 40 – Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis ten przewiduje bowiem możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego w sytuacji, kiedy obiekt budowlany wybudowany został niezgodnie z przepisami. Poza sporem jest, że wykonana przez inwestorów nad garażem nadbudowa zrealizowana została bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Przystępując jednakowoż do legalizacji w/w obiektu organ administracji zobowiązany był ustosunkować się do podstawowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii, czy nie zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 – Prawa budowlanego z 1974 r., jest lakoniczne i jako, że nie odnosi się do zawartych w odwołaniu zarzutów, nasuwa wątpliwości. Ponadto pominięta została przez organ nadzoru zasadnicza kwestia, związana z dyspozycją zawarta w art. 40 – cyt. ustawy, dotycząca treści decyzji wydanej na podstawie w/w przepisu. Przypomnieć w związku z powyższym należy, że stosownie do brzmienia art. 40 – organ nadzoru zobowiązany jest do wydania inwestorowi (...) decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego (...) do stanu zgodnego prawem. Wynikający z sentencji decyzji organu I instancji nakaz dotyczy wyłącznie przedstawienia organowi administracji stosownych dokumentów. Tego rodzaju obowiązek o charakterze dowodowym winien zostać nałożony na inwestora w trybie art. 56 - cyt. ustawy. Brak było natomiast podstaw do zastosowania w tym zakresie art. 40 - cyt. ustawy. Rozpatrując niniejszą sprawę organy nadzoru nie odniosły się do przedstawionego wyżej uchybienia mimo, iż wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, tak w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i na tle art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., wyrażał pogląd, iż decyzje wydane na podstawie art. 40 - cyt. ustawy jak i art. 51 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego z 1994 r., nie mogą ograniczać się do nakazania inwestorowi przedłożenia określonej dokumentacji lecz winny wskazywać konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skoro niniejsza sprawa nie została rozpoznana przez organy nadzoru w w/w aspekcie, należało zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa – uchylić. Z w/w przyczyn na zasadzie art. 145 §1 pkt c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekł jak w sentencji.